Sleepers

1967-yil yozida Lorenzo «Şakes» Carcaterra, Tommy Marcano, Michael Sullivan va John Reilly — Manxettendagi Hellʼs Kitchen tumanida ösgan bolalikdan döstlar — mahalliy gangster «Qirol Benni»ning mayda topşiriqlarini bajara boşlaydi va bir kuni xot-dog sotuvçisining aravaçasini ögirlaydi. Ular tasodifan aravaçani metro zinasidan pastga tuşirib yuboradi, natijada bir erkak oğir jarohat oladi. Şakes sudga tortilmaslik uçun qoçişni öylaydi, lekin katolik ruhoniysi Bobby Carrillo unga qörquvni yengib, öz xatolarini tan olişga köndiradi. Barça öğil bolalar Nyu-York ştatining şimoliy qismida joylaşgan «Wilkinson Boys House» deb nomlanuvçi voyaga yetmaganlar islohot koloniyasida jazo ötaşga hukm qilinadi: Şakesga olti oydan ön ikki oygaça, qolganlarga esa ön ikki oydan ön sakkiz oygaça muddat belgilanadi. Qamoqda bölgan vaqtida ular nazoratçilar — Sean Knox, Henry Addison, Ralph Ferguson va Adam Stiler tomonidan bir neça bor jinsiy zöravonlik va qiynoqqa solinadi.

Muassasada bölganda bolalar nazoratçilar va mahkumlar örtasida ötkaziladigan yillik futbol uçraşuvida qatnaşadi. Michael öz kameradoşi Rizzo Robinsonni uçraşuvda ğalaba qozonişga yordam berişga köndiradi. Özlarini haqoratlangan his qilgan nazoratçilar bolalarni bir neça haftaga yakka kameralarga joylaştiradi va ularni muntazam ravişda kaltaklaydi. Rizzo boşqa bolalarga qaraganda qattiqroq kaltaklanadi, çunki u afroamerikalik. U tirik qolmaydi. Uning oilasiga u zotiljamdan vafot etgani haqida xabar beriladi.

1968-yil bahorida, Şakes koloniyadan ozod etilişidan oz oldin, u uç döstiga boşdan keçirgan zöravonlik haqida oçiq gapirişni taklif qiladi. Qolganlari rozi bölmaydi, Michael esa ularga heç kim işonmasligini va heç kimni bu masala qiziqtirmasligini aytadi. Ular qamoqda boşidan keçirganlari haqida boşqa heç qaçon gapirmaslikka ant içişadi. Şakes ozod etilişidan oldingi keçasi Knox va boşqa nazoratçilar «xayrlaşuv keçasi» uyuştirib, törtala bolani şafqatsizlarça zörlaşadi.

1981-yil kuzida John va Tommy — öşa paytga kelib katta bölib, Nyu-Yorkdagi irland mafiyasi uçun işlaydigan banditlarga aylangan — Hellʼs Kitchen tumanidagi pabda Knox bilan kutilmaganda uçraşib qolişadi. John va Tommy unga daʼvo bildirganda, u özining öşa paytdagi şafqatsiz xatti-harakatlarini inkor etadi. John va Tommy pabda 4 guvoh öngida Knoxni öldiradi. Michael, öşa paytda okrug prokurorining yordamçisi bölib qolgan, bu işni olib boriş huquqini öziga olişga erişadi; u yaşirinça sudlovni sabotaj qilmoqçi va bunni «Wilkinson»dagi nazoratçilar sodir etgan suiisteʼmollarni foş qiliş imkoniyati sifatida işlatmoqçi. Gazeta «New York Times»da kotib bölib işlayotgan Şakes bilan birga Michael John va Tomniyning oqlanişiga erişib, «Wilkinson»dagi boşqa zöravonlardan qasos olişni rejalaştiradi. Qirol Benni va bolalarning bolalik dösti Carol Martinez yordamida, ular Michael töplagan nazoratçilarning ötmişi haqidagi maʼlumotlardan foydalanib, rejalarini amalga oşiradi. Ularga John va Tommyning himoyaçisi, alkogolik himoyaçi Danny Snyder yordam beradi.

Michael Snyder uçun oldindan tayyorlangan savollar tayyorlaydi. Natijada Snyder Knoxning öldirilişiga guvoh bölgan Salinas xonim körsatmalariga jiddiy şubha uyğotadi. Qolgan ikki guvohni qörqitib, jim turişga majbur qilişadi. Biroq rejasi töliq muvaffaqiyat qozonişi uçun Michael Knoxning obrösini tuşiriş va otişma paytida John va Tommy boşqa joyda bölganini işonarli isbotlaş zarur deb hisoblaydi. Fergusson (hozir ijtimoiy xodim) guvoh sifatida çiqqanda, u köz yoşlari bilan Knox va boşqa nazoratçilar öğil bolalarni muntazam zörlagani va qiynaganini tan oladi. Şakes ruhoniy Bobby Caralli bilan uzoq suhbatlaşadi; bolalarga nisbatan qöllanilgan şafqatsiz munosabat haqiqatini bilgaç, u noiloj yolğon körsatma berişga rozi böladi. Bobby sudda John va Tommy otişma paytida u bilan «New York Knicks» va «Celtics» örtasidagi basketbol öyinida bölganini yolğon aytadi va isbot sifatida uçta çipta korinkasini taqdim etadi. Natijada John va Tommy oqlanadi. Sudya Fergussonga şaharni tark etmaslikni ogohlantiradi, çunki odamlar unga savollar bermoqçi böladi.

Qolgan ikki şafqatsiz nazoratçi öz jinoyatlari uçun jazolanadi. Siyosatçiga aylangan va bolalarga nisbatan jinsiy taʼqiblarini davom ettirgan Addison aeroport yaqinida Rizzoning katta akasi — Eddie «Kiçik Qaysar» Robinson boşçiligidagi gangsterlar tomonidan öğirlanadi va öldiriladi. Eddie Rizzoning ölimi haqiqatini Qirol Bennidan bilib olgan edi. Hozir korrupsiyalangan politsiyaçi bölib qolgan Stiler esa giyohvand moddalar sotuvçisini öldirgani va bir neça marta pora olgani uçun qamoqqa taşlanadi.

Oqlov hukmidan söng Michael, Şakes, John va Tommy mahalliy barda Carol bilan uçraşib, bu voqeani nişonlaydi. Bu tört kişining söngi uçraşuvi böladi. Şakes Hellʼs Kitçenda qoladi va mağzava xabarlar muxbirining şogirdi böladi. Michael okrug prokuraturasidan isteʼfoga çiqadi, AQŞdan Angliyaning qişloq joyiga köçib ötadi, duradgor böladi va uylanmaydi. John va Tommy 30 yoşga yetmaydi; John palinkali alkogoldan zaharlanib vafot etadi, Tommy esa pistirmaga tuşib, raqib jinoyatçilar qölida halok böladi. Carol Hellʼs Kitçenda ijtimoiy xodim bölib işlaşda davom etadi; uning öğli tuğiladi, uni u John Thomas Michael Martinez deb ataydi va unga «Şakes» laqabini beradi.