Strangers on a Train

Roman va film fabulasi bir-biriga mos kelmaydi. Kitobda Guy Brunoning şantajiga könib, uning otasini baribir öldiradi. Jinoyatdan keyin Bruno xuddi heç narsa bölmagandek u bilan munosabatlarini davom ettiradi. Yigitlar örtasidagi ğalati aloqa xususiy detektivda şubha uyğotadi. Guy tobora köproq irodali şerigi bilan özini tenglaştiradi. Bruno tasodifan kemadan yiqilib halok böladi, Guy esa uning hayotini saqlab qoliş uçun umidsiz harakat qilsa-da, bunga erişa olmaydi. Guyning ongini sodir etilgan qotillik uçun aybdorlik hissi yemiradi. U hammasini Miriamning sevgililaridan biriga böyniga oladi. Suhbatdoşi kutilmaganda Miriamning öldirilişi oqlangan deb rozi böladi — erini aldagani uçun loyiq jazo sifatida. Xususiy detektiv bu suhbatni eşitib qoladi va Guyni javobgarlikka tortişga erişadi, Guy esa buni, aslida, qarşilik qilmaydi.

Romanni ssenariyga aylantiriş bir neça mutaxassisning iştirokini talab qildi. Dastlab Hitçcock oldingi filmida unga yordam bergan çap qaraşli yozuvçi Whitfield Cookdan yordam söradi. Undan romanda mavjud bölgan Guy va Bruno örtasidagi özaro tortişiş işoralarini çiqarib taşlaş va kuçaytiriş talab qilingan. Brunoning xarakteri şunçalik yumşatildiki, u qöpol alkogolikdan frantsuz tilini biladigan, ammo ayollarga mutlaqo befarq bölgan muloyim «onasining erkatoyi»ga aylandi. Guy memardan tennisçiga aylandi: reJissyorni oddiy tennis öyinini suspens bilan töldiriş ğoyasi qiziqtirgan edi. Voqea Florida va janubi-ğarbiy ştatlardan Vaşington atrofiga köçirildi.

Hitçcock Cook tahririni qabul qildi, biroq titrda ssenariy muallifi sifatida yanada jarangdor ism körsatilişini xohladi. Uning agentlari sakkiz nufuzli yozuvçiga, jumladan John Steinbeck, Thornton Wilder va Daşiell Hammettga ssenariy ustida işlaşni taklif qilişdi, ammo rad javobini olişdi: kimdir syujetning badnomligidan şikoyat qildi, kimdir esa heç kimga maʼlum bölmagan ayolning romanini qayta işlaş öziga munosib emasligini aytdi.

Nihoyat, «qora romanlar» muallifi Raymond Çandler ssenariy ustida işlaşga rozi böldi. Uning ortida klassik noir «Double Indemnity» uçun «Oscar» nomzodligi bor edi. Çandler Hitçcockka yozgan xatida romanning syujetini absurd deb atadi, ammo baribir bir neça tahrir tayyorladi: sönggi sahna aqli zaif odamlar boşpanasida joylaşgan edi, Guy esa tor köylakda edi. Çandlerning işlanmalari Hitçcockka yuborildi, ammo 1950-yil sentabrigaça javob kelmadi. Gap şundaki, reJissyor Çandlerning xizmatlaridan voz keçişga qaror qildi — uning vazni haqidagi hazillarini eşitib qolgan edi — va Gollivudning «ssenariyçilar qiroli» Ben Heçtga murojaat qilib, ssenariy ustida işlaşni kelişmoqçi böldi. Heçt örniga yoş yordamçisi Czenzi Ormondni tavsiya qildi, u aslida yakuniy ssenariyni tayyorlagan edi.

Ormond bilan birinçi uçraşuvda reJissyor burnini barmoqlari bilan qisib, Çandlerning ssenariysini ikki barmoğida jirkanib uşlab, tantanavorlik bilan axlat savatiga taşladi. U undan birorta satrni ham işlatmoqçi emasligini bildirdi. Ormondga ssenariy yoziş uçun uç hafta ajratildi, şu muddatgaça suratga oliş guruhi Şarqiy qirğoqqa jönab ketişi kerak edi. Ormondga yordam beriş uçun reJissyor özining çuqur tuşunişiga işongan ikki ayolni — rafiqasi Almani va yordamçisi Barbara Keonni (Çandler uni Hitçcockning kotibasi deb mensimay atardi) biriktirdi. Ular uçalasi köpinça yarim tundan keyin ssenariy ustida işladi. Ular tufayli ssenariyda yangi rangdor detallar paydo böldi — aqldan ozgan karusel, sevgi tuneli, zajigalka va qalin oynali közoynak.

Filmning boş rollarini 25 yoşli aktyor Farley Granger ijro etdi, u «Rope» (1948) filmida Hitçcockning boş rollaridan birini öynagan edi, va John Fordning sobiq kuyovi, 32 yoşli Robert Walker. Hitçcock Guy rolida özini işonçli playboy sifatida körsatadigan William Holdenni körgan, ammo R. Ebert kabi mutaxassislar Holdenning bu rolga umuman mos kelmasligiga işonç hosil qilgan. «Rope» filmidagi rol Grangerga uning sevgilisi, ssenariyçi Arthur Laurentsning yordami tufayli tegdi. Aktyorning gomoseksualligi, ehtimol, Hitçcock unga «yumşoq tanali», uning sözi bilan aytganda, personajni taklif qilganda hisobga olingan. Keyinçalik u Grangerning aktyorlik qobiliyatlari haqida şubha bilan gapirdi.

Robert Walker öz bilimlari taʼsirida qotillikka boradigan ruhiy kasal odamni öynaşi kerak edi. Bu rol uçun aktyorni tanlaşda Hitçcock Walkerning ruhiy kasalliklar şifoxonasidan endigina çiqqanini hisobga olgan. Brunoning roli uning aktyorlik faoliyatidagi asosiy muvaffaqiyat va filmdagi eng kuçli aktyorlik ishi deb hisoblanadi. Truffaut va Hitçcock qotilni rasmiy ijobiy qahramondan (aslida xudbin kareraçidan) köra jozibaliroq qilgani uçun Walker tomoşabinlar simpatiyasini öziga tortganiga kelişib olişgan. Filmda işlaş tugaganidan yarim yil ötib, Walkerning ruhiy kasalligi kuçaydi va u dori-darmonlarga allergik reaksiya tufayli vafot etdi.

Barbara rolini reJissyor öz qizi Patriciyaga berdi. U öziga kelgan hamma narsani aytişdan uyalmaydi — filmdagi reJissyorning öziga xos vakili. Truffaut bilan suhbatda reJissyor eng katta taassurotni xarakterli aktyorlar qoldirganini aytdi: Guyning «jizzaki ayol» — rafiqasi rolini ijro etgan aktrisa (Kasey Rogers) va Brunoning onasi — aqldan ozgan, bemaʼni kampir rolini ijro etgan Marion Lorne. Hitçcockning suratga oliş maydonçasida doim bir aktyor bilan janjali bölgan. «Notanişlar»ni suratga olişda bunday nişon Ann Mortonni ijro etgan Ruth Roman böldi. Uning nomzodini unga Jack Warner majburlagan; bundan taşqari, reJissyor aktrisaning kamera oldida qotib qolişini va seksuallikka ega emasligini hisoblagan.

Hitçcock Highsmith romanini ekranlaştiriş huquqlarini atigi 7500 dollarga sotib oldi, çunki yozuvçi yangi boşlovçi edi va bitimda reJissyorning nomi tilga olinmagan edi. Keyinçalik Highsmith özidan reJissyor nomini yaşirganidan norozi bölganini bildirdi. Filmning titrida ssenariy muallifi sifatida Raymond Çandler körsatilgan. Aslida bu ism tomoşabinni jalb qiliş uçun yöl sifatida işlatilgan. Haqiqatda ssenariyning deyarli hammasini heç kimga maʼlum bölmagan Czenzi Ormond yozgan.

Operator sifatida kadrda kayfiyatni yaratişga qodir, murakkab optik effektlar böyiça mutaxassis Robert Burks tanlandi. Butun suratga oliş guruhi içida u yagona «Oscar» nomzodi böldi. ReJissyor uning işidan mamnun böldi va keyingi 14 yil davomida Burks bilan hamkorlik qildi. Aynan Burks Hitçcock kinokarerasining 20 yili davomida orzu qilgan narsani — qotillikni qurbonning oynalarida aks etgan holda suratga olişga muvaffaq böldi.

Film interyerlari Warner studiyasida suratga olingan, oçiq havodagi sahnalar esa Los-Anjelesda (hordiq boği), Vaşingtonda (Jefferson yodgorligi), Nyu-Yorkda (Pensilvaniya vokzali) va Danberida (viloyat vokzali) suratga olingan. 1950-yil yozida Hitçcock Davis kubogi uçraşuvlari tomoşabinlar bilan töla tribunalarini suratga oliş uçun Queensga kelgan. 1950-yil 17-oktabrda suratga oliş guruhi Şarqiy qirğoqqa jönab ketdi, u yerda 6 kun davomida Pensilvaniya vokzalida (filmda u poytaxt vokzali Union Station sifatida körsatilgan) va kiçik Denbury şahrida (filmda viloyat Metcalf bölib çiqqan) suratga olişlar olib borildi. Şu vaqtga kelib ssenariyning asosiy qismi tayyor edi.

Oy oxiriga kelib Hitçcock Kaliforniyaga qaytdi. Hordiq boği reJissyorning batafsil körsatmalari böyiça uning hamkasbi Rowland Leening Çatsvortdagi rançosida qurilgan. Haqiqiy «Sevgi tuneli» Los-Anjelesning bir tumanida, Canoga Parkda topildi. Miriam rolini ijro etgan aktrisani reJissyor kuçli linzali közoynak taqişga majbur qildi, holbuki uning közlari ajoyib edi. Bu uni suratga oliş paytida çalğitdi. Bir sahnada uning mebellarga qölini surtib, yölni paypaslayotgani körinadi. Tennis öyini şahar atrofidagi South Gate tennis klubi kortlarida suratga olingan. Kadrda Guyning raqibini Fred Reynolds öynagan, kadr ortida esa Granjerga uning murabbiyi Jack Cuningham qarşi öynagan. Qolgan sahnalar studiyada manzarali dekoratsiyalar fonida suratga olingan.

Hitçcock suratga olişning eng mayda tafsilotlarigaça bevosita kirişgan. Masalan, Bruno zajigalkani tuşirib yuboradigan kanalizatsiya panjarasi ostida töplangan çiqindilarni u özi tanlagan — xususan, nam barglar, buruşturilgan qoğoz, sakrnçoq saqiçning örami va apelsin pöstloği. U Bruno uçun qisqiçlari yopiq qisqiçbaqalar naqşli galstuk öylab topdi, bu esa Brunoni böğuvçiga öxşatib qöyadi. Suratga oliş Rojdestvodan oldin tugadi, Hitçcock va xotini dam olişga ketişdi. 1951-yil martida ular Şveytsariyaning Sankt-Morits şahrida kumuş töylarini nişonladilar.

Hitçcock anʼanaviy ravişda öz filmlarining kulminatsion sahnalarini puxta tayyorlardi. «Notanişlar»da hisob şunga asoslangan ediki, tomoşabin xotirasida ekspressionistik «jinni» karusel sahnasi qoladi, u harakat davomida bölaklarga bölinib ketadi. Bu yorqin obrazni yaratişda öşa paytda mavjud bölgan maxsus effektlardan foydalanildi: miniatyura modellari, fonni proektsiyalaş, montaj qöşimçalari. Barça elementlarni uzluksiz birlaştiriş uçun monteyor William Ziegler javobgar edi. Avval karusel miniatyura maketining portlaşi suratga olindi. Söngra portlaş tasviri ulkan ekranga proektsiyalandi, uning fonida yiğlayotgan bolalar va qiçqirayotgan onalardan iborat olomon joylaştirildi, ularga, göyo, parçalanib ketayotgan attraksionning yoğoç otlari uçib kelmoqda.

Hitçcockning biografi Charlotte Çandler taʼkidlaşiça, triller deyarli dahşat filmiga aylanib ketgan. Bu sodir bölişi mumkin edi, agar attraksion operatori, aylanayotgan karusel ostida sudralib borib, uni öçiriş uçun boşini biroz kötarganida. Hitçcock bu lahzani suratga oliş maydonçasida bölgan hamma narsaning eng dahşatlisi deb atagan, çunki trukni professional kaskadyor emas, balki haqiqiy karusel operatori tayyorgarliksiz bajargan. Biroq Hitçcock bu sahna filmda körinadigan jinni tezlikda suratga olinmaganini tan olgan.

Miriam öldirilişi juda uslublaştirilgan holda suratga olingan — Hitçcock uçun anʼanaviy bölgan qiya burçakdan emas, balki qurbonning oynaklarida aks etgan holda. Oynaklar uning boşidan ötlar ustiga tuşgan. Hordiq boğida suratga olingan lentaga qizning sekin qulab tuşişi kadrlari kiritilgan, bu kadrlar studiyada yettinçi dubldan keyin — ulkan botiq aks ettirgiç yordamida olingan. Hitçcock aktrisaga «limbo raqsini bajarayotgandek, sekin orqaga egiliş»ni buyurgan. Qotillikni grotesk balet sifatida tasvirlab, reJissyor dahşatni gözallik bilan birlaştirdi va dahşatni estetiklaştiriş effektiga erişdi. Tadqiqotçilar bu yeçim kutilmagan, ammo estetik jihatdan mutlaqo oqlangan deb taʼkidlaydilar. Miriamning öldiriliş sahnasi hozirga qadar kino maktablari talabalariga namuna sifatida körsatiladi.

Filmning amerikaça versiyasining sönggi sahnasida Morton opa-singillar uyining xonasida Guydan taqdirli qönğiroqni sabrsizlik bilan kutişadi. Bu sahnaning ahamiyatini taʼkidlaş uçun Hitçcock telefon oldingi planda, qizlar esa orqa planda körinişini xohladi. Uning niyatini amalga oşirişga öşa davr texnikasining mukammal emasligi tösqinlik qilardi, u telefon va aktrisalarni bitta kadrga joylaştirişga imkon bermasdi. Qiyinçilikni hal qiliş uçun kamera oldiga ulkan telefon maketi qöyildi. Qönğiroqni eşitgan Ann stolça tomon yugurib boradi va göşakni kötaradi. Ammo uning qölidagi göşak odatdagi ölçamda. «Hammasi bir kadrda suratga olingan», — deb eslagan Hitçcock. Ann oldinga yurganda kamera unga sezilarli darajada yaqinlaşadi va şu tufayli telefon yarim soniyaga kadrdan taşqarida qoladi. Bu vaqt aktrisaga oddiy telefon göşagini uzatiş uçun yordamçiga yetarli edi.

Jack Warner filmga musiqani Hitçcock bilan avval işlagan Dimitri Tiomkin yozişini xohladi. Hitçcock Bernard Herrmannni uçratguniga qadar Tiomkin xizmatlaridan foydalanişda davom etgan bölsa-da, ularning ijodiy ittifoqi muvaffaqiyatli bölmadi. Hitçcockning triller filmlariga (jami törtta) yozilgan saundtreklar bastakorning eng yaxşi asarlari sifatida qaralmaydi. Şunga qaramay, «Notanişlar» saundtrekining öz muxlislari bor, ular uning Hitçcockning boşqa filmlari musiqasi fonida biroz yöqolib ketganidan afsuslanadilar.

Filmning musiqiy qatlami Guy va Brunoga hamroh böladigan leytmotivlarning kontrapunktiga asoslangan. Brunoning motivi — gumburlovçi kontrbas, kristalday toza torli asboblarning pulsatsiyasi, kutilmagan tovuş guruhlari. Guy mavzusi kamroq yorqin ifodalangan, qarorsizlik va bir oz passivlik taassurotini qoldiradi. Musiqa nafaqat Brunoni bu «tango»da yetakçi şerik sifatida, balki uning Guyga va senator oilasiga qoldirgan noaniq taassurotini ham tasvirlaydi.

Filmning birinçi sahnasi (vokzal tomon harakatlanayotgan juft poyabzallar — biri sezilmas darajada anʼanaviy, boşqasi esa yaqqol zamonaviy) uçun musiqa hamrohligini yoziş Tiomkinga butun orkestr kerak böldi — uçta pianino, törtta şoxli asbob, uçta klarnet, novaçord va uç turdagi saksafonlar (alt, tenor, bariton). Bu yerning özida ham «Gerşwin uslubidagi» jazz pasajlari kontrabasning keskin tovuşlariga qarama-qarşi qöyilib, tomoşabinda noaniq bezovtalik, nizoning kutilişi hissini uyğotadi.

Filmning kulminatsion sahnalarini kalliope — viloyat yarmarkalarida eşitiş mumkin bölgan qadimiy asbobning xarakterli musiqasi hamroh qiladi. Aynan Hitçcock butun film davomida XIX asr kuyi «The Band Played On» («Orkestr çalişda davom etdi») ni ötkazişni taklif qilgan. Öşa davr Gollivud standartlari uçun kutilmagan bölgan narsa şu ediki, boğda sayr qilayotganda Miriam va uning döstlari bu motivni ğingirlay boşlaydilar va ularga ortidan ergaşib kelayotgan Bruno qöşiladi.

Kalliope musiqasi Miriamni qotillikkaça taqib qiladi va hatto Bruno uni böğa boşlaganda ham, uzoqda, göyo yomon bir obligato kabi, davom etadi. Yarmarka musiqasi har safar Bruno Barbaraga qaraganda, öldirilgan qizni eslatganda qaytib keladi. Filmning oxirida attraksionlarga qayta taşrif kalliope tovuşlari bilan birga keçadi, karusel aylanişining jinni tezligida esa «The Band Played On» motivi attraksionning tezlanişiga hamohang tarzda grotesk ravişda tezlaşadi.

Yangi filmni tarğib qiliş uçun Hitçcock, odatdagidek, fotograflar oldida ğayrioddiy holatlarda poza berdi. Bir reklama fotosuratida u film sarlavhasidagi «strangers» («notanişlar») söziga «L» harfini qöşayotgan holda suratga tuşgan. Hazil şundaki, natijada «stranglers» («böğuvçilar») sözi hosil böladi. Boşqa suratda u öz qizi Patriciya (Barbara rolini ijro etgan) böynini quçoqlab turibdi. Matbuot relizlaridan birida taʼkidlanişiça, Hitçcock qizga keçki vaqtda ğildirakli tomoşa uçun yuz dollar vaʼda qilgan, qiz eng yuqori nuqtada bölganida esa elektrni öçirib qöygan, şu sababli titroq qiz «butun bir soat zulmat içida osilib turgan». Patriciyaning özi otasini sadistlikda ayblaşlardan himoya qilib, bunday hikoyalarni filmga qiziqiş uyğotiş uçun öylab topilgan ertaklar deb ataydi.

Filmning sinov namoyişi 1951-yil 5-martda Huntington Parkda bölib ötdi. Namoyişda Jack Warnerning özi iştirok etdi. Rasmiy premyera 3-iyulda Nyu-Yorkdagi Strand kinoteatrida bölib ötdi, u Warner Brothers tomonidan uşbu studiya filmlarining prokati uçun maxsus qayta jihozlangan edi. AQŞning yirik şaharlarida premyera namoyişlarida Hitçcock qizi bilan birga qatnaşdi. Jack Warner «past» mahsulotni moliyalaştirişda ayblovçi bir neça ğazabli xat oldi, ammo umuman olganda filmga munosabat xayrixoh böldi. Film tijoriy muvaffaqiyatga erişdi va qirqinçi yillar oxiridagi muvaffaqiyatsizliklardan keyin studiya nazarida Hitçcockni oqladi.

Byudjeti 1,7 million dollar bölgan kartina AQŞda 7 million, Janubiy Koreyada 19 ming, Yangi Zelandiyada esa 1,4 ming dollar yiğdi va şu bilan butun dunyo böyiça 7 million 21 ming dollar yiğdi.

«Bu ğoya qançalik ajoyib? Uni çeksiz tahlil qiliş mumkin», — dedi Hitçcock «Notanişlar» tuzilişi haqida Truffaut bilan suhbatda. Bu Hitçcockning romantik taqdiriy ikkilaniş motiviga qurilgan filmlaridan biridir. Çatiştirilgan qotillik ğoyasi çeksiz tarmoqlanadi va filmning ham tovuş, ham vizual töqimasida murakkab kontrapunktlarni yuzaga keltiradi. Boş qahramonlar munosabatlari bir tanqidçining sözi bilan aytganda «qoronği simbioz»ni taşkil etadi, çunki Bruno Guyning qoronği tomonini, uning bir marta aytilgan va darhol ongidan siqib çiqarilgan rafiqasini öldiriş istagini ifodalaydi. Bruno Guyning fantaziyasini haqiqat tekisligiga köçiradi va natijada u Guy uçun haqiqiy dahşatga aylanadi.

Ikkilaniş motivi filmning ilk kadrlaridayoq belgilanadi. Ikki juft poyabzal ikkita taksidan çiqib, ikki hammol kuzatuvida vokzal tomon yöl oladi. Vagonda ularning yöllari kesişadi. Şundan söng temir yöl relslarining kesişişi körsatiladi. Vagonda Bruno özi va Guy uçun ikki karra içimlik buyuradi va buyurtmani hazil bilan birga aytadi: «Men faqat juftlik öyinida öynayman» (The only kind of doubles I play). Keyinçalik, ikki ikkilamçidan biri vaqtni söraganida, ikkinçisi undan köp kilometr uzoqlikda soatiga qaraydi. Guy Miriamni böğmoqçi ekanini baqirgan zahoti, keyingi kadrda Brunoning qöllari kimnidir böğayotgandek körsatiladi.

Filmda ikkilanadigan narsalar köp: nufuzli va hurmatli otalar, oynakli ayollar, jinoyatni tergov qiluvçi detektivlar, hordiq boğidagi öğil bolalar, karuselдаги keksalar. Filmda ikki Hitçcock (Alfred va Patriciya) bor, Miriamning sönggi keçasida uni ikki dösti kuzatib boradi, jamiyat keçasida ikki ayol mukammal jinoyat haqida mulohaza yuritadi. Öyinga hatto reJissyorning bahaybat tanasi ham kiradi: u vagonga öz qiyofasini takrorlaydigan kontrbasni sudrab kiradi. Bu töliq ikkilaniş romanda mos keladigan narsaga ega emas. Deyarli barça parallel motivlar Hitçcockning özi tomonidan ixtiro qilingan va ssenariy ustidagi sönggi kunlarda Ormondga şoşilinç aytib yozdirilgan.

Guy va Bruno bir vaqtning özida bir-biriga öxşatiladi va qarama-qarşi qöyiladi. Hitçcock ularning öxşaşligi va farqini kino tiliga ögirib, ularni tarmoqlangan obrazlar tizimiga aylantiradi. Harakat va imolar aks-sadosiga qaramay, Guyga ekranning öng yarmi va yorqin ranglar mos keladi, Brunoga esa ekranning çap tomoni va qoronği rang spektri ajratilgan. Mizanssenlarni tuzişda Hitçcock anʼanaviy ravişda salbiy yoki zaif personajlarni çap tomonga joylaştirardi. Bu uning odati ayniqsa Miriam öldirilganidan keyingi Guy va Brunoning tungi uçraşuv sahnasida yaqqol seziladi, bu yerda öng tomonda oq Kapitoliy kötarilib turadi — tennisçi intilayotgan yorqin va tartibli hayot ramzi. Guy öz uyiga kirmoqçi bölganda, soyali darvozaxonadan uni Bruno piçirlab çaqiradi. U çap tomonda metall panjara ortida turadi va politsiya paydo bölganda Guyni soyaga tortib oladi. Bir daqiqa ikkalasi ham panjara ortida qoladi. «Sizning sababingizdan men jinoyatçi kabi harakat qilyapman!» — ğazab bilan piçirlaydi Guy.

Kontrastli yoruğlik va soya çiziqlari Brunoga poyezddagi suhbatdan boşlab filmning boşqa sahnalarida ham tuşadi. Quyoşda çayilgan tennis kortlari va Guyning oq sport formasi Brunoning yaşaydigan Arlingtondagi eski konak yarim qoronğiligi bilan qarama-qarşi qöyilgan. Guy quyoşli Forest Hills kortlarida raqibini yengişga harakat qilayotganda, Brunoning qöli köprik ostiga, çiqindilar taşlangan kanalizatsiya zulmatiga intiladi. Jefferson yodgorligining oq marmar poğonalari fonida qora kiyingan Bruno toza doğ kabi ajralib turadi. Miriamni öldiriş uçun sevgi oroliga borayotganda Bruno qadimgi yer osti podşohligi xudosi Pluton nomli qayiqqa ötiradi. Bu sahnaga mifologik maʼno beradi va sevgi orolini öliklar oroliga aylantiradi. Stiks suvlarining qora yaltiraşi va qayiqlarning qoronği tunnel orqali suzişi bu ertaklar atmosferasini kuçaytiradi.

Şu bilan birga, Hitçcock Guy va Brunoni Jekill va Xayd sifatida talqin qilmaydi. Ularning xarakterlari bir rangda çizilmagan. Butun filmga singib ketgan parallellar tizimi Guyning toza va yorqin dunyosini jinni Brunoning tartibsiz dunyosi bilan mahkam boğlaydi. Brunoning poyezdda Guyga mukammal qotillik rejasini oçib berib, uning rafiqasini yöq qilişni taklif qilganida, Guy suhbatni uzmaydi. Uning çetlab ötuvçi javoblari Brunoning qiziqişini bilvosita qöllab-quvvatlaydi. Agar u Brunoni darhol «haydab yuborgan» bölganida, uning rafiqasi tirik qolişi mumkin edi. Kupeni tark etganda Guy «Freydça» xatoga yöl qöyadi — senator qizining sovğasi bölgan zajigalkani Brunoning qölida qoldiradi. Kesişgan raketkali bu zajigalka Guyni jinoyat bilan boğlovçi ramziy kindik aloqasiga aylanadi. Şu bilan birga, Guyning Ann Mortonga bölgan munosabatida alohida ehtiros sezilmaydi. Tomoşabin senator uyiga nimaning Guyni tortayotganini — samimiy tuyğuşmi yoki kareraçining sovuq hisobimi — özi hal qilişi uçun qoldiriladi.

Roger Ebert taʼkidlaganidek, Guy va Brunoning bir-biriga tortilişi (faqat psixologik emas, balki jinsiy ham) ularning bir-birini töldiruvçi kamçiliklari bilan izohlanadi. Uokerning qahramoni irodali va qatʼiy, garçi hamma uni dangasa deb hisoblasa ham; Grangerning qahramoni esa zaif va passiv, garçi kasbi böyiça sportçi bölsa ham. Birinçisida jismoniy faollik beparvolik bilan yonma-yon turadi, ikkinçisida esa aksinça. Hitçcock ilk kadrlardan boşlab avval Brunoning oyoqlarini, söngra Guyning oyoqlarini körsatadi. Aynan Bruno bu partiyani boşqaradi. Biroq taqdirli poyezd uçraşuvi uning tomonidan uyuştirilmagan: vagonda uning oyoğiga Guyning oyoği tegadi, aksinça emas.

Guy ham, Bruno ham ikkilanişda: birinçisi — rafiqasi va sevgilisi orasida, sportdagi karyera va siyosat orasida; ikkinçisi esa otasini öldiriş orqali hayotiga maʼno berişga intiladi. Birinçisi öziga xos bölmagan, hatto konformist tarzda kiyinadi. Ikkinçisi yorqin aksessuarlar (rang-barang tuflilar, qisqiçbaqalar naqşli galstuk, öz ismi yozilgan yaltiroq qisqiç) bilan olomondan ajralib turişni istaydi. Hatto Brunoning noyob, murakkab ismi ham Guy ismi bilan qarama-qarşi qöyiladi, ingliz tilida bu ism «oddiy yigit» degan ikkinçi maʼnoga ega. Hitçcock poyezdda asosiy qahramonlar buyurtma qilayotgan taomga ahamiyat berardi. Xarakterlisi şundaki, Guy oddiy fastfud (qahva va gamburger) buyurtma qiladi, Bruno esa şokoladli muzqaymoq. ReJissyor muzqaymoq tanlovini Brunoning qalban bola va gedonist ekanligi bilan izohlagan.