Terminator 4: Najotkorning kelişi

«Terminator Salvation» (ingl. Terminator Salvation) — rejissyor McĞning ilmiy-fantastik jangovor filmi. «Terminator» seriyasining törtinçi filmi va asosiy voqealari maşinalar bilan uruş davrida röy beradigan birinçi film. AQŞda film 2009-yil 21-mayda namoyiş etildi (Rossiyada premyera — 4-iyun). Asosiy rollarni Christian Bale va Sam Worthington ijro etgan. Ssenariy mualliflari — John Brancato va Michael Ferris. Bu «Terminator» franşizasining törtinçi qismi bölib, «Terminator 3: Rise of the Maçines» (2003) filmining davomi hisoblanadi.

Film «Skynet» maşinalar tarmoği bilan insoniyat örtasidagi uruşga bağişlangan, çunki dunyo armiyalarining qoldiqlari «Skynet»ga qarşi kuraşiş uçun Qarşilik harakatini tuziş maqsadida birlaşgan. Bale qarşilik jangçisi va markaziy qahramon bölgan John Connorni öynaydi, Worthington esa kiborg Marcus Wrightni tasvirlaydi. Anton Yelçin 1984-yilgi «Terminator»da birinçi marta paydo bölgan yoş Kyle Reese rolini ijro etadi, film esa T-800 Terminatorining kelib çiqişini hikoya qiladi. Murakkab tayyorgarlikdan söng — The Halcyon Company Andrew Vajna va Mario Kassar hamda ssenariy ustida işlayotgan bir neça ssenariyçidan franşiza huquqlarini sotib olgaç — suratga oliş 2008-yil mayida Nyu-Meksikoda boşlandi va 77 kun davom etdi.

«Terminator Salvation» 2009-yil 21-mayda AQŞda Warner Bros. Pictures, xalqaro miqyosda esa Sony Pictures Releasing tomonidan öz «Columbia Pictures» yorliği ostida çiqarildi. Film dunyo böylab 371,4 million dollardan ortiq yiğdi, ammo aralaş va salbiy şarhlarga sazovor böldi. Dastlab bu film Terminator ikkinçi trilogiyasining birinçi qismi bölişi rejalaştirilgan edi, ammo film çiqqanidan keyin Halcyon Company bankrotlik haqida ariza bergaç, bu rejalar bekor qilindi. Franşiza huquqlari 2012-yilda Annapurna Picturesʼga sotildi, natijada 2015-yilda seriyani qayta işga tuşirgan «Terminator Genisys» çiqdi, unda Sçwarzenegger öz rolini qaytardi.

Bu «Terminator» seriyasidagi Arnold Sçwarzeneggersiz T-800 Terminator roli bölmagan yagona film, ammo unda uning raqamli obrazi mavjud.

2007-yil noyabrda John Connor rolini Christian Bale ijro etişi haqidagi miş-mişlar dekabr boşida tasdiqlandi. 2008-yil fevralda filmda Sam Worthington iştirok etişi maʼlum böldi. U James Cameronning tavsiyalari tufayli markaziy qahramonlardan biri — Marcus Wright rolini oldi. Filmga «Terminator Salvation: The Future Begins» nomini beriş rejalaştirilgan edi.

Filmni suratga oliş 2008-yil 5-mayda Nyu-Meksiko ştatida boşlandi va öşa yilning sentabrida AQŞ, Germaniya va Buyuk Britaniya iştirokida yakunlandi.

2009-yil martida, filmning rejalaştirilgan premyerasidan oldin, Warner Bros. kinokompaniyasi filmning finalini töliq özgartiriş qarorini eʼlon qildi. Bu qaror ssenariyning yakuniy qismi internetga tarqab ketganidan keyin qabul qilindi, unga köra John Connor halok bölgaç, Qarşilik rahbarlari taşqi körinişi unga öxşaş kiborgni yaratişga qaror qilişadi.

2006-yil iyulda Tony Blairning Kaliforniyaga taşrifi paytida Kaliforniya gubernatori Arnold Sçwarzenegger Buyuk Britaniya Boş vaziriga törtinçi terminator filmida rol öynaşni taklif qildi.

Arnold Sçwarzenegger örniga filmda boşqa bodibilder — Roland Kickinger suratga tuşgan bölsa-da, unga 37 yoşli Sçwarzeneggerning raqamli yuzi qöyilgan (bu yoşda u birinçi «Terminator»da suratga tuşgan).

Rejissyor McG dunyo yadro falokatidan bir neça yil ötgan davrni körsatmoqçi edi, bunda deyarli vayron bölgan atmosfera quyoş nurlarini amalda tarqatmaydi va barça ranglar xira va öçgan böladi. Buning uçun operator negativda odatdagidan köproq kumuş bölgan texnologiyadan foydalangan, bu kontrastli soyalar va oqartirilgan (haddan taşqari yoruğ) yoritişni taʼminlagan. Bundan taşqari, plyonka rang tiklanişiga taʼsir qiliş uçun quyoş ostida qoldirilib, maxsus «qarigan» holatga keltirilgan.

Titrlarda sunʼiy intellekt tizimlarini yaratiş uçun işlatiladigan Lisp dasturlaş tili elementlari qöllangan (turli xil qavslar: (){}[], kiritiş belgisi: >).

Film tanqidçilardan aralaş şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida film 281 ta şarh asosida 33% maʼqullaş reytingiga ega, örtaça baho 5.10/10. Saytdagi tanqidçilar konsensusi şunday deyadi: «Filmning hikoyasi uning kultli yovuz qahramonlari singari robotlaştirilgan bölsa-da, «Terminator Salvation» köplab ajoyib effektlarni taklif etadi, ammo oldingi filmlarning ruhi yetişmaydi». Metacritic saytida film 46 ta şarh asosida 49 ball örtaça vaznli bahoga ega, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar» degani. CinemaScore söroviga qatnaşgan tomoşabinlar filmga A dan F gaça şkala böyiça B+ bahosini berişgan.

Chicago Sun-Timesʼdan Roger Ebert filmga tört yulduzdan ikkitasini berib, şunday degan: «Filmni diqqat bilan örganganimdan söng, sizga hikoyaning qisqaça mazmunini taklif qilaman: Marcus öladi, qayta tiriladi, boşqalar bilan uçraşadi, jang qiladi. Bu deyarli ikki soat davom etadi». The Hollywood Reporterʼdan Michael Reçtşaffen film Arnold Sçwarzeneggersiz boşqaça bölganini yozgan va unda dramatik elementning yetişmasligini aytgan. Şunga öxşab, USA Todayʼdan Claudia Puig filmga tört yulduzdan ikkitasini berib, uni «başorat qilinadigan» va «dramatik elementlari silliqlangan» deb atagan. U Christian Balening öyinini «bir ölçovli» deb hisoblagan, ammo filmdagi hamkasblari «yaxşiroq körinişgan» deb topgan, Sam Worthingtonda 10 daqiqada uç marta «Yöʼʼq!» deb baqirişdan taşqari «jim kuç» borligini va Anton Yelçinning «eng yaxşi replikalaridan» biriga ega ekanini yozgan.

Oldingi uç filmning yulduzi Arnold Sçwarzenegger dastlab «Terminator Salvation» «ajoyib film, men juda hayajonlandim» ekanini aytgan, ammo keyinroq fikrini özgartirib, bu «…dahşatli. U özini hamma kuçi bilan körsatişga harakat qildi, boşqalardan farqli ölaroq, aktyorlik va hokazo. U imkoniyatni boy berdi» degan.

«Terminator» seriyasining yaratuvçisi James Cameron filmni «qiziqarli» deb topgan, u «men öylagandek qattiq yoqtirmagan» va Sam Worthingtonning öyinini maqtagan, ammo franşizaga qaytmasligini aytgan: «Serial özini tugatgan. Rostini aytsam, mening şörvamga boşqa rejissyorlar umuman boşqa şörva quyişgan».

«Terminator» va «Terminator 2: Judgment Day»da Sarah Connorni öynagan va «Terminator Salvation»ga ovoz bergan Linda Hamilton filmga «omad tilagan», ammo serial «ikki film bilan mukammal. Bu yopiq doira edi va bu yetarli edi. Ammo har doim sigirni soğişga urinadiganlar topiladi», degan fikrni bildirgan.

Vaqt ötişi bilan filmga bölgan munosabat tubdan özgardi. Keyingi asarlar fonida törtinçi film köpinça davomlar içida eng yaxşisi deb ataladi, u yagona bölib James Cameron asarlarini nusxalaşdan voz keçişga uringanini, garçi muvaffaqiyatga erişa olmagan bölsa-da, taʼkidlanadi.

«Saturn» mukofoti (2010): nominatsiya — eng yaxşi grim.

Satellite Awards (2009): nominatsiya — eng yaxşi ovoz.

Teen Choice Awards (2009): nominatsiyalar — Action Adventure janrida eng yaxşi erkak roli (Christian Bale), Action Adventure janrida eng yaxşi ayol roli (Bryce Dallas Howard), Choice Movie Fresh Face Male: Action Adventure (Sam Worthington), Action Adventure janrida eng yaxşi film, Action Adventure janrida eng yaxşi yozgi film.

Visual Effects Society Awards (2010): nominatsiyalar — yilning eng yaxşi vizual effektlari, badiiy animatsion filmda modellar va miniatyuralar ijrosi.

Scream Awards: nominatsiyalar — eng yaxşi fantastik film, eng yaxşi fantastik ayol roli (Moon Bloodgood), erkak ijrodagi yutuq (Sam Worthington), eng yaxşi kameo (Arnold Sçwarzenegger va Helena Bonham Carter), eng yaxşi sikvel, eng yaxşi FX.

Kompozitor — Danny Elfman. Elfman öz partiturasida Brad Fiedel yozgan «Terminator»ning asl mavzularidan foydalangan.

Filmning rasmiy sound-treki albomidagi treklar röyxati:

Opening

All is Lost

Broadcast

The Harvester Returns

Fireside

No Plan

Reveal/The Escape

Hydrobot Attack

Farewell

Marcus Enters Skynet

A Solution

Serena

Final Confrontation

Salvation

Rooster — Alice in Chains

2009-yil 19-mayda «Terminator Salvation» filmi çiqqanidan keyin bir hafta içida unga asoslangan «Terminator Salvation» nomli uçinçi şaxs otişma janridagi kompyuter öyini çiqarildi. U Microsoft Windows, PlayStation 3, Xbox 360, mobil telefonlar va iOS uçun çiqarildi. Syujetga köra öyinçi Skynet kuçlari bilan kuraşadi: filmda uçraydigan robotlar bilan birga, öyin uçun maxsus işlab çiqilgan robotlar bilan ham.

«Terminator Salvation» öyini dvigatelida «Terminator Salvation» veb-seriali ham yaratilgan, u mazkur öyinning va «Terminator Salvation» filmining prikveli hisoblanadi.

2007-yil 9-mayda «Terminator» asosida filmlar seriyasini işlab çiqariş huquqlari Andrew Vajna va Mario Kassar örtasidagi duşmanlik tufayli The Halcyon Company kompaniyasiga ötganligi eʼlon qilindi. Kompaniya işlab çiqaruvçilari uşbu franşiza asosida yangi trilogiyani boşlaşni umid qilişgan.

Ammo 2009-yil filmining kassa natijalari muvaffaqiyatsiz bölgani va huquqiy muammolar tufayli «Salvation» trilogiyasi oxir-oqibat bekor qilindi. Birinçi ikki filmning hammuallifi William Wişer Jr. «Terminator Salvation» voqealarini davom ettiradigan potentsial davomlar — «Terminator 5» va «Terminator 6» uçun material yozgan.

Ikki qismli hikoyada vaqt sayohati elementlari bölişi kerak edi, bu esa ölgan qahramon Sarah Connorni qaytarib, uning birinçi filmdagi uçraşuvdan keyin Kyle Reese bilan muloqot qilişiga imkon berardi. Sçwarzenegger ham oltinçi filmda öz rolini takrorlaşi kerak edi. Filmlarda Skynetning yangi yovuz Terminatorlari ham iştirok etişi rejalaştirilgan edi. Wişer «Terminator 5» uçun 24 sahifali konsepsiya, «Terminator 6» uçun esa tört sahifali konsepsiya yozgan.

2020-yilda, keyingi ikki film — «Terminator Genisys» va «Terminator: Dark Fate» — tanqidiy va tijoriy muvaffaqiyatsizlikka uçraganidan söng, MovieWeb «Terminator Salvation» kuçli kult maşhurlikka erişganini va muxlislar McĞning R reytingli rejissyor versiyasini çiqarişni talab qilib petitsiyalar boşlaganini xabar qildi.