The Basketball Diaries

Ösmir Jim Carroll, maktab basketbolçisi, döstlari Pedro, Mikki va Neytron bilan Nyu-York köçalarida va maktabda muntazam ravişda şaloqlik qilib yuradi. Basketboldan taşqari, Jim yozuvçilikka ijodiy qiziqiş bildiradi. U kiçik jurnalga fikrlarini va sheʼrlarini yozib, kundalik yuritadi.

Jim eng yaxşi dösti Bobbiga kasalxonaga tez-tez boradi. Bir safar u Bobbiga jamoaning barça aʼzolari va Swifty ismli murabbiy imzo çekkan basketbol töpini olib boradi. Keyin Jim döstini köngiloçar qiliş uçun uni striptiz-şouga olib borişga qaror qiladi, lekin ğazablangan Bobbi şouni töxtatib, uni uyga qaytarişni söraydi.

Keyinroq Jimning döstlaridan biri Neytron uni elita uyning bir xonadoniga taklif qiladi, u yerda Winky va Blinky ismli ikki qiz yaşaydi. Jim öşa yerda birinçi marta giyohvand moddani isteʼmol qiladi, söngra Blinky bilan birga böladi. Keyin u dozaning taʼsiri ostida fikrlari va his-tuyğularini kundaligiga faol yozadi.

Bir neça kundan keyin Jim çerkovga kelib, leykemiyadan vafot etgan Bobbi yotgan tobutga yaqinlaşadi. Döstining suyakdan iborat, skeletga öxşagan jasadini körgan Jim qattiq taʼsirlanadi; u özini "tört soat tuşunmagan kinoni tomoşa qilgandek, huşi joyida emas" his qiladi. Dafn marosimidan keyin Jim va döstlari basketbol maydonçasiga borib, Bobbining hayotini eslaşadi. Dösti ölimidan ezilgan Jim geroin isteʼmol qila boşlaydi. Dastlab u buni faqat şanba kunlari qiladi va özini gangster yoki rok-yulduz kabi dadil his qiladi, lekin keyinçalik bu odatga aylanadi. Döstlarining sayrlari tobora jinoiy tus oladi va bir safar Jim döstlari bilan keksa ayolning sumkasini tortib oladi; Mikki esa uni kaltaklaydi.

Keyingi sahnada Jim, Mikki va Pedro ruhoniyning oldida tavba qiliş marosimida böladi. Dastlab tavba qilişni istamagan Jim, baribir özini aybdor his qilib, azob-uqubatlari haqida gapirib, samimiy tavba qilişni xohlaydi. Lekin ruhoniy uni odatdagidek "jazo" sifatida 15 ta ibodat öqişga buyuradi va hayron qolgan Jimning yuzi oldida derazani yopib qöyadi.

Navbatdagi basketbol maşğulotida murabbiy Swifty Jimni duşxonada topadi; Jim u yerda dozasini yaşirinça qabul qiliş uçun yaşiringan edi. Swifty uni zörlamoqçi böladi va buning uçun pul tölaşni taklif qiladi. Jim rad etadi, şunda murabbiy voqeani oşkor qilmaslik evaziga pul berişni taklif qiladi. Ğazablangan Jim Swiftyga hujum qilib, uning boşini devorga uradi. Maktabdagi va hayotdagi umidsizligi kuçayib borar ekan, Jim sinfdoşlarini otib taşlayotganini tasavvur qiladi. Ertasi kuni öyindan oldin kiyiniş xonasida Jim, Pedro va Mikki Pedroning şlyapasidan olingan tabletkalarni qabul qilişadi, ular soğliqni yaxşilaydi deb umid qilişadi. Neytron tabletkalarni rad etadi va Jimga uning ösib borayotgan qaramligi haqida gapiradi. Tabletkalar kutilganidan teskari, tinçlantiruvçi taʼsir körsatadi va bolalar öyinda yomon öynaşadi. Bolalar giyohvand modda isteʼmol qilganini payqagan öqituvçi Jim va Mikkiga bir haftaga darsdan çetlatilganini aytadi, Swifty esa Jimga maktab jamoasida basketbol öynaşi taqiqlanganini bildiradi. Jim va Mikki javoban jamoadan çiqib, maktabni taşlab ketişadi va Neytronni ham şunday qilişga taklif qilişadi, lekin u rad etib, qoladi. Keyinroq biz Neytronning muvaffaqiyatga erişib, yuqori ligaga çiqqanini va hatto uni televizorda körsatişganini bilib olamiz.

Giyohvand moddalar yaşirin joyi topilgandan keyin, dindor onasi Jimdan voz keçadi va öğlini kvartirasidan haydab yuboradi. Öşandan beri Jim, Mikki va Pedro uysiz giyohvandlar kabi yaşaydi, faqat yangi doza topiş uçun yaşaydi; tunda bir sayrda ular pul izlab qandolatçilik dökoniga bostirib kirişadi. Mikki töpponça topib, uni öziga oladi. Politsiya sirenalarini eşitib, Jim va Mikki qoçişadi, lekin giyohvand modda taʼsiri ostida bölgan Pedro döstlariga ergaşişga ulgurmaydi va uni hibsga olişadi. Jim Mikki bilan birga soya bitimlar va giyohvand moddalar isteʼmoli bilan boğliq umidsiz hayotini davom ettiradi. Navbatdagi giyohvand "trip" paytida Jim özini basketbol formasida maydonçada havoda uçib yurgandek köradi. U töpni taşlaydi va bir lahzadan keyin unga öq uzişadi. U yiqiladi va keyingi soniyada qorda yotganini köramiz; u geroin taʼsirida huşidan ketgan. Jimning eski basketbol öynaş hamkori Reggie uni topib, öz kvartirasiga olib boradi va detoksikatsiyadan ötişga majbur qiladi. Reggie özi ham şunday ahvolda bölgan va endi "yaxşilikka yaxşilik bilan javob qaytarişni" xohlaydi. Lekin Jimda qayta qaramlik paydo böladi, u Reggining kvartirasi kalitlarini topib, qoçib ketadi.

Köçaga qaytib, Jim yangi giyohvand moddalar uçun pulga qattiq muhtoj böladi; avval u özining bir tanişi, sobiq giyohvand ayol oldida özini xor qiladi, keyin esa jamoat hojatxonasida fohişalik qiladi. Keyinroq topgan pullariga Jim va Mikki geroin sotib olişadi, lekin sotuvçi ularni aldaganini bilib qolişadi. Ğazablangan Mikki giyohvand sotuvçini köp qavatli uyning tomida burçakka qisib qöyadi. U tasodifan sotuvçini tom çetidan itarib yuboradi va u halok böladi. Mikki qoçişga urinadi, lekin guruh uni kaltaklaydi, keyin kelgan politsiya uni hibsga oladi. Keyinroq Mikkiga kattalar sifatida sud qilinadi, aybli deb topiladi va unga 5 dan 15 yilgaça qamoq jazosi tahdid soladi. Jim esa qoçib, borar joyi qolmagaç, onasining kvartirasiga qaytadi va undan biroz pul söraşni umid qiladi. Rad javobini olgaç, u ğazabga minib, yopiq eşikni tepkilaydi, şunda onasi uni politsiyaga xabar beradi. Jim hibsga olinadi va hujum, talonçilik, hibsga qarşilik körsatiş va giyohvand moddalarni saqlaş uçun Rikers orolida olti oy ozodlikdan mahrum qilinişga hukm qilinadi. Qamoqxonada Jim oğir ломка ni boşdan keçiradi, giyohvand moddalardan batamom voz keçadi ("qamoqxonada ularni köçadagidan ham osonroq topiş mumkin" bölsa-da), tozalanadi va yana kundaligini yozişni boşlaydi.

Olti oy ötgaç, Jim ozodlikka çiqadi. Biz uning biror klubning xizmat kiriş eşigiga yaqinlaşganini köramiz, u yerda sheʼrlarini öqişi kerak. U islohot maktabidan çiqarilgan Pedro bilan uçraşadi. Pedro unga giyohvand moddalar solingan paketni taklif qiladi, Jim esa rad etadi. Keyinroq Jim jamoatga öz vaʼzini öqiydi, tomoşabinlar uni qarsaklar bilan kutib oladi.