"Yirtilgan parda" (ingl. Torn Curtain) — Alfred Xitkok suratga olgan, 1966-yilda suratga olingan casusluk filmi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Paul Newman, Julie Andrews, Lila Kedrova
3Syujet
Amerika raketa qurollarining işlab çiquvçisi Maykl Armstrong (Pol Nyuman) Norvegiyadagi konferensiyadan töğri…
Amerika raketa qurollarining işlab çiquvçisi Maykl Armstrong (Pol Nyuman) Norvegiyadagi konferensiyadan töğri yaşirinça Berlinga, GDRga jönaydi. Uning fiancéeʼsi, doktor Sara Sherman (Jeyli Endryus), şuningdek uning yordamçisi, u bilan birga yölga çiqadi. Yetib kelgaç, maʼlum böladiki, Armstrong GDRda işlaşga qaror qilgan, temir parda ortiga ötgan.
4Filmning yaratilişi
Syujetining ötkirligi va dinamikligiga qaramay, film Xitkokning eng muvaffaqiyatsiz asarlaridan biri sifatida…

Syujetining ötkirligi va dinamikligiga qaramay, film Xitkokning eng muvaffaqiyatsiz asarlaridan biri sifatida şuhrat qozondi. Bilimdonlar filmdagi dekorlarning eskirganligidan, baʼzi fonlarning aniq çizilganligidan (masalan, Berlin muzeyi va uning interyerlaridan) şikoyat qilişgan. Film ustida işlaş vaqtida hamma narsa rejissyor rejalaştirganidek bormadi. U özining «Şimolga, şimoli-ğarbga» hiti kabi, boş rollarda öşa aktyorlar bilan film suratga olişni niyat qilgan edi. Biroq studiya rahbariyati boş rollarga yoşroq va tomoşabinlarga yoqadigan Gollivud yulduzlari — Jeyli Endryus va Pol Nyumanni tasdiqlaşni talab qildi. Ulardan ideal juftlik çiqmadi: Endryus Xitkokning sekssual blondinka qiyofasiga kirişa olmadi, Nyuman esa Stanislavskiy tizimining tarafdori bölib, rejissyorga qahramonining psixologik motivatsiyasi haqida savollar bilan tinmay bosim ötkazdi. «Senga pul tölaşdi — mana sening motivatsiyang!» — deb rejissyor uni hayratga soldi.
Muammolarni yanada oşirib, Bernard Xerrman filmga Xitkok xohlaganidan ança qoronğuroq musiqa yozdi. Studiya filmda yangi moda bölgan Bond-uslubidagi jöşqin qöşiq yangraşini talab qildi, u maşhur xitga aylanişi kerak edi, Xerrman esa kino va qöşiqlar bir-biriga mos kelmaydi deb hisoblardi. Ovoz yölini qayta sozlaşga bir neça urinişdan söng Xerrman Xitkok bilan ijodiy aloqalarini uzdi. Musiqa yoziş boşqa, ança moslaşuvçan bastakorga topşirildi. Keyinçalik Xerrmanning filmdagi musiqasi alohida naşr etildi va matbuotda maqtovli şarhlarga sazovor böldi.
Şunga qaramay, «Yirtilgan parda» prokatda muvaffaqiyat qozondi. Filmning yutuqlari qatoriga «Ştazi» agentining uzoq, azobli öldirilişi sahnasi kiritiladi: rejissyor odamni öldiriş aslida qançalik qiyinligini körsatmoqçi edi, ayniqsa öldirişga tayyorgarliksiz kirişilganda. Endryu Sarris bu sahnani Xitkokning Bond haqidagi maşhur filmlarga qaraşi sifatida qabul qildi, u yerda odamni öldiriş heç narsaga arzimaydi. Şarqiy Berlin interyerlari qoronği botqoq ranglarida bezatilgan, tomoşabinda klaustrofobiya hissini uyğotadi — bu boş qahramonlarning şu muhitda qançalik noqulay his qilişlari kerakligiga işoradir.
5Musiqiy jörligi
Filmda P. I. Çaykovskiyning musiqasi işlatilgan («Franşeska da Rimini» simfonik fantaziyasidan…
Filmda P. I. Çaykovskiyning musiqasi işlatilgan («Franşeska da Rimini» simfonik fantaziyasidan parça).
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Разорванный занавес» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.



