«Twin Peaks: Fire Walk With Me» (rus. variantda «Twin Peaks: Olov, men bilan yur», «Twin Peaks: Olov orqali men bilan yur» va «Twin Peaks: Olov orqali» nomlari bilan ham) — 1992-yilda Devid Linç suratga olgan va Linç hamda Robert Engels yozgan amerikan psixologik qörqinçli filmi, «Twin Peaks (1990—1991)» serialining prekvelidir. Syujet fiktiv Twin Peaks şahridagi maşhur maktab öquvçisi Lora Palmerning (Sheryl Lee) sönggi haftasi va Tereza Benksning (Pamela Gidley) qotilligini tergov qiliş atrofida aylanadi; bu özaro boğliq ikki qotillik telesериalning asosiy sirlari edi.
1Rollarda
Sheryl Lee, Moira Kelly, David Bowie
2Tereza Benks qotilligini tergov qiliş
FBRning mintaqaviy bölimi boşliği Gordon Koul (Devid Linç) agent Çester Desmondga (Chris Isaak) Twin Peaks…

FBRning mintaqaviy bölimi boşliği Gordon Koul (Devid Linç) agent Çester Desmondga (Chris Isaak) Twin Peaks atrofidagi Takoma şaharçasida Tereza Benks (Pamela Gidley) ismli qizning sirli qotilligi haqida xabar beradi. U Çesterga hamkor qilib Sem Stenlini (Kiefer Sutherland) tayinlaydi, şundan söng ular ish yuzasidan Lil (Kimberly Ann Coul) bilan maʼlumot almaşadilar — bu qizil köylakli, kökragida kök atirgul bölgan ğalati raqqosa qiz. Şunga qaramay, uning qiyofasi va raqsidagi har bir detal tergov uçun maʼlum bir maʼnoga ega. Desmond va Stenli Terezaning yaşagan joyiga boradilar, ammo mahalliy şerif hamkorlik qilişni unçalik istamaydi. Agentlar işni öz qöllariga oladilar va qurbonning jasadini közdan keçirayotganda uning tirnoq ostidan «T» harfi yozilgan qoğoz parçasini hamda barmoğida uzuk izini topadilar. Desmond va Stenli Terezaning ötmişi haqida köproq bilişga harakat qiladilar: ular uning giyohvand moddalar isteʼmol qilganini va treylerda yaşaganini aniqlaydilar. Desmond Stenlini hujjatlar bilan orqaga yuboradi, özi esa Terezaning treyleriga yöl oladi. Uzoq izlanişdan söng u treyler ostidan yaşil toşli uzukni topadi. Agent uni kötarib oladi va treyler bilan birga yöqoladi.
Şu orada Filadelfiyadagi FBR ofisida agent Deyl Kuper (Kyle MacLaçlan) özining ğalati tuşi haqida gapirib beradi va uni tergovga yuborişni söraydi. Şu payt ofisga uzoq vaqtdan beri yöq bölgan agent Fillip Jefris (David Bowie) kirib keladi va özi «uçraşuvlar»dan birida bölganini aytadi. Uning xotiralarida karlik — Boşqa joydan kelgan odam (Michael J. Anderson), BOB (Frank Silva), miss Çalfonts (Frances Bay) va uning nevarasi (Jonathan J. Leppell) turgan xona körsatiladi. Keyin Jefris sirli ravişda ğoyib böladi, agent Kuperni esa agent Desmondning yöqolişini tekşirişga yuboradilar. Kuper hamkasbi Albert Rozenfeldga (Miguel Ferrer) Terezaning qotili yana paydo bölib, yana bir qizni öldirişini aytadi — bu hali «Amerikaning maktab qizlari yarmining portretiga töğri keladigan yangi qurbon». Tuşida u uni yaşirin jinsiy hayot keçiradigan, sariq soçli örta maktab öquvçisi sifatida tasvirlaydi. Tereza yaşagan treylerlar şaharçasida Deyl Kuper Desmondning maşinasini topadi, uning old oynasida «Letʼs Rock» (rus. «Dadim jar») yozuvi bor.
3Lora Palmerning sönggi kunlari
Bir yil ötgaç, Vaşington ştatidagi Twin Peaksda Lora Palmerning (Sheryl Lee) ölçovli hayoti körsatiladi. U…

Bir yil ötgaç, Vaşington ştatidagi Twin Peaksda Lora Palmerning (Sheryl Lee) ölçovli hayoti körsatiladi. U mahalliy maktabning gözallik malikasi va Donna Heyvord (Moira Kelly) bilan döst. Ammo hamma narsa unçalik ideal emas: Lora bir vaqtning özida ikki yigit — Jeyms Xörli (James Marshall) va Bobbi Briggs (Dana Aşbrook) bilan uçraşadi va darslardan oldin kokain hidlaydi.
Maktabdan qaytib, Lora şaxsiy kundaligidan kimdir varaqlarni yirtib olganini köradi va bu haqda dösti Garold Smitga (Lenny von Dohlen) aytadi. U vahimaga tuşadi va buni faqat BOB qila olişini aytadi. Lora Garoldan kundalikni saqlab qolişni söraydi-da, qoçib ketadi.
Lora uy ovqatlarini «Yurar obedlar» kafesidan yetkazib beruvçi kuryer sifatida işlaydi, unga yordamga Şelli Jonson (Mädçen Amick) tayinlangan. Ovqatxona yonida Lora miss Çalfont va uning nevarasi bilan uçraşadi, ular unga rasm berib, «niqob kiygan odam hozir uning xonasida» deyişadi. Lora uyga yugurib boradi va öz xonasida kundalikni qidirib yurgan BOBni köradi. U vahimada köçaga çiqib, butalar orasiga yaşirinadi; uy eşigiga qarab turib, otasi Liland Palmerning (Ray Wise) uydan çiqayotganini köradi. Lora BOB otasining içiga kirib olganini tuşunadi.
Tuşlikda Liland Loraning qöllari iflosligi uçun uni tanbeh beradi va uning ehtimoliy sevgilisi haqida söraydi. Keçqurun Liland öziga keladi, Loraning oldiga borib, uni sevişini aytadi. Uxlaşdan oldin Lora miss Çalfont rasmini devorga osadi. Keyin unga Deyl Kuper va Çyornыy vigvamdagi karlik — Boşqa joydan kelgan odam tuşiga kiradi. Boşqa joydan kelgan odam özini «qöl» deb ataydi va hindu jangçilarining hayqiriğiga öxşaş ovoz çiqaradi. Karlik Kuperga yaşil toşli uzukni körsatadi, Kuper esa Loraga bu uzukni heç qaçon olmaslikni ogohlantiradi. Keyin Lora öz töşagida qonga belanib yotgan Enni Blekbern (Heather Graham) — Kuperning sevgilisini köradi. Enni Loraga «yaxşi Deyl» hozir Vigvamda ekanligini va u yerdan çiqa olmayotganini aytadi hamda buni kundalikka yozib qöyişni maslahat beradi. Lora qölida uzukni topadi. Ertalab, töliq uyğonganda, Lora uzuk qölida yöqligini köradi.
Lora «Bang Bang» bar-fohişxonasiga bormoqçi böladi, Donna u bilan birga borişni xohlaşini aytadi, Lora esa uni olib ketişdan boş tortadi. Barda Lora qöşiq tinglab yiğlaydi, şundan söng uni ikki erkak bilan taniştirgan xöjayini Jak Reno (Walter Olkewicz) böladi. Uçovlon «Puşti xona»ga jinsiy aloqa uçun ketişga tayyorlanayotganda Donna paydo böladi. Lora uni ham olib borişga rozi böladi, erkaklar esa Donnaning pivosiga giyohvand modda aralaştiradilar. Puşti xonada Lora Ronett Pulaski (Phoebe Augustine) bilan uçraşadi, ular Jak Reno bilan Tereza Benks haqida gaplaşadilar. Mast Donna taşlab ketilgan Loraning kurtkasini olib, kiyib oladi va yigitlardan biri bilan raqsga tuşadi. Ronett Loraga hammasi «Bir közli Jek» fohişxonasida bölgani kabi bölayotganini aytadi, söngra yarim yalanğoç Donnaga işora qiladi. Lora dahşatga tuşib, Jakdan Donnani olib ketişda yordam berişni söraydi va döstiga heç qaçon uning narsalariga tegmaslikni talab qiladi.
Ertasi kuni ertalab Donnaning uyida Lora unga özi kabi bölişini istamasligini aytadi. Lorani otasi olib ketadi. Uyga qaytiş yölida ularni bir qöli yöq Maykl Jerar (Al Strobel) quvib yetadi va Lilandga Tereza haqida, «ip tez orada uziladi», deb ğazab bilan baqiradi; Liland dahşatga tuşadi. Maykl qölidagi uzukni Lora Tereza Benksdagi bilan bir xil ekanini köradi. Liland fikrini jamlaş uçun avtoustaxona yonida töxtaşga majbur böladi. U Tereza Benks bilan munosabatlarini eslaydi: ular sevgilişgan edilar va bir kuni u Terezadan ikki yoş qizni olib kelişni söragan. Tereza Ronett va Lorani olib keladi. Eşik orasidan içki kiyimdagi Lorani körgan Liland vahimaga tuşib, Terezaga fikridan qaytganini aytib çiqib ketadi. Keyinroq u yana Tereza Benksning oldiga keladi va uni öldiradi.
Keyingi keçqurun Lora va Bobbi Jak Renoning kuryeri bilan kokain oliş uçun örmonga boradilar. Kuryer Takoma şahri şerifining yordamçisi (Rick Aiello) bölib çiqadi, u miltiq olişga harakat qiladi, lekin Bobbi uni birinçi bölib otadi. Bobbi jasadni kömişga urinadi, Lora esa mast holda isteriya bilan kuladi.
Maktabda Jeyms Lora haqida taşvişini bildiradi. Keçki ovqatdan keyin Liland xotini Saraʼga uyquçi dorili sut beradi. Sara xonada turgan oq otni tuşida köradi. Tunda BOB derazadan Loraning xonasiga kirib, uni zörlay boşlaydi. Lora undan kim ekanini aytişni söraydi, BOB esa uning otasi qiyofasida paydo böladi. Ertalab Lora Lilandga unga yaqinlaşişni taqiqlaydi. Bu voqeadan keyin Lora ezilgan, kokainni köp isteʼmol qiladi, maktabda real dunyo va döstlaridan uzilib qoladi. Keçqurun u Bobbiga yaqinlikdan boş tortadi va Bobbi uni faqat giyohvand moddalar uçun yaqin tutganini tuşunadi. Lora yiğlaydi va bu unga juda kerakligini aytadi, Bobbi esa unga bir doza beradi.
Lora uyda giyohvand modda va viski qabul qilib sayrga çiqmoqçi böladi. Unga Jeyms qönğiroq qilib, uçraşuvni söraydi. U istamay rozi böladi. Lora rasmidagi Fariştaning ğoyib bölayotganini sezadi. Lora va Jeyms örmonga borişadi. U Lorada nima bölganini bilişga harakat qiladi, Lora esa «uning Lorasi endi yöq», deydi va uni uyga olib borişni söraydi. Yölda u mototsikldan sakrab tuşib, örmonga qoçadi va Jeymsga uni sevişini qiçqiradi. Jeyms ketib qoladi.
Örmonda Lora Ronett, Jak va Leo (Eric Da Re) bilan uçraşadi; ular Jakning uyida birga vaqt ötkazadilar, BOB esa Liland tanasida taşqarida kuzatib turadi. Jak Loraning qattiq jinsiy aloqasi uçun uni boğlaydi, Lora esa qiçqiradi: «Yöq! Bugun meni boğlama!» Keyinçalik Jak taşqariga çiqadi, u yerda BOB uni huşdan ketkazadi. Leo nima bölganini köriş uçun yugurib çiqadi va Jakni huşsiz yotganini körib, maşinasida qoçib ketadi. BOB qizlarni olib, ular örmon orqali taşlandiq vagonga olib boradi.
BOBni bir qöli yöq Maykl kuzatib yuradi, u vagonga yugurib keladi, BOB esa Loraga arqon boğlaydi. Lora undan nima kerakligini söraydi, BOB esa oynani olib, Loraning oldiga tutadi: unda özi örniga Lora BOBni köradi. Ronett va Lora fariştani köradilar, şundan söng Ronettning arqoni böşaşadi va u eşikni oçadi. BOB buni sezib, uni huşidan ketgunça uradi va taşqariga uloqtiradi. Biroq Maykl içkariga uzukni taşlaşga ulguradi va ketadi. Lora uzukni taqadi, BOB ğazabdan qiçqiradi: «Yöq! Meni bunga majburlama!» (uzuk BOBga uning egasining içiga kirişiga yöl qöymaydi), şundan söng u Lorani şafqatsizlarça öldiradi. Söng jasadni polietilenga öraydi va daryoga taşlaydi.
Liland tanasidagi BOB Qizil xonaga kiradi, u yerda uni Maykl va Boşqa joydan kelgan odam kutib turadi. Liland avval polga yotadi, keyin havoda muallaq qoladi; BOB yonida turadi. Qatnaşuvçilar unga «oğriq va qayğu»larini qaytarişni xohlaşlarini aytadilar, BOB rozi böladi va Lilandning kiyimidagi qonni sörib, polga tomizadi.
Final sahnada Lora Qizil xonada agent Kuper va Farişta bilan uçraşadi. U bir vaqtning özida kuladi va yiğlaydi.
4FBR agentlari
Kyle MacLaçlan — maxsus agent Deyl Kuper (ingl. Dale Cooper) — FBRning maxsus agenti. Iqtidorli, rivojlangan…

Kyle MacLaçlan — maxsus agent Deyl Kuper (ingl. Dale Cooper) — FBRning maxsus agenti. Iqtidorli, rivojlangan intuitsiyaga ega yoş agent. Öz işiga çuqur sadoqatli. Kuper serialning asosiy qahramoni, ammo filmda u ikkinçi darajali rol öynaydi. U Buğu vodiysida (Twin Peaks atrofi) agent Desmondning yöqolişini tekşiriş uçun boradi.
Chris Isaak — agent Çester Desmond (ingl. Çester Desmond) — Tereza Benksning ölimini tekşirişga yuborilgan va undan keyin sirli ravişda yöqolgan FBR agenti. Bu personaj «Twin Peaks» serialida ham eslatib ötiladi. «Çester Desmond» ismi Linçning sevimli filmlaridan biri — «Sunset Blvd.» (ingl. Sunset Blvd.) qahramoni şarafiga qöyilgan.
Kiefer Sutherland — agent Sem Stenli (ingl. Sam Stanley) — Desmondga Tereza Benks qotilligini oçişda yordam beradigan sud-tibbiy ekspertizasi mutaxassisi. Sem Stenli personaji asl serialning pilot qismida ham eslatiladi: Kuper morgda diktofonga yozib qöyadi: «…Diana, dalillarni Albert va uning jamoasiga topşir, lekin Semga murojaat qilma. Albert yaxşiroq fikrlaydi».
David Lynch — Gordon Koul (ingl. Gordon Cole) — FBRning mintaqaviy bölimi boşliği. Eşitiş muammosi bor, şuning uçun doim baland ovozda gapiradi. Kuperning boşliği. Linçning personaji, xuddi Chris Isaakning personaji (agent Çester Desmond) kabi, «Sunset Blvd.» filmi qahramonlaridan biri şarafiga nomlangan.
David Bowie — agent Fillip Jefris (ingl. Phillip Jeffries) — Çyornыy vigvam va uning aholisi haqida bilgan, yöqolgan maxsus FBR agenti. Fillip Filadelfiyadagi FBR ofisida uzoq vaqtdan keyin — 2,5 yil ötib kutilmaganda paydo böladi va xuddi şunday kutilmaganda ğoyib böladi.
Miguel Ferrer — Albert Rozenfild (ingl. Albert Rosenfield) — sud-tibbiy ekspertizasi mutaxassisi. Uning manmanligi va yomon xarakteri köp janjallarning asosiy sababidir. U filmda faqat Jefrisni söroq qiliş epizodida körinadi, şuningdek Kuper bilan Lora Palmer haqidagi vahiylari yuzasidan suhbatlaşadi.
5Palmerlar oilasi
Sheryl Lee — Lora Palmer (ingl. Laura Palmer) — Twin Peaksning umumiy sevimlisi: u ixtiyoriy ravişda «Yurar…

Sheryl Lee — Lora Palmer (ingl. Laura Palmer) — Twin Peaksning umumiy sevimlisi: u ixtiyoriy ravişda «Yurar obedlar» dasturida iştirok etgan, maktabida gözallik malikasi bölgan va ota-onasi Sara va Lilandning yagona sevimli qizi edi. Biroq Lora ikki hayot keçirgan — u kokain isteʼmol qilgan, zöravonlikka uçragan, avval «Bir közli Jek» fohişxonasida (giyohvand modda tufayli haydalgan), keyin esa Jak Renoning qaramoğida fohişalik qilgan.
Ray Wise — Liland Palmer (ingl. Leland Palmer) — Lora Palmerning otasi hamda BOB nomli yovuz ruhning «idişi». Aynan u Tereza Benks, Lora Palmer va köplab boşqa odamlarning qotilliklarini sodir etgan, Çyornыy Vigvamga kiriş eşigini oçiş uçun odamlarda yetarliça qörquv uyğotiş maqsadida.
Grace Zabriskie — Sara Palmer (Jonson) (ingl. Sarah Palmer) — Lora Palmerning onasi. Ruhiy muvozanati buzilgan, aqliy buzilişdan aziyat çekuvçi ayol.
6Çyornыy Vigvam aholisi
Frank Silva — BOB (ingl. BOB) — bizning dunyomizda öz moddiy tanasiga ega bölmagan avtonom xaotik kuç. Bu…

Frank Silva — BOB (ingl. BOB) — bizning dunyomizda öz moddiy tanasiga ega bölmagan avtonom xaotik kuç. Bu kamçilikni u odamlarning, hayvonlarning, xususan, boyquşlarning tanasiga kirib oliş orqali qoplaydi. Şu sababli filmdagi takrorlanuvçi iboralardan biri izohlanadi: «Boyquşlar ular köringanidek emas». Serialda BOB Liland Palmerga, Josie Packardga, Deyl Kuperning ikkiyuzlamaçisiga kirib olgan. U şuningdek Lora Palmerning ruhini egallaşga urinib körgan, ammo muvaffaqiyatsiz.
Michael J. Anderson — Karlik (Boşqa joydan kelgan odam) (ingl. Man from Another Place) — sirli karlik. BOBga öxşaş mohiyat. U Fillipda, aniqroği uning qölida yaşagan, ammo Fillip qölini kesib taşlagaç, Çyornыy Vigvamning mustaqil aholisiga aylangan.
Frances Bay — Miss Tremond (ingl. Mrs. Tremond) — Çyornыy Vigvam bilan boğliq keksa ayol.
Jonathan Leppell — Piter Tremond (ingl. Peter Tremond) — miss Tremondning nevarasi bölgan bola. Oldindan köra oliş va aniq köriş qobiliyatiga ega sehrgar.
7Boşqa personajlar
Dana Aşbrook — Bobbi Briggs (ingl. Bobby Briggs) — isyonkor yoş yigit, futbol jamoasining kapitani, Lora…
Dana Aşbrook — Bobbi Briggs (ingl. Bobby Briggs) — isyonkor yoş yigit, futbol jamoasining kapitani, Lora Palmerning yigiti, Şelli Jonsonning yaşirin sevgilisi. Maktabda giyohvand moddalar savdosi bilan şuğullangan.
Moira Kelly — Donna Heyvord (ingl. Donna Hayward) — Lora Palmerning eng yaqin dösti, Jeyms Xörlига oşiq.
8Filmni yaratiş ustida işlaş
«Twin Peaks» serialining bekor qilinganidan bir oy ötib, Linçning Fransiyaning CIBY-2000 kompaniyasi uçun…

«Twin Peaks» serialining bekor qilinganidan bir oy ötib, Linçning Fransiyaning CIBY-2000 kompaniyasi uçun film suratga olişi eʼlon qilindi, şundan söng bu kompaniya moliyalaştiradigan yana ikkita Linç filmi ham bölişi kerak edi. Şunga qaramay, 1991-yil 11-iyulda «Lynch/Frost Productions» prezidenti Ken Şerer filmni suratga oliş amalga oşmasligini bildirdi, çunki serial yulduzi Kyle MacLaçlan Deyl Kuper rolini yana takrorlaşni istamagani uçun suratga olişdan voz keçgan edi. Bir oy ötgaç, MacLaçlan fikrini özgartirdi va film ustidagi ish qayta tiklandi.
Film serialning uçta asosiy aktyorisiz suratga olindi: Lara Flynn Boyle (Donna Heyvord), Richard Beymer (Benjamin Horne) va Şerilyn Fenn (Audrey Horne). 1995-yildagi intervyusida Fenn «ikkinçi mavsumdan juda hafsalasi pir bölganini» aytgan, bu esa uning, ehtimol, filmda suratga tuşmasligini Linçni oldindan ogohlantirganini anglatadi, çunki barça ssenariy variantlarida Odri iştirok etmagan. Lara Flynn Boyle juda band ish jadvali tufayli voz keçişga majbur bölgan, ammo Donna Lora uçun yaqin döst bölganligi sababli bu personajdan voz keçiş mumkin emas edi va aktrisa Moira Kelly bilan almaştirildi. Richard Beymer ssenariy bilan tanişgaç, qaytişdan boş tortgan, çunki unga Benjaminning xatti-harakati juda yoqmagan — bir sahnada u Loraga, agar uni öpsa, kokain paketini berişni taklif qiladi.
Kyle MacLaçlanning ham, Şerilyn Fennning ham suratga tuşişni istamaslik sababi serialning ikkinçi mavsumi sifatining pasayişi edi; u şunday degan: «Devid va Mark Frost serial ustida faqat birinçi mavsum davomida işladi… Menimça, biz hammamiz özimizni biroz taşlab qöyilgandek his qildik». Linç, şunga qaramay, MacLaçlanni köndirişga muvaffaq böldi, uning rolini qisqartirib, böşliqlarni töldiriş uçun filmga agent Çester Desmond personajini kiritdi. MacLaçlan suratga oliş uçun atigi beş kun sarfladi.
Şuningdek, «Twin Peaks» loyihasidan asl serial yaratuvçilaridan biri Mark Frost ham çiqib ketdi. U özining «Storyville» (1992) filmini suratga olişni xohlagan va Linç bilan prekvel ustida hamkorlik qila olmagan.
Filmni suratga oliş 1991-yil 4-sentyabrda Vaşington ştatidagi Snoqualmie şahrida boşlandi va öşa yilning oktyabrigaça davom etdi: tört hafta Vaşingtonda suratga oliş uçun, yana tört hafta esa Kaliforniyaning Los-Anjeles şahrida interyer va qöşimça lokatsiyalar uçun ajratildi. Davomdagi qism esa Vaşington ştatining Sietl şahrida suratga olindi. Lora qotilligi poyezdda 31-oktyabr kuni Los-Anjelesda suratga olinişi kerak edi.
Dastlab Linç tomonidan montaj qilingan film versiyasi 5 soat davom etardi. Uni qisqartirib, Linç oxir-oqibat umumiy davomiyligi 90 daqiqa bölgan kesilgan materiallar yaratdi. Barça kesilgan materiallar (ammo alohida tarzda) faqat 2014-yildagi Blu-ray naşrida «Twin Peaks: The Missing Pieces» nomi ostida birinçi marta taqdim etildi.
9Треklar röyxati
«Theme from Twin Peaks-Fire Walk with Me»…
«Theme from Twin Peaks-Fire Walk with Me» 6:40
«The Pine Float» 3:58
Jimmy Scott — «Sycamore Trees» 3:52
«Donʼt Do Anything (I Wouldnʼt Do)» 7:17
Thought Gang — «A Real Indication» 5:31
Julee Cruise — «Questions in a World of Blue» 4:50
«The Pink Room» 4:02
Thought Gang — «The Black Dog Runs at Night» 1:45
«Best Friends» 2:12
«Moving Through Time» 6:41
«Montage from Twin Peaks: Girl Talk/Birds in Hell/Laura Palmerʼs Theme» 5:27
«The Voice of Love» 3:55
10Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Твин Пикс: Сквозь огонь» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
Moira Kellyaktyor


