Girl with a Pearl Earring

Film XVII asr Niderlandiyasida voqea bölib ötadi.

Ön olti yoşli Grit kambağal oiladan bölib, ish izlaşga majbur. Rassom Yan Vermeer xonadoniga xizmatkor sifatida taklif qilinadi. Uning örnini böşatgan oldingi xizmatkor, taʼkidlanişiça, xöjayindan homilador bölib qolgan. Vermeerlar uyini izlab borar ekan, Grit kompas tasviri çizilgan maydonni ötadi. Kompasning markazidan köplab yönaliş strelkalari çiqib turadi.

Zukko va mehnatkaş qiz xonadon egasi — qatʼiy lyuteranka xonim Mariya Tins, yaʼni rassomning qayinonasi işonçini qozonadi. Uy yiğiştiriş va ovqat pişirişdan taşqari, unga oziq-ovqat xaridi ham topşiriladi. Göşt sotib olayotganda Grit hidiga qarab qassob berib yuborgan göştning buzilganini aniqlaydi va almaştirişni talab qiladi. Qassob ğazablanmaydi, aksinça, öğli Piterni bu talabçan qiz bilan taniştirişga undaydi. Piterga Grit darhol yoqib qoladi va u uzoq, hozirça muvaffaqiyatsiz işqiy izhor qilişni boşlaydi.

Grit ustaning eʼtiborini tortadi. U qizga rangtasvir olamini oçib beradi, qizning rang nozikliklarini ajrata oliş qobiliyatini va tugallanmagan asarni tanqid qilişga bölgan intilişini körib, unga asoslarini örgatadi va böyoq aralaştirişni işonib topşiradi. Qizga özi siğingan, modellarining içki olamiga kira oladigan rassom unga befarq emasdek tuyuladi. Rassom esa Gritni körganda yangi rasm ğoyasi tuğiladi va yoş yordamçisining sevgi holatini rasmda abadiylaştiriş uçun unga sezilar-sezilmas eʼtibor körsatadi. Biroq u öziga ham, unga ham qattiqqöl bölib qoladi va noqobil, isteriya darajasida raşkçi, lekin sevuvçi rafiqasi Katarinaga sodiq qoladi. Rassomxonada birga köp soat işlaş rafiqada xiyonat şubhasini uyğotadi. Kuyovini yaxşi tuşunadigan xonim Tins ilhom manbai bölgan qizni uyda saqlab qolişga va bu nizoni yumşatişga harakat qiladi. Qiz rassomning bir rasmi uçun model bölib ötiradi.

Vermeerning uyiga uning buyurtmaçisi va homiysi, boy va nufuzli janob Piter van Ryuven tez-tez keladi. U Grit bilan birga rasmga tuşişni xohlaşini bildiradi va uning «xizmatlari»ga rozi bölişi mumkinligini ima qiladi. Qiz ham, rassom ham buning oldini olişga intilişadi. Şunda janob oddiy şahar qizining huquqsiz ahvolidan foydalanib, uni hovlida zörlamoqçi böladi, lekin uydan eşitilgan çaqiriq uni qutqaradi. Bu voqea qizni tezroq qaror qabul qilişga undaydi: tavernada öz taşvişlarini pivoga botirib yurgan Piter bilan turmuş qurişdan oldin unga yaqinlaşib, daxlsiz zodagonning zöravonligiga yöl qöymaslik.

Tugallangan rasmda qiz Katarinaning marvarid sirğalarida, rassom heç qaçon bunday tasvirlamagan eng nozik körinişda aks etadi. Bu Katarinada eng kuçli va oxirgi raşk pallasini uyğotadi. Katarina rasmni deyarli yöq qilib yuboradi va raqibaning uydan çiqarib yuborilişini ultimatum tarzida talab qiladi. Grit işdan ketişga majbur böladi.

Bir yildan keyin uyga qaytayotgan Grit yana öşa maydondan ötadi. Kompasning deyarli barça strelkalari ötkinçilar oyoqlari ostida öçib ketgan. Boş xizmatkor xonim Tinsdan unga saxiy mukofot — qimmatbaho marvarid sirğalarni olib keladi.

Sanʼat asarlari va ayollarning katta bilimdoni janob van Ryuven öz xonasida «Qizning marvarid sirğasi» rasmini ğamgin holda tomoşa qiladi. Şunday bölsa-da, u uni öziniki qila olişini biladi.