Halloween: The Curse of Michael Myers

«Halloween 5: The Revenge of Michael Myers» filmiga bölgan unçalik ijobiy bölmagan munosabatdan keyin — u «Halloween 4: The Return of Michael Myers» filmidan atigi bir yil ötib çiqqan edi — prodyuser Mustafa Akkad seriyaning salohiyatini qayta baholaş uçun uni töxtatib qöydi. Akkad «Halloween 5» «Halloween 4»dan juda uzoqlaşib ketgan deb hisobladi va kassa yiğimlari kutilganidan ança past böldi. Hali 1990-yilda Danielle Harris va Don Şanks Jamie Lloyd va Michael Myers rollarida qaytişi kutilgan edi, Donald Pleasence va Wendy Kaplan ham öz rollarini takrorlaşi mumkin edi. Öşa yili ssenarist va Xellouin seriyasining uzoq yillik muxlisi Daniel Farrands «Halloween» seriyasining oltinçi qismi ustida işlaşni boşladi. Farrands ssenariysini u dahşat filmlari prodyuseri, «Halloween 5» prodyuseri Ramsey Thomasga topşirdi; uning ssenariysidan mamnun bölgan Thomas Farrandsni ijroiya prodyuseri Mustafa Akkad bilan uçraşuvga yubordi. Farrands uçraşuvni şunday tasvirlagan:

Filmlarni yaxşi biladigan, şuningdek Dennis Etçisonʼning romanlaştirilgan versiyalaridan xabardor Farrands butun franşiza uçun «bibliya» tuzib, uni studiyaga taqdim etdi. Film işlab çiqariş bosqiçida keçikdi, çunki 1990-yil oktabrda rejalaştirilgan reliz bekor qilindi, lekin Akkad matnda qatʼiy turdi va 1992-yilda Miçele Soaviʼga ish taklif qildi. Soavi taklifni rad etdi va köp ötmay prodyuserlar murakkab sud jarayonlari seriyasiga kirişdi, bu esa davomi rejalarini keçiktirdi; oxir-oqibat «Miramax Films» («Dimension Films» bölimi orqali) «Halloween» huquqlarini sotib oldi. Sud jarayonlari bilan bir vaqtda seriyaning hammuallifi John Carpenter «Miramax»ni qayta sotib oliş uçun «New Line Cinema» bilan birlaşdi. Carpenter taklifiga köra, film kosmik stansiyada bölişi kerak edi. Ehtimol, bu ğoyaga radioşou tinglovçisi Barry Simmsʼga qönğiroq qilib, CIA Michael Myersni kosmosga uçirgan deb gapiradigan fitna nazariyaçisi sahnasida işora qilingan. Rad etilgan bu ğoya «Jason X» filmi syujetiga ham ilhom bergan bölişi mumkin. «Miramax» iştirokida studiya 1993-yil oktabriga qadar suratga olişni boşlaşni umid qilgan, ammo bu yana röyobga çiqmadi. Buning örniga Bob Weinstein Gary Flederʼni filmni suratga olişga yollagan. Fleder Phil Rosenbergni tavsiya qildi, u filmga yollangan birinçi ssenarist böldi. Uning «Halloween 666: The Origin» deb nomlangan ssenariysidan Akkad nafrat qildi va uni öqib bölgaç, xonaning narigi tomoniga uloqtirdi. Şunga qaramay, «Miramax» Rosenbergning işini maʼqulladi va Fleder «ijodiy kelişmovçiliklar» sababli filmdan voz keçguniga qadar işni davom ettirişga qaror qildi. «Pulp Fiction» muvaffaqiyatidan keyin Quentin Tarantinöga ssenariy yoziş va filmni rejissyorlik qiliş taklif qilindi. Tarantino rad etişi mumkin edi, lekin uning örniga «Evil Dead II» hammuallifi Scott Spiegelʼni filmning rejissyori bölişni taklif qildi. Tarantino rejalaştirgan ssenariyga köra, Michael Myers va «Qora odam» birgalikda Haddonfilddan qoçib, 66-şosse böylab odamlarni öldirib sayohat qilişi kerak edi, lekin u rasman yollanmadi va Spiegel keyinçalik loyihani tark etdi. Tarantinoning rad etilgan ğoyalari uning «Natural Born Killers» ssenariysiga öxşaş edi, uni u şu paytda «Miramax Films»ga taqdim etayotgan edi va bir vaqtning özida «Halloween 6» ssenariysi uçun ğoyalarni körib çiqayotgan edi. Filmning prodyuser şarhiga köra, Tarantino işlab çiqarişning dastlabki bosqiçida körib çiqilgan bölsa-da, u haqiqatan ham ssenariyni tugatganligi haqidagi hikoya şahar afsonasidir. Roger Avary ham filmni yaratişda muvaffaqiyatsizlikka uçradi. Spiegel Rosenberg ssenariysiga iştiyoqsiz qaragan va unga topşirilgan ssenariyni pardozlaşga zör berib harakat qilgan. Oxir-oqibat u loyihani tark etadi. 1994-yil aprelga kelib Philʼning ukasi Scott Rosenberg ssenariyni qayta körib çiqişga topşirildi, lekin u Akkadni qoniqtirmadi.

Boşqa konsepsiyalarga Miçaelning doktor Loomisning öğli ekanligi yoki «Qora odam» Miçaelning onasini jinsiy qul sifatida uşlab turgani kiradi.

Aprel oxiriga kelib Rosenbergning qoralamasi tayyor bölgaç, studiya kelajakdagi ssenaristlar Irving Belateçe va Lawrence Gutermandan «Halloween 666»ni töliq qayta işlaşni söradi. 1994-yil oktabrda film çiqqanidan keyin Weinstein taʼsiri ostida «Hider in the House» filmini rejissyorlik qilgan Matthew Patrick rejissyor etib tanlandi. Işga yollangaç, Patrick darhol Solt-Leyk-Sitiga joyni köriş uçun uçib ketdi va doimiy operatori Billy Dixonni taklif qildi. Biroq na Patrick, na Akkad ssenariydan qoniqmagan edi, birinçisi uni hatto «tugallanmagan» deb atagan. Patrickka ssenariyning öz tahriri berildi, lekin Akkad va Weinstein örtasida keskinlik paydo böldi. Işlab çiqariş aktyorlarning yakuniy tarkibisiz ikki haftadan keyin boşlanişi kerak edi, şuning uçun Patrick 1994-yil may oyida loyihani tark etdi. 1994-yil iyunda Farrands filmning yangi ssenariysini yoziş uçun yollandi, çunki film suratga oliş Yuta ştatining Solt-Leyk-Sitisida oktabrga rejalaştirilgan edi. Şu paytda filmga rejissyor etib Fred Walton tayinlandi, u «When a Stranger Calls» va «April Foolʼs Day» filmlari bilan tanilgan. Walton bilan kelişuvga erişilmadi, şu sababli studiya uning debyut filmi «Quartet»dan taassurot olgan Jo Çappellni yolladi. Farrands aytdiki, filmga dastlabki niyati «seriyaning keyingi filmlarini (4–5) oldingi filmlar (1–2) bilan boğlaş, şu bilan birga hikoyani yangi hududga olib çiqiş, şunda seriya kelgusi qismlar uçun kengayişi mumkin edi». Qisman bu «Qora odam» iştirokini kengaytirişni va Turisaz belgisi paydo bölişini anglatardi, ikkalasi ham «Halloween 5» oxirida heç qanday izohsiz paydo bölgan edi. Ssenariy ustida işlaşni boşlagaç, Farrands «Halloween 4» va «Halloween 5» ssenaristlariga qöşimça maʼlumot sörab murojaat qildi, lekin ular aniq javob bera olmadi va unga «parçalarni yiğib oliş»ni qoldirdi.

Farrands «Torn lanati» syujet çiziğini kengaytirdi, unda Jamie Lloyd yaşirin kult tomonidan öğirlanadi, kult esa Michael Myersga Torn runik belgisi bilan lanat qöyadi, bu uni öldirişga majbur qiladi va unga ölmaslik ham beradi. Farrands ğoyani qisman «Halloween II» (1981) filmidagi Samhain keçasi haqidagi dialogga asoslagan, öşa keçada «tirik va öliklar örtasidagi parda eng yupqa böladi», yil fasllari içida yagona vaqt, bu paytda Myers «faol böladi va öz avlodini qidiradi». Druidizmga va Myersning bobosiga, «ovozlarni eşitişiga» işoralar Kurtis Richardsʼning 1978-yildagi «Halloween» romanlaştirilgan versiyasida ham paydo bölgan. Jamie Lloydning obrazi filmning boşida öladi, lekin Farrandsning dastlabki ssenariy versiyalarida uning obrazi finalgaça omon qoladi va oxirida Michael tomonidan öldiriladi. Farrandsning işçi ssenariysining boşqa elementlari, ularni oxir-oqibat qisqartirişga töğri kelgan, «Torn lanati» davomini ham öz içiga olgan, unda butun Haddonfild şahri kult bilan til biriktirgan edi. Akkad bu ğoyani seriyaning yettinçi qismi uçun işlatmoqçi edi. Biroq 1997-yilda bu ğoyadan «Halloween: 20 Years Later» ssenariysi foydasiga voz keçişdi.

Farrandsning sözlariga köra, 1994-yil iyuni va 1994-yil oktabrdagi suratga oliş örtasida ssenariysining taxminan önta turli qoralamasi bölgan va teatr versiyasida körinadigan finalning katta qismi (kasalxonadagi voqealar, şuningdek, Miçaelning ilmiy tadqiqot vositasi sifatida kuçidan foydalangan kult haqidagi işoralar) unga tegişli emas edi, balki «Dimension Films» rahbarligida yozilgan va postprodakşnda suratga olingan.

Farrands bu filmdagi Tommy Doyle syujet çiziğini «Halloween: 20 Years Later» filmidagi Laurie Strode bilan taqqoslaydi: qoçişni töxtatib, eng katta qörquvi bilan yuzma-yuz kelişi kerak bölgan jabrlanuvçi. Uning fikriça, bu aniqroq bölişi kerak edi, asl filmning retrospektiv kadrlari bilan, lekin film işlab çiqilişi natijasida köp sahnalar yöqolgan. Farrandsning aytişiça, u Tommyni davomlar va birinçi film örtasidagi böşliqni töldiriş uçun qaytargan. Uning niyati Tommy doktor Loomisning vorisi bölişi edi, «aql-idrokning ovozi… öziga xos zamonaviy Van Helsing, qörqmas Michael Hunter!» sifatida çiqiş uçun — bu rol, uning fikriça, «Halloween: 20 Years Later» va «Halloween: Resurrection»da yetişmagan edi.

Dastlab Karaning taqdiri turli ssenariy qoralamalarida özgarib turgan. Birinçi qoralamada Karani öğli Danny Haddonfild avtobus bekatida öldiradi, deyarli yakuniy variantda esa film Tommy va Karaning bolalar bilan jönab ketişi bilan tugagan. Çiqqan filmda Kara va Tommy bolalar — Danny va Stivenni olib ketişi bilan tugaydi.

Farrands Miçaelni «jinsiy oğişgan» deb taʼriflaydi. Uning sözlariga köra, Miçaelning qizlarni doimo kuzatib borişi va ularni kuzatişi bostirilgan jinsiylik ostiga ega. Farrands nazariyasiga köra, bolaligida Michael singlisi Judithni öldirişga ruju qöygan va özining buzuq sabablariga köra bu harakatni qayta-qayta takrorlaş zarurligini his qilgan, Lauriyda esa singlisiga öxşaş, uni jinsiy jihatdan qözğatuvçi qiyofani topgan. U, şuningdek, Lauriyani Miçaelning haqiqiy singlisi qilib qöyiş orqali davomlar asl «Halloween»ning soddaligi va işonçliligidan uzoqlaşganini taʼkidlaydi. Şunga qaramay, «Lanat» ssenariysini yozişda Farrandsga Michael Myers uçun şunday mifologiya yaratiş vazifasi qöyilgan ediki, u uning motivlarini va nega uni öldirib bölmasligini belgilab bersin. U aytadi: «U endi oddiy erkak bölişi mumkin emas, u bundan taşqarida. U mifik. U ğayritabiiy. Şunday qilib, men bu nuqtai nazardan tuşundimki, uni boşqa narsa harakatga keltiradi. Beş sezgi çegarasidan taşqari kuç, u bu bola jonini zaharlagan va endi uni harakatga keltirmoqda». Ssenariy işlab çiqilib, yanada köproq odam jalb qilingan sari, Farrands film Michael Myersni tuşuntirişda haddan taşqari uzoqqa ketganini tan oladi va özi ham tayyor mahsulotdan töliq qoniqmaganini aytadi.

Seriyaning uzoq yillik muxlisi Farrands «Halloween» mifologiyasi bilan öynaş uçun oldingi «Halloween» filmlariga turli işoralar va allyuziyalarni, ayniqsa asl film işoralarini kiritişga intilgan. Ular vaziyatli allyuziyalardan, masalan, Tommy Doylening Strodelar uyi qarşisida yaşaşi (asl «Halloween» voqealariga işora, Wallace va Doyle uylari bir-biriga qarama-qarşi joylaşgan) tortib, «Halloween II» (1981) dagi manzil nomi va «Halloween 3: Season of the Witch» (1982) filmida ötgina tilga olingan Mrs. Blankenship nomi kabi kiçik işoralargaça bölgan. Seriya diegesisidan taşqaridagi boşqa işoralar, masalan, John va Debra Strode nomlari (John Carpenter va Debra Hillʼga işora) va Danny Strode nomi, Farrandsning aytişiça, u «The Shining» (1980) filmidagi Danny Torrance asosida yaratilgan.

Farrands, şuningdek, Carpenterning «The Fog» (1980) filmiga satr orqali işora qilgan, bu «oşqozon kokteyli» (Tim film boşida içadigan protein sutli kokteyl), Bethʼning öldiriliş sahnasi esa Fred Waltonning «When a Stranger Calls» (1979) filmidagi sahna asosida yaratilgan (Farrands bu sahnani Waltonning loyiha rejissyori etib tayinlanganini eşitgaç yozgan, garçi Walton oxir-oqibat işlab çiqarişdan çetlaştirilgan). Bundan taşqari, Karaning kollej kampusi böylab yurişi va uyiga yöl olişi uzaytirilgan sahnalar birinçi filmdagi Laurie Strode iştirokidagi sahnalarga işora qiliş uçun möljallangan edi, Dannyning uyga qaytayotganda qovoğini tuşirib yuborişi esa birinçi filmdagi sahnaga işora qiladi, unda bir guruh bezorilar Tommyga boşlanğiç maktab oldida qovoğini tuşirtirib yuborişga majbur qiladi.

Donald Pleasence doktor Loomis rolini takrorlaş uçun qaytdi, bu uning kinodagi sönggi çiqişlaridan biri bölişi kerak edi; Farrandsning sözlariga köra, Pleasenceʼga ssenariy yoqqan. Danielle Harris, u paytda ön yetti yoşda edi, prodyuser Paul Freemanga Jamie Lloyd rolini takrorlaş böyiça murojaat qildi va hatto filmda suratga tuşiş uçun qonuniy ravişda emansipatsiya qiliniş hujjatlarini rasmiylaştirdi. U rolga rasman tanlandi, lekin «Dimension Films» uning haqi böyiça kelişa olmadi; Harrisning taʼkidlaşiça, «Dimension» unga bir hafta suratga oliş uçun 1000 dollar taklif qilgan, bu esa u ozod böliş uçun tölagan summadan kam edi. Farrands va Freeman ikkalasi ham Harrisning bu rolni olişini xohlaşgan, lekin öşa paytda «ularning qöllari boğlangan edi».

Harrisning sözlariga köra, kasting bölimi boşliği uning haqi böyiça muzokara olib borişdan boş tortgan va u «birinçi yigirma daqiqada öladigan katta obrazli personaj» ekanini aytgan. Oxir-oqibat bu uning loyihadan çiqib ketişiga olib keldi. «Odamlar avtomatik ravişda öylaşadiki, men qandaydir jinni pul miqdorini söragan edim yoki şunga öxşaş narsa», — deb 2014-yilda izoh berdi Harris, — «[lekin] aslida men heç narsa talab qilmadim… Senga biror narsa qiliş söralganda, keyin esa haqoratlanganingda, aytilganda: „Sen axlat bölakisan, birinçi aktda öласан — menga befarqman, sen boşqa ikkita „Halloween“ filmida bölgan bölsang ham, kimni qiziqtiradi?“… Men hayron böldim». Aktrisa J. C. Brandy Harris örniga tanlandi.

Prodyuserlar dastlab Brian Andrewsning Tommy Doyle rolini takrorlaşini xohlaşgan. Biroq Andrewsning agenti yöqligi sababli ular u bilan boğlana olmadi. Pol Stiven Rudd Tommy rolini oldi, bu uning «Clueless» (1995) filmidan oldingi birinçi boş roli böldi. Boş ayol rol, Kara, Marianne Haganʼga tegdi; biroq keyinçalik Hagan «Miramax» rahbarlari Bob va Harvey Weinsteinlarning uning nomzodini maʼqullamaganini va uni «juda ozğin» va «iyagi juda ötkir» deb estetik tanqid qilganlarini aytdi. Farrands esa Hagan bu rolni olişini xohlagan, çunki u «har bir qiz» sifati — «ozgina yaşagan va qiyin davrlarni boşidan keçirgan» sifatiga ega deb hisoblagan va uning ekrandagi mavjudligini Jamie Lee Curtis bilan taqqoslagan. Filmning yaratuvçilari radio diskjokey Barry Simms rolidagi epizodik rol uçun Howard Sternga ham murojaat qilişgan, lekin u «Body Parts» (1991) filmida suratga tuşiş uçun rad etgan.

Doktor Terence Wynn rolga Mitç Ryan tanlangan, u «Lethal Weapon» (1987) filmidagi ijrosi asosida tanlangan; Farrands dastlab prodyuserlarni Christopher Leeni tanlaşga köndirgan, personajni yozişda tajribali dahşat aktyorini nazarda tutgan. Bu Carpenterning 1978-yilgi «Halloween» filmini suratga oliş paytida doktor Loomis rolini asl tanlovi bilan boğliq işoradir, unga bu rol taklif qilingan edi, lekin past haq sababli rad etgan va keyingi yillarda bundan puşaymon bölgan. Denise Richards ham Beth rolini sinab körgan, lekin studiya uni rad etib, rolni Mariah ÖBrienʼga bergan. Tryuk ijroçisi George P. Wilbur, u törtinçi qismda Miçaelni öynagan, Michael Myers rolini takrorladi. Biroq qayta suratga oliş boşlangaç, Wilbur A. Michael Lerner bilan almaştirildi, çunki rejissyor Jo Çappell Wilburni «juda oğir» deb hisobladi.

Maxsus effektlar rassomi John Karl Bueçler filmga niqob yaratdi, u asosan «Halloween 4: The Return of Michael Myers» postерida tasvirlangan niqobga asoslangan edi. Bueçler niqobni aktyor George P. Wilburning yuzida qölda tayyorladi.

Suratga oliş 1994-yil kuzida Yuta ştatining Solt-Leyk-Sitisida boşlandi. Biroq suratga olişning birinçi haftasida şaharda erta qiş böroni boşlanib, işlab çiqarişni murakkablaştirdi. Natijada, taşqi joylarda bölişi kerak bölgan bir qator sahnalar içki joylarga köçirildi. Kasalxonadagi asl sahnalar Solt-Leyk-Sitining Avenues tumanidagi taşlandiq Old Childrenʼs Hospital binosida suratga olingan.

Prodyuser Pol Freeman va rejissyor Çappell, xabar qilinişiça, sentyabrda finalni, hatto kadrma-kadr qayta yozişgan, çunki işlab çiqariş muddatlari yaqinlaşardi. Freeman, şuningdek, muhim sahnalarni suratga oliş kerak bölganda suratga oliş guruhini uyiga jönatgan; ssenariydagi sahnalarni tanlamasdan öçirgan; dialog va harakat ketma-ketliklarini qayta yozgan; va ikkinçi blok suratga olişlarini rejissyorlik qiliş hamda filmning asl versiyasi postprodakşnini nazorat qiliş masʼuliyatini öz zimmasiga olgan. Bu murakkabliklar natijasida ona kompaniya «Dimension Films» (va filmni hamkorlikda işlab çiqargan «Miramax») filmni işlab çiqarişni öz qöliga oldi va köplab qayta işlangan epizodlarni qayta suratga olişni buyurdi.

Hamkor prodyuser Malek Akkad filmda yaxlit «köriş» yöqligini şu bilan izohladiki, rejissyor Çappell tarqatuvçi «Dimension Films», Mustafa Akkadning prodyuser kompaniyasi «Nightfall Productions» va ssenarist Daniel Farrandsning köriş nuqtalariga «javob bergan». «Dimension», «Nightfall» va Farrands filmga nima taklif qilgan bölsa, örtasidagi keskinlik tayyor mahsulotga olib keldi, Akkadning sözlariga köra, u «köproq öylangan»likka muhtoj edi.