Alien: Romulus

Cailee Spaeny — Mari Reyns «Rain» Carradine

David Jonsson — Andy

Arçie Renaux — Tyler Harrison

Isabela Merced — Kay Harrison

Spike Fearn — Björn

Ellie Wu — Navarro

Rosie Ede — Weyland-Yutani xodimi

Soma Simon, Bence Okeke, Victor Orizu — bezorilar

Rook, «Romul»dagi android-olim, Daniel Betts tomonidan ovoz berilgan. Uning taşqi qiyofasi Ash rolini ijro etgan Ian Holm obrazi asosida yaratilgan (asl filmda). Legacy Effects kompaniyasi Holm merosxörlarining ruxsati bilan, «Uluğvor halqalar» trilogiyasi suratga olinişi paytida aktyorning boşidan olingan raqamli skanerlaş asosida animatronik boş va tana yasagan. Ayrim sahnalar uçun personaj kompyuter grafikasi va Metaphysic kompaniyasining suni intellekt asosidagi deepfake texnologiyasi yordamida yaxşilangan. Bettsʼning replikalari asl filmdagi Ashʼning replikalariga öxşaş bölişi uçun Speeçer filtrlaş dasturi yordamida özgartirilgan. Annemarie Griggs «Romul» kemasidagi «Ona» kompyuterining ovozini ijro etgan.

Trevor Newlin ksenomorfni öynagan. Titrlarda «Descendant» deb körsatilgan inson va ksenomorf duragayini sobiq ruminiyalik basketbolçi Robert Bobrocki ijro etgan. Bu aktyorning butun tanasiga grim surtilgan. Mavjudotning dumi kompyuter grafikasi yordamida yaratilgan.

21st Century Fox kompaniyasini Disney sotib olganidan söng, 2019-yilda CinemaCon yiğilişida *Alien* franşizasining navbatdagi filmi işlab çiqilayotgani rasman tasdiqlandi. 2022-yil martida rejissyor va ssenariy muallifi bölib Federico Álvarez iştirok etişi maʼlum böldi. U franşizaning oldingi qismlari bilan boğliq bölmagan öz syujetini taklif qilgan edi. Şuningdek, film Huluʼda çiqişi aytilgan edi. Keyinroq Álvarez film mustaqil hikoya bölmasligini aniqladi. 2023-yil noyabrida voqealar *Alien* va *Aliens* filmlari orasida bölib ötişi va «Aliens» filmining ayrim texnik jamoa aʼzolari yangi loyihada iştirok etişi eʼlon qilindi.

Álvarez franşiza kanonlariga rioya qilişga intilgan va syujet uçun boşlanğiç nuqta sifatida muxlislar vikisi «Xenopedia»dan foydalangan. Filmda franşizaning oldingi olti qismiga va Alex Whiteʼning «Alien: Cold Forge» (2018) romaniga işoralar mavjud. Xususan, film *Alien* va *Prometheus* bilan bevosita boğliq, çunki unda Weyland-Yutani korporatsiyasi *Alien* filmida Ellen Ripleyga hujum qilgan ksenomorfni AQŞ tijorat kosmik kemasi Nostromödan olib çiqadi. Filmda Rook personaji paydo böladi, u birinçi filmdagi Ashʼga fiziognomik jihatdan öxşaş; *Prometheus*dagi «qora şilimşiq» esa inson va ksenomorf duragayini hosil qiladi, bu duragay *Prometheus*dagi Yaratuvçilarga va *Resurrection* filmi oxiridagi mavjudotga öxşaydi. Uayt romanidan filmga Plagiarus Praepotens (Z-01) moddasi köçirilgan, Rook uni odamlarga abadiy hayot beriş uçun olişga intiladi. Álvarez *Prometheus* bilan boğliqlikni tasdiqlab, duragayning Yaratuvçilarga öxşaşligi prequel filmlar bilan asl filmlar orasidagi böşliqni töldiriş uçun kiritilganini aytdi. Film, şuningdek, *Alien: Isolation* (2014) video öyinidan ham ilhom olgan. Xususan, öyindagi favqulodda telefonlar nuqtalari filmning dekoratsiyalariga kiritilgan. Öyinda saqlaş nuqtalari bölib xizmat qilgan bu telefonlar «Romul»da tomoşabinlar uçun yaqinlaşib kelayotgan xavfni bildiruvçi «pasxalik tuxumlar» vazifasini ötagan. Kay personajining homiladorligi *The Last of Us Part II* (2020) öyinidagi Dina obrazidan ilhomlangan, çunki Álvarez ssenariy yoziş vaqtida bu öyinni öynagan. Filmda Kayʼni öşa aktrisa ijro etgan, u keyinçalik serialda ham Dina rolini öynaydi. Syujetda «Alien: Romulus» uç juft aka-uka va opa-singilga, ular qon qarindoşlari böladimi yoki farzandlikka olingan oila aʼzolari böladimi, eʼtibor qaratadi.

2022-yil noyabriga kelib Cailee Spaeny filmda iştirok etiş böyiça muzokaralarni boşladi. 2023-yil martida loyihaga Isabela Merced qöşildi, u Spaeny bilan teng boş rollardan birini ijro etişi kerak edi. Öşa oyning oxirida rollarga allaqaçon tasdiqlangan David Jonsson, Arçie Renaux, Spike Fearn va Ellie Wu ham «Alien: Romulus» aktyorlar tarkibiga qöşilişi eʼlon qilindi. Renaux, şuningdek, Jonsson roli uçun prosluşka topşirgan va 2022-yil dekabrida bu rolga yaşirin tasdiqlangan; Fearn ham ikki tezkor öz-özini sinovdan ötkazgandan keyin 2023-yil fevralida öz rolida tasdiqlangan. Fearn avvaliga amerikaça şevada gapirişga harakat qilgan, ammo rejissyor aktyorning ingliz urğusini saqlab qolişini talab qilgan.

Asosiy suratga oliş 2023-yil 9-martdan 3-iyulgaça Budapeştda, jumladan, «Jacksonʼs Star» kon koloniyasining işlayotgan elektr stansiyasi kabi noyob joylarda ötkazildi. Boş rassom Naaman Marshall franşizaning merosiga, ayniqsa birinçi ikki filmga hurmat bilan qarab, «Alien» olamini qayta tasavvur qilişga intildi. Şu tariqa «Renaissance» kosmik stansiyasining «Romul» bölimi asl filmda va Alien: Isolation video öyinida körsatilgan dekoratsiyalarni eslatadigan qilib loyihalaştirildi, bunda Ron Cobbʼning asl kontsept-sanʼatlari, şuningdek sanoat yuk kötariş texnikasi va transport vositalarining dizayni asos qilib olindi. Şu bilan birga, ilğor «Rem» bölimi «Aliens» filmida körsatilgan işlab çiqariş dizayniga öxşaş qilib yaratildi. Dekoratsiyalar yopiq makonlar sifatida qurildi, «Corbelan IV» yuk kemasining kabinasi esa uçişni taqlid qiliş uçun kardan osilmasiga örnatildi.

Film xronologik tartibda suratga olingan va suratga oliş jarayonida amaliy effektlarga eʼtibor qaratilgan; realizmni oşiriş uçun jismoniy qurilgan dekoratsiyalar va mavjudotlar dizayni işlatilgan. Bu yondaşuv zamonaviy asarlardagi kompyuter grafikasidan faolroq foydalanişdan farqli ölaroq, uşbu qörqinçli tajribani aniq va tortuvçan qilişga qaratilgan. Şu maqsadda Legacy Effects, Studio Gillis va Wētā Workshop kompaniyalari filmda mos ravişda kattalar ksenomorflarining, çestbursterʼlarning va facehuggerʼlarning töliq ölçamli modellarini yaratdi. Suratga oliş jarayonida kadrdagi harakatlar soniga qarab animatronika, tayançli qöğirçoqlar va mavjudot kostyumlari bir-birini almaştirib turdi. Ksenomorf dizayni birinçi filmdagi Hans Ruedi Gigerʼning asl «Alien» dizayniga köproq öxşaşi uçun yaratildi, keyingi davomlardagi dizayniga emas. Körinişda ksenomorflarning dizayn yeçimlari özgardi: ularda akula terisiga öxşaş tişli teri paydo böldi, şunda tomoşabinda odam unga tegişi bilanoq kesilib ketişi mumkin degan taassurot paydo böladi. Filmdagi aktyorlar va öliklar uçun grim Filmefex studiyasi tomonidan yaratildi. Kalamuşning ezilib, söng tiklanişini körsatuvçi, xavfsizlik kameralari tasvirida tezlaştirilgan epizodni Phil Tippett kadrma-kadr animatsiya yordamida yaratgan. Filmning diqqatga sazovor dizayn elementlaridan biri impulsli miltiq bölib, u birinçi filmdagi olovli miltiq va ikkinçi filmdagi impulsli miltiq xususiyatlarini özida mujassamlaştirgan. Bu gibrid dizayn filmning ijodkorlari ikkita birinçi «Alien» qismining elementlarini aralaştiriş niyatini aks ettiradi: tomoşabinga taniş, şu bilan birga butunlay yangi narsa yaratiş.

Operator Galo Olivares filmni Arri Alexa 35 raqamli kameralarida, 2,39:1 keng ekran nisbati uçun Arri Master Prime va Ultra Prime sferik obyektivlari bilan suratga oldi. Bu tanlov 2,39:1 nisbatda anamorfik obyektivlar yordamida suratga olingan «Alien» va 1,85:1 nisbatda sferik obyektivlar bilan suratga olingan «Aliens» örtasida vizual muvozanatni saqlaş uçun qilindi. Olivares sahnalarni keng burçakli obyektivlar bilan boşlab, sahnalar keskinlaşgan sari asta-sekin uzunroq obyektivlarga ötgan, eng uzun obyektiv esa 75 millimetrli bölgan. Álvarez filmning belgilovçi rangi sifatida töq sariq ohangni tanladi, bu seriyaning oldingi filmlaridagi kök ohanglardan farq qiladi. Bu tanlov filmga öziga xos vizual individuallik berişga, şu bilan birga franşizaning mustahkam estetikasi bilan aloqani saqlaşga qaratilgan.

Álvarez suratga oliş davomida *Alien*, *Prometheus* va *Alien: Covenant* rejissyori Ridley Scott hamda *Aliens* rejissyori James Cameron bilan maslahatlaşdi, ular ikkalasi ham tayyorlanayotgan «Romul»ni maʼqullaşdi.

Filmning kompyuter grafikasi Industrial Light and Magic, Fin Design, Image Engine, Tippett Studio, Wētā FX, Wylie Co., Atomic Arts va Metaphysic maxsus effektlar studiyalari tomonidan yaratildi. Maxsus effektlar supervayzeri Nelson Sepulveda-Fauser şunday dedi: Álvarez amaliy effektlar asosida yaratilgan taktil elementlarga eʼtibor qaratgani sababli, «kompyuter grafikasida yaratişimiz kerak bölgan boşqa hamma narsa şu atrofda işlaşi va suratga olingan kadrlarga organik tarzda kirişişi kerak edi». Ksenomorflarning özi uçun raqamli versiyalar Legacy Effectsʼning animatronik qöğirçoqlari bajara olmaydigan harakatlar uçun işlatilgan — «biz bunday ölçamdagi amaliy mavjudotga şu aksiya sahnasi uçun zarur bölgan baʼzi harakatlarni bajartira olmaymiz». Ularning harakatlari taşvişli, lekin haddan taşqari mubolağasiz edi, masalan, ksenomorflarning devorlar böylab sekin sudralişi. Mavjudotlarning harakatlari asosan asl filmlarga yaqin bölişga intilgan, ammo facehuggerʼlar animatronik versiyalarning texnik çeklovlarini yengiş va sahnani yanada hayajonli qiliş uçun ança tezroq va silliqroq qilingan. Filmdagi ikkita eng murakkab maxsus effekt quyidagilar edi: Navarröning kökragida çestburster borligini aniqlaş uçun rentgen apparatidan foydalaniş, bu personajning içki anatomiyasini takrorlaşni talab qildi, hamda oğirliksizlikda suzib yurgan ksenomorflarning kislotali qoni.

Vizual effektlar rassomi Ian Hunter Pro Maçina kompaniyasi va uning asosçilari Alec Gillis, Camilla Balsamo-Gillis va Reid Colems bilan hamkorlikda filmga miniatyuralar yaratdi. Filmning miniatyuralariga «Corbelan IV» kosmik kemasi va Weyland-Yutani korporatsiyasining «Echo» zondi kirgan. Bu effektlar yoki bevosita suratga olingan, yoki kompyuter modellaştiriş uçun skanerlangan. Dastlab miniatyuralar faqat vizual effektlar uçun yordamçi vosita sifatida işlab çiqilgan edi; biroq oxir-oqibat miniatyuralar Studio Gillis tomonidan yaratildi, böyaldi va pardozlandi, ularni suratga oliş katta ekranlar va tutun fonida ötkazildi. Miniatyuralarni suratga oliş Los-Anjelesda ötkazildi, çunki suratga oliş maydonçasi, jamoa aʼzolari va qulaylik uçun zarur joy kerak edi.

Filmga musiqani Benjamin Wallfisç yozgan. Saundtrekda Jerry Goldsmith yozgan *Alien* mavzulari va musiqiy parçalari, James Horner yozgan *Aliens* mavzulari va musiqiy parçalari, şuningdek Harry Gregson-Williams yozgan *Prometheus* filmi uçun «Life» va «We Were Right» treklaridan parçalar işlatilgan. Filmda, boşqa narsalar qatorida, Richard Wagnerʼning «Das Rheingold» operasidagi «Xudolarning Valhallaga kirişi» kompozitsiyasi ham yangraydi, u *Alien: Covenant* filmida ham işlatilgan. Saundtrek 16-avgustda Hollywood Records kompaniyasi tomonidan çiqarildi. Saundtrekning olti bonus treki bilan birga vinil naşri 2024-yil 15-noyabrda çiqarildi.

Dastlabki şarhlar uçinçi aktga nisbatan aralaş munosabat bildirgaç, Disney tezda raqamli reklama yaratib, tomoşabinlarni finali haqida spoylerlarni bilmasdan filmni körişga çaqirdi. Marketing brendning «Alien» merosiga tayandi: birinçi treyler 20-martda çiqdi va 24 soat içida deyarli 50 million körişga erişdi. Kinoteatrlar bilan hamkorlikda şaxsiylaştirilgan oziq-ovqat va içimliklar, şuningdek, ksenomorfning hajmi tabiiy holdagi haykallari taklif qilindi, ular ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqaldi. Şu reklama mahsulotlari orasida popkorn çelagi ham bor edi, bu «Dune: Part Two» va «Deadpool & Wolverine» filmlaridan keyin paydo bölgan virusli tendentsiyaning bir qismi böldi. Filmni tarğib qiliş kampaniyasi Disney platformalariga ham kengaydi, jumladan ESPN SportsCenterʼdagi efirlar, FXʼdagi «Alien» marafonlari va Hulu hamda Disney+ da filmning reklama bannerining közga taşlanadigan joylaşuvi. Reklama aksiyalari orasida Reebok x Aliens çeklangan naşr krossovkalari, Angel City Breweryʼning «Alien» uslubidagi pivosi va Phoenix Risinğning kosmetikasi bor edi. Bundan taşqari, franşiza isteʼmol tovarlarini taklif qildi va Dead by Daylight video öyiniga film çiqişi bilan boğliq yangi personajni kiritdi. Deadline Hollywoodʼga köra, marketing saʼy-harakatlari franşiza merosidan foydalanişga qaratilgan edi, Screen Engine va Comscore PostTrak tomonidan söralgan tomoşabinlarning 52 foizi prokatning dastlabki dam oliş kunlarida filmni körişning asosiy sababi sifatida seriyaga bölgan muhabbatini körsatdi.

«Alien: Romulus» dastlab Hulu platformasida darhol çiqarilişi rejalaştirilgan edi, ammo Walt Disney Studios Motion Pictures asosiy suratga oliş boşlanişidan ozgina oldin premyerani kinoteatrlarga köçirdi. Filmning jahon premyerasi 2024-yil 12-avgustda Los-Anjelesda bölib ötdi, Buyuk Britaniyadagi premyera esa 77-Edinburg xalqaro kinofestivalida 2024-yil 15-avgustda böldi. Ertasi kuni, 2024-yil 16-avgustda u AQŞ va Buyuk Britaniyada keng prokatga çiqdi, filmning distribyutori 20th Century Studios kompaniyasi böldi.

«Alien: Romulus» 2024-yil 15-oktabrda raqamli formatda çiqarildi, 3-dekabrda esa Sony Pictures Home Entertainment tomonidan Ultra HD Blu-ray, Blu-ray va DVD disklarida çiqdi. Blu-ray naşrlariga öçirilgan sahnalar va «Romul» yaratilişi haqidagi hujjatli filmlar kabi qöşimça materiallar kiritilgan. Şu kuni film çeklangan tirajda VHS kassetalarida ham çiqdi, bu seriyaning «Alien vs. Predator» (2004) filmidan keyin uşbu formatda rasmiy relizga ega bölgan birinçi filmi, şuningdek, 2006-yildan beri bunday relizga ega bölgan birinçi yirik Gollivud filmi böldi.

AQŞ da 15-oktabrdagi premium raqamli relizdan söng, «Alien: Romulus» 28-oktabrda tugagan hafta uçun iTunesʼda 7-örinni, Fandango at Home raqamli sotuv va prokat haftalik çartida esa 5-örinni egalladi. Jismoniy disklarda film Circana VideoScanʼning birlaştirilgan DVD va Blu-ray sotuvlari çartida, şuningdek, 7-dekabrda tugagan hafta uçun alohida Blu-ray sotuvlari çartida 1-örinni egalladi. Birinçi hafta sotuvlarining 72 foizi yuqori aniqlikdagi formatlarga töğri keldi, şu jumladan 27 foizi oddiy Blu-ray naşrlaridan va 45 foizi 4K Ultra HDʼdan. Film, şuningdek, 4K Ultra HD disk sotuvlari çartida 1-örinni egalladi. Film 14-dekabrda tugagan hafta uçun VideoScan birlaştirilgan çartida 1-örinni saqlab qoldi, şuningdek, 4K ölçamdagi disklar çartida ham birinçi örinni egalladi. 2024-yil dekabrida «Alien: Romulus» Circana böyiça jismoniy relizlarning eng köp sotilgan 10 talik röyxatida birinçi örinni egalladi. Umuman olganda, film Circana VideoScan böyiça 2024-yilning eng köp sotilgan disklari (DVD va Blu-ray birgalikda) röyxatida yigirma uçinçi örinni egalladi. U 24,61 sotuv indeksiga erişdi, şundan Blu-ray formatlariga umumiy sotuvlarning 68 foizi, şu jumladan 37 foizi 4K Ultra HDʼga töğri keldi. Film, şuningdek, 2024-yilning eng köp sotilgan Blu-ray disklari röyxatida ön ikkinçi va 2024-yilning eng köp sotilgan 4K Ultra HD Blu-ray disklari röyxatida beşinçi örinni egalladi. 2025-yilda «Alien: Romulus» Circana VideoScan böyiça eng köp sotilgan disklar röyxatida qirq töqqizinçi örinni egalladi. Film yil eng köp sotilgan filmiga nisbatan 14,37 sotuv indeksini körsatdi. Blu-ray formatlariga umumiy sotuvlarning 68 foizi, şu jumladan 36 foizi 4K Ultra HDʼga töğri keldi.

Amerika teleekranlarida oqimli kontentning tomoşalarini kuzatuvçi Nielsen Media Research, «Alien: Romulus» 2024-yil 18-24-noyabr kunlari 325 million daqiqa tomoşa qilinganini xabar qildi. Asl va sotib olingan kontentni SVOD va AVOD xizmatlarida 20 million amerikalik foydalanuvçidan real vaqt rejimida kuzatuvçi oqimli kontent agregatori Reelgood, u 21-27-noyabr davrida eng maşhur dasturlar orasida uçinçi örinni egallaganini hisobladi. Dunyo böylab 20 milliondan ortiq foydalanuvçi maʼlumotlariga ega oqimli kontent maʼlumotnomasi JustWatç esa 2022-yil 1-oktabrdan 2025-yil 13-oktabrgaça bölgan Xellouin davrida «Alien: Romulus» Kanadada eng maşhur önta qörqinçli film qatoridan örin olganini umumlaştirdi.

«Alien: Romulus» AQŞ va Kanadada 105,3 million dollar, boşqa mintaqalarda esa yana 245,5 million dollar yiğib, butun dunyo böyiça jami 350,9 million dollar böldi. Film IMAX formatida jahon prokatida 40 million dollar yiğdi va bu formatda çiqqan eng kassali qörqinçli film böldi.

AQŞ va Kanadada filmning prokatning birinçi dam oliş kunlarida 28 dan 40 million dollargaça yiğişi prognoz qilingan edi, ayrim tahlilçilarning baholariga köra esa 45—55 million dollargaça. Birinçi kunda film 18 million dollar işladi, şu jumladan payşanba keçqurungi oldindan körsatuvlardan 6,5 million dollar. Natijada u 42 million dollar kassa tuşumi bilan reytingni boşqarib, debyut qildi. Prokatning uç kunida filmni taxminan 2,7 million kişi kördi, bu franşiza uçun ikkinçi eng yuqori körsatkiç va rejissyor Fede Álvarez uçun rekord böldi (2016-yildagi «Donʼt Breathe» filmi tomonidan yiğilgan 26,4 million dollardan oşib ketdi), şuningdek aktrisa Cailee Spaeny uçun ham rekord böldi (2018-yildagi «Pacific Rim: Uprising» filmi tomonidan yiğilgan 28,1 million dollardan oşib ketdi). Filmni tomoşa qilişga taʼsir qilgan asosiy omillar haqida PostTrak tomonidan söralgan tomoşabinlar kinoteatrdagi treyler (21 foiz), onlayn platformalardagi treyler (13 foiz) va oğizdan-oğizga tarqalgan tavsiya (13 foiz) deb javob berdi. Ikkinçi dam oliş kunlarida film 16,4 million dollar yiğdi, bu oldingi dam oliş kunlariga nisbatan 61 foizga kam edi va yetakçilik «Deadpool & Wolverine» filmiga ötdi. Ikki hafta içida film IMAX formatida 31,2 million dollar bilan eng kassali ikkinçi qörqinçli film böldi, faqat «Prometheus» (31,8 million dollar) undan oldinda edi.

Xalqaro bozorlarda, AQŞ va Kanadadan taşqarida, film prokatning birinçi dam oliş kunlarida 68,1 million dollar yiğdi, bu esa jahon prokatida jami 110,1 million dollarni taşkil etdi, The New York Times baholaşiça, bu muvaffaqiyatli natija edi. Xalqaro daromadlarga Xitoydan 25,7 million dollar kirdi, Deadline Hollywood buni ajoyib natija deb baholab, uni «overperformance» deb atadi. «Alien: Romulus» öşa yili Xitoyda 110 million dollar bilan kassa böyiça ikkinçi Gollivud filmi böldi va birinçi örinni «Godzilla x Kong: The New Empire»ga berdi.