Spiral

Chris Rockning sözlariga köra, filmning kelib çiqişi Lionsgate vitse-prezidenti Maykl Byornsi bilan Braziliyada döstining töyida tasodifiy uçraşuvdan boşlangan. Rock qörqinçli janrda biror narsa uning karyerasi uçun yangi yöl bölişini his qilgan, garçi u baʼzi komediya elementlarini kiritişni rejalaştirgan bölsa-da. Rock franşizani kengaytiriş böyiça ğoyalari bilan Lionsgateʼga murojaat qilgan, kompaniya esa bu konsepsiyaga juda qiziqqan. Lionsgate boş direktori Joe Drake şunday degan: Rockning ğoyasi «materialning merosiga töliq hurmat bilan, öz hazili, ijodiy qaraşi va bu klassik qörqinçli franşizaga bölgan iştiyoqi bilan brendni jonlantirgan». 2018-yil aprelda Twisted Pictures sakkizinçi film ssenariyçilari Josh Stolberg va Peter Goldfinger bilan davomni işlab çiqişni boşlagan.

Sakkizinçi filmdan keyin Stolberg va Goldfinger faqat Jon Kramerga bağişlangan yangi filmni taklif qilgan, uning eʼtirof etilgan şogirdlaridan biriga emas. Seriyaning tajribali iştirokçilari Mark Berg va Oren Kaules esa duetni çaqirib, Rockning yangi film haqidagi ğoyalari haqida xabar berişgan va tez orada film konsepsiyasini muhokama qilişgan. Şundan oldin boşqa ssenariyçilar keyingi film uçun öz ğoyalarini taqdim etgan, ammo heç biri muvaffaqiyatga erişa olmagan. Stolberg va Goldfinger Rock kelguniga qadar filmning sakkizta turli versiyasini öylab topgan va ularni Rockning ğoyasi bilan birlaştirgan. Berg va Kaules duetga Rock uçun versiya işlab çiqişni topşirgan. Stolberg va Goldfinger buni bajardi, ularning versiyasi Lionsgate va Rock tomonidan maʼqullandi va bu ularning birinçi qoralamasini yozişiga olib keldi. Qoralama topşirilganidan bir hafta ötib «yaşil çiroq» oldi. Rock ssenariy yoziş jarayonida Stolberg va Goldfingerga yordam berib, zarur bölganda syujetni qayta yozgan.

Ssenariyning dastlabki variantida Rockning personaji birinçi filmdagi Devid Tepp rolini ijro etgan Denni Glouver bilan boğliq edi. Stolberg va Goldfinger bu yönalişdan voz keçişga qaror qilişdi, çunki u «hid testidan ötmadi».

Barça oldingi filmlarda Jon Kramer rolini öynagan Tobin Bell qaytmadi. Bu «Pila: Spiral»ni franşizadagi birinçi film qildi, unda Bell jismonan iştirok etmaydi va Qurilувchi personaji ekranda faqat fotosuratlarda körinadi. Bousman filmning qotili «Qurilувçining taqlidçisi» ekanini, asl Qurilувchi emasligini tuşuntirdi va Bellning kultga aylangan rolini qayta talqin qilmaslik niyatini bildirdi. Bell öz rolini davom ettirişga qiziqiş bildirgan, agar syujet Billy qöğirçoğining kelib çiqişiga çuqurroq kirsa. Bellning filmdagi Qurilувchi sifatidagi iştiroki Bousman va ijodiy guruh tomonidan suratga olişning sönggi kunigaça keng muhokama qilingan, ammo ular Bellni qaytariş filmni mustaqil asar emas, balki töqqizinçi qism kabi his qildirişini sezgan. Uçinçi filmda Qurilувchi personaji öldirilganda, Bousman oldingi filmlar xotiralardan foydalanib Qurilувçini hikoyaga kiritib, yomon xizmat qilganini his qilgan va «Pila: Spiral»da xuddi şu xatoni takrorlamaslikka yoki Bellning kultga aylangan ijrosini hurmat qilmaslikka qaror qilgan. Bousman finalda Bell Johnny Cash ijrosidagi qayta işlangan qöşiqni aytişini öylagan. Bell qöşiqni yozib bergan, ammo Bousman bu ğoyadan juda ğalati deb voz keçgan.

Birinçi test-tomoşadan va postprodakşn davomida muhokamalar bölgan bölsa-da, Stolberg «Bloody Disgusting» intervyusida Jon Kramer «Pila: Spiral» ssenariysining heç bir loyihasiga kiritilmaganini aytdi, çunki film yaratuvçilari bu syujetning «DNK»sini özgartirib yuborişini va franşizani yangi bosqiçga olib çiqiş istagini his qilgan. Stolberg, şuningdek, franşizaning xronologiyasi tufayli Jon Kramer va Uilyam Şenk örtasidagi har qanday aloqa Şenk hali bola bölgan davrga töğri kelişini his qilgan. Stolberg va Goldfinger titrlardan keyingi sahna taklif qilişgan: unda Kramer Şenkning otasi öldirilganidan keyin yoş Şenk bilan boğlanadi va ehtimol unga qöğirçoq beradi. Bu birinçi yetti filmda körsatilganlarga öxşaş munosabatlarni yaratsa-da, oxir-oqibat bu ğoyadan voz keçişga qaror qilingan.

Ikki syujet çiziğini ajratiş uçun Bousman Billy qöğirçoğini yangi qöğirçoq — Mr. Snuggles bilan almaştirişga qaror qilgan. Bellning ovozi juda kultga aylangan deb hisoblangan, yaratuvçilar uni Mr. Snuggles uçun qayta işlatiş qotillar örtasidagi munosabatlar haqida savollar tuğdirişi mumkinligidan xavotirda bölgan. Dastlabki loyihada haqiqatan ham Jon Kramerning ovozi bölgan, keyinçalik u raqamli özgartirilgan versiya ekani oçilişi kerak edi. Dastlab syujetda Qurilувçining ötgan yozuvlaridan olingan barça nutqlar bölib, sözlar boşqa tartibda işlatilgan. Ijodiy guruh Bellni almaştiriş uçun qotilga yangi ovoz topişga qiynalgan, ayollar, bolalar va erkaklarning köplab ovozlarini sinab körgan. Oxir-oqibat ular yakuniy versiyada eşitilgan kompyuter ovozida töxtagan, u ovoz yozişning yakuniy aralaştirilişiga atigi ikki kun qolganda tanlangan.

2019-yil 16-mayda film prodakşngaça bölgan bosqiçga kiritilgan. Seriyaning sobiq rejissyori Darren Lynn Bousman rejissyor sifatida qaytgan, Berg va Kaules esa prodyuserlar bölgan. Rock syujet yozişdan taşqari ijroçi prodyuser sifatida ham iştirok etgan. Seriya yaratuvçilari James Wan va Leigh Whannell, şuningdek, Daniel Heffner ijroçi prodyuserlar sifatida Rockka qöşilgan. Stolberg va Goldfinger ssenariyçi sifatida tasdiqlangan. Eʼlon paytida Rock şunday dedi: «Men 2004-yilda birinçi film çiqqanidan beri „Qurilувchi“ muxlisiman. Uni haqiqatan ham şiddatli va buzuq yangi bosqiçga olib çiqiş imkoniyatidan hayajonlanaman». Törtinçi filmdan keyin yana film suratga olişdan boş tortgan Bousman, Rock uni film suratga olişni talab qilganidan keyin Nyu-Yorkda Broadway şousini suratga oliş imkoniyatidan voz keçgan. Berg va Kaules Rockning «Pila»ga munosabatini Eddie Murphyning «48 soat» politsiya döstlari haqidagi filmlar uçun qilgan ishi bilan soliştirganini aytişgan, bu esa «Pila» seriyasiga «butunlay yangi nuqtai nazar» bergan. Xuddi şunday, Bousman «Pila: Spiral»da oldingi filmlarga nisbatan zöravonlik va şafqatsizlik kamroq ekanini bildirgan va u «Pila» filmlarida işlay boşlaganda qattiqlik va zöravonlik hiyla bölganini, ammo endi ikkala element ham syujetga xizmat qilayotganini, u esa köproq xarakter, zöriqiş va qörquvga eʼtibor qaratayotganini taʼkidlagan. Stolberg ham töqqizinçi filmning oldingi sakkiz filmning kanoniga mos kelişini va sakkizinçi filmning qayta işga tuşirilişi yoki töğridan-töğri davomi bölmasligini tasdiqlagan.

Rock detektiv Zeek Banks rolini ijro etgan. Personajni Rock, Stolberg va Goldfinger ssenariy yozişdan oldingi suhbatlaridan kelib çiqib öylab topgan. Rock birinçi filmning asosiy qahramoni, doktor Lourens Gordon bölganida nima qilişini, oyoğini arralaşga majbur bölişini öylagan. Şundan söng ular Rock hamkasblari tomonidan çetlatilgan politsiyaçini öynasa qiziqarli bölişini aniqlaşgan.

Samuel L. Jackson Markus Banks rolini öynaşga rozi bölgan, çunki u heç qaçon qilmagan vaziyatni ijro etişga qiziqqan, masalan, uning personaji marionetka kabi osilgan kulminatsion sahnani. Marisol Niçols kapitan Angie Garza rolini olgan. Bu rol dastlab erkak aktyor uçun yozilgan edi, ammo prodyuserlar rolni oxir-oqibat Niçolsʼga berişgan. Niçols seriyaning muxlisi bölsa-da, rolga tayyorgarlik sifatida oldingi filmlarni emas, balki David Finçerning «Yetti» filmini körişni tanlagan. Köp yillar teatrda aktyorlik qilgandan söng kino va televideniyedagi karyerasini davom ettirişga harakat qilgan Patrick McManus detektiv Marv Bozvik rolига birinçi marta tinglovdan ötgan, ammo Piter Danliviy rolига çaqirilgan, Bozvik rolини esa Dan Petronijeviç olgan.

Qörqinçli filmlar va buddy-muvilarning muxlisi bölgan Max Minghella Uilyam Şenk rolini qabul qilgan, çunki u yoşligida sevib tomoşa qilgan «48 soat» kabi politsiya döstlari haqidagi oddiy hikoyali filmda suratga tuşişni orzu qilgan. Ssenariyni öqiganida esa u bunda «Pila» filmi bilan birga ketayotganini his qilgan.

20 million dollar byudjet bilan suratga oliş 2019-yil 8-iyulda Ontarioning Toronto şahrida boşlangan. Rock suratga oliş maydonida ssenariyni qayta yozgan va öz personaji uçun kiriş sahnasini töliq qayta körib çiqqan. Bousmanning sözlariga köra, tuzoq sahnasi «juda qöpol» bölgani uçun filmdan olib taşlanişi kerak edi. Suratga oliş 2019-yil 28-avgustda rasman yakunlangan. Postprodakşn davomida montaj işini Dev Singh bajargan.

2020-yil 5-fevralda filmning rasmiy teaser-treyleri çiqarilgan. 2021-yil 30-martda filmning ikkinçi treyleri çiqdi.

Dastlab film Lionsgate Films tomonidan 2020-yil 23-oktabrda çiqarilişi rejalaştirilgan edi. 2019-yil iyulda premyera 2020-yil 15-mayga köçirildi. COVID-19 pandemiyasi natijasida premyera 2021-yil 21-mayga köçirildi va ilgari «John Wick 4» uçun belgilangan sanani egalladi. Keyinroq teatrlar oçila boşlagaç, film bir hafta keçiktirilib 2021-yil 14-mayga ötkazildi. Bousmanning sözlariga köra, filmga Kinokompaniyalar Assotsiatsiyasi tomonidan NC-17 reytingi berilgan, şundan keyin u R reytingini oliş uçun yetarli sahnalarni kesib, 11 marta montaj qilingan.

Film 2021-yil 1-iyunda AQŞ va Kanadada PVOD tarzida çiqarilgan. Film AQŞda 2021-yil 8-oktabrdan Starz telekanalida translyatsiya qilingan. 2021-yil 13-iyulda film 4K Ultra HD, Blu-ray va DVD formatlarida çiqarilgan.

Film saundtreki 21 Savage tomonidan yaratilgan. U 2021-yil 14-mayda çiqarilgan. Unda 21 Savagening amakivaççasi Young Nudy, Real Recognize Rio, 21 Lil Harold, SG Tip, Millie Go Lightly, Gunna va Young Thug iştirok etgan. Uni Kid Hazel, OZ, Turbo va Taurus prodyuser qilgan. EPʼning oçiliş va sarlavha treki 2021-yil 30-aprelda rasmiy musiqiy klip bilan birga yetakçi singl sifatida çiqarilgan. 21 Savage saundtrekning ijroçi prodyuseri ham bölgan.

AQŞ va Kanadada film «Those Who Wish Me Dead», «Profile» va «Finding You» filmlari bilan birga çiqarilgan va birinçi dam oliş kunlarida 2811 ta teatrda 10–15 million dollar işlaşi prognoz qilingan edi. Film birinçi kunida 3,7 million dollar işladi (payşanba keçqurungi oldindan körişlardan 750 000 dollar bilan birga), prognozlar esa 9 million dollargaça pasaytirildi. U 8,8 million dollar bilan debyut qildi va birinçi örinni egalladi (seriyada oltinçi marta), ammo bu franşizaning eng past birinçi dam oliş kunlari natijasi böldi. Tomoşabinlarning 56 foizi erkaklar va 75 foizi 35 yoşgaça bölganlar ekani xabar qilingan, ijobiy javoblar AQŞning şarqiy qirğoğida köproq uçragan. U keyingi dam oliş kunida ham birinçi örinda qoldi, ammo tuşum 48 foizga kamayib 4,6 million dollarni taşkil etdi.

Film AQŞ va Kanadada 23,2 million dollar, boşqa hududlarda 17,3 million dollar işladi, bu dunyo böyiça jami 40,6 million dollarni taşkil etadi. COVID-19 pandemiyasi sababli filmning prokat davrida dunyo böylab köplab kinoteatrlar yopiq edi yoki siğimi çeklangan holda işlagan. Kassa tuşumlari odatdagi şaroitdagiga qaraganda past bölgan. Şunga qaramay, «Pila: Spiral» mötadil summa yiğa oldi, ammo kassa muvaffaqiyatiga erişa olmadi.

«Pila: Spiral» tanqidçilar va tomoşabinlardan aralaş şarhlar oldi. Baʼzi tomoşabinlar franşizani yangi yönalişda jonlantirişga urinişni yoqtirdi, boşqalari esa uning asl filmlarga mos kelmasligini aytdi. Aktyorlar ijrosi, ayniqsa Chris Rock va Samuel L. Jacksonning öyini umuman yuqori baholandi, ammo syujetning temposi va amalga oşirilişiga nisbatan baʼzi tanqidlar bor. Rossiyalik kino internet-naşrlari filmga örtaça baho qöyişdi. Masalan, «Film.ru» tahririyatidan Vladislav Şuravin şunday deb hisoblaydi: «Aynan şunday kino çiqdi: „Jigsaw“ emas, balki hikoyaning haqiqiy tiklanişini kutgan muxlislar uçun. Şuningdek, sekvellarni tomoşa qilişga erinadiganlar uçun ham. „Spiral“dagi voqealarni tuşuniş uçun faqat birinçi qismni biliş va qolgan barça syujetni tezkor Vikipediyadan öqiş kifoya». «Kinomania.ru» naşridan Dmitriy Sokolov esa şunday fikrda: «„Pila“ni qayta işga tuşiriş tajribasini heç qanday muvaffaqiyatli deb hisoblab bölmaydi — baʼzi joylarda noqulay, ammo öz tarzida original sakkizinçi qism, noçiziqli xronologiyasi bilan, bu franşizani zerikarli ekspluatatsiya qilişga urinişdan köra munosib davom ettiriş kabi körinadi».

Xorijiy şarhlovçilar ham filmni xotirjamlik bilan qabul qilgan. «Rotten Tomatoes»da film 226 ta şarh asosida 37 foiz reytingga ega. Saytning konsensusi şunday deydi: «„Pila: Spiral“ franşiza uçun qiziqarli yangi yönaliş taklif qiladi, garçi qonli miqdor oldingi qismlarga nisbatan kamroq bölsa ham». «Metacritic» filmga 33 ta şarh asosida 100 ballik şkala böyiça 40 ball bergan, bu «umuman salbiy şarhlar»ni körsatadi. «CinemaScore» sörovida qatnaşgan tomoşabinlar filmga «A+» dan «F» gaça bölgan şkalada «B−» örtaça bahosini berişgan, «PostTrak» esa tomoşabinlarning 63 foizi ijobiy baho berganini, 43 foizi esa uni albatta tavsiya qilişini aytgan.

«Variety» uçun şarhida Owen Gleiberman filmni «kutilmagan buriliş yoki ikkitasini qabul qiladi, ammo […] politsiyaning axloqsizligi muammosiga boğlangan triller ekanini hisobga olsak, film bu mavzuga ğalati darajada dolzarb emas, deyarli yorqin umumiy tarzda yondaşadi», deb yozgan. «TheWrap»dan William Bimbiani şunday yozgan: «Ssenariy buzilgan politsiyaçi haqidagi filmning ohangini egallaydi va bir qança esda qolarli personajlarni çizadi, ammo syujet asosiy, sir esa, afsuski, başorat qilinadigan, ijodiy ölimlar esa har qaçongidan ham kam ixtiroçilik bilan yaratilgan. „Pila: Spiral“ köngiloçar qiymatini obröli köriniş uçun qurbon qiladi va bu jarayonda öz maqsadiga töliq erişa olmaydi».

«The Hollywood Reporter»dan Lovia Gyarkye filmni «qonuniy qörqinçli, garçi tekis bölmasa-da, detektiv triller» deb atagan va uning ssenariysini boş qahramonlarning ota-öğil munosabatlaridagi «mumkin bölgan keskinlik»ni yetkaza olmagani uçun tanqid qilgan. «The San Francisco Chronicle»dan Mick LaSalle filmning aktyorlik öyini va «töğri, ammo işontiruvçi» asosini maqtagan, ammo sirli qotilning ovozi Kermit qurbaqasiga öxşab eşitilişini izohlagan.

«The Guardian»dan Benjamin Lee filmga beş yulduzdan bir yulduz qöygan va uning finalini tanqid qilib, u «şoşilinç va yarim-yorti» hamda «qöpol yozilgan va eng yomoni, tobora zerikarli» ekanini his qilganini yozgan, şarhini «Öyin tugadi» iborasi bilan yakunlagan. «RogerEbert.com» uçun bir yarim yulduzli şarhida Brian Tallerico aktyorlar tarkibini maqtagan, ammo filmning ohangi va Darren Lynn Bousmanning rejissyorligi uçun salbiy baho bergan, uni zöriqiş, hikoya va syujet rivojlanişi yöqligi uçun «mutlaqo aniq emas» deb atagan. «The New York Times»dan Lena Wilson kiriş sahnasini maqtagan, ammo bu filmning yagona yaxşi qismi ekanini topgan va şunday xulosaga kelgan: «Bu prémisa eng yaxşi holda samimiy emas, eng yomon holda esa qörquvga asoslangan. Sakkizinçi film kabi, öz soddalaştirilgan topişmoqlaridan birini taklif qilib, bu film körinadigan darajada aqlli emas».

«IGN»dan Siddhant Adlakha filmga 10 balldan 3 ball berib, şunday degan: «Davom etiş „Pila“ muxlislari va asosiy auditoriyani ham qiziqtirişga umid qiladi, ammo „Pila: Spiral“ ularning ikkalasini ham, ehtimol, uzoqlaştiradi. Bu seriyaning böş taqlididir, eng asosiy vizual va hikoya kutişlariga javob bera olmaydi. Bu, şuningdek, ijtimoiy ahamiyatga ega hikoyani aytişga urinadigan, ammo unga doş bera olmaydigan umumiy yomon filmdir». U filmni franşiza bilan boğlanişning yöqligi uçun ham tanqid qilib, «„Pila: Spiral“ zörğa „Pila“ filmi, faqat jarohatlar haqidagi hissiy ötkir his-tuyğularni qisqaça aytadi va seriyaning boşqa prinsiplaridan birortasiga ham ega emas. Bu, şuningdek, uning örniga öynaydigan eng mahoratsiz, betayin versiyasi: mexanik politsiya drama uçun rad etilgan pilot epizod» deb yozgan.

«The A.V. Club»dan Kathy Rife şunday degan: «Bu, albatta, ğoyaning bekor ketişi emas. Ammo bu franşizaga kerak bölgan qayta talqin ham emas. Rockning iştiroki „Pila: Spiral“ga yangi qon olib kiradi, ammo vaʼdali boşlanişdan keyin film odatdagidan köra kattaroq ismli, oddiy „Pila“ filmiga aylanadi — sarğiş yoritilişi va protsedural hikoyasi Devid Finçerning „Yetti“ filmiga eng köp öxşaydigan film. Agar öyin uzoq muddatli franşizaga yangi nigoh omon qolişi mumkinligini körişi kerak bölsa, uni maşina kabi kesilgan davom sifatida yöqotilgan deb hisoblang».

«/Film»dan Chris Evangelista filmga salbiy şarh berib, «„Pila: Spiral“ özining markaziy sirini nafosat, uslub yoki hatto köp mulohazasiz xato tarzda körib çiqadi. Hatto öldiruvçi tuzoqlar ham ğalati darajada ilhomlantirilmagan» deb yozgan. U filmda potentsial borligini tan olib, «„Pila: Spiral“ning eng açinarlisi şuki, bu barça bemaʼniliklar ostida yaşiringan eng yaxşi, aqlli film bor; barça tez kesmalar va tezlaştirilgan sahnalar; töliq ovozda baqirayotgan dahşatli dialoglar. „Pila: Spiral“ oxir-oqibat korrupsioner va hatto ölim keltiruvçi politsiyaçilar haqidagi film bölib, ular kutilmaganda qasos bilan yuzma-yuz keladi, bunday material ham buzğunçi — heç bölmaganda Gollivud filmi uçun — ham dolzarb bölişi mumkin», deya qöşgan, ammo «„Pila: Spiral“ bularning heç birini qadrlamaydigandek, deyarli aqldan ozdiradi. U şunçaki köp qon tökmoqçi — va bu şunday böladi» degan.

2021-yil aprelda seriyaning öninçi filmi ustida ish olib borilayotgani eʼlon qilingan edi. Biroq Bousman bu muddatidan oldin eʼlon qilingan xabar bölganini aytdi, bu uni va film prodyuserlarini hayratda qoldirgan. U şunday degan: «Biz „Pila: Spiral“ni suratga olganimiz „Pila“ mavjud bölişni töxtatadi degani emas. Şunçaki „Pila: Spiral“ çiqqani uçun „Pila 9“ bölmaydi degani emas. Bu „Pila” franşizasining töqqizinçi filmi emas. „Pila 8“ning davomi bölgan „Pila 9“ bölişi osonlik bilan mumkin. Menimça, ular [Pila: Spiral] qanday ötişini va tomoşabinlar qanday munosabat bildirişini kutişyapti, keyin nima bölişini aniqlaş uçun». Josh Stolberg ssenariy öşa yilning dekabrida tugallanganini tasdiqlagan. 2022-yil 15-avgustda Bloody Disgusting öninçi «Pila» filmi 2023-yil 27-oktabrda çiqarilişini va rejissyor sifatida Kevin Greutert iştirok etişini tasdiqlagan. 2023-yil iyulda relizning bir oy oldinga — 2023-yil 29-sentabrga köçirilgani eʼlon qilingan.

2021-yil aprelda Deadline Hollywood bilan intervyuda Lionsgate Television raisi Kevin Beggs Lionsgate TV «Pila: Spiral» filmi asosida teleserial işlab çiqiş böyiça dastlabki muzokaralar olib borayotganini eʼlon qilgan. Bu Twisted Televisionʼning Mark Berg va Oren Kaules loyihalari bilan birga ketmoqda.