Thunderbolts*

"Thunderbolts*" (ingl. Thunderbolts*) — 2025-yilda suratga olingan, Marvel Comics naşriyotining şu nomli komandasi asosidagi amerikaça töliq metrajli badiiy superqahramonlik filmi. Filmni Marvel Studios işlab çiqardi, prokatni esa Walt Disney Studios Motion Pictures kompaniyasi amalga oşirdi. Bu «Marvel kinoolami» (MKO) medиafranşizasidagi 36-kinofilm va uşbu franşizaning Beşinçi fazasidagi sönggi asar. Filmning rejissyori Jeyk Şreyer, ssenariy mualliflari esa Erik Pirson va Joanna Kalo böldi. Filmda Florence Pugh, Sebastian Stan, Wyatt Russell, Olga Kurylenko, Lewis Pullman, Geraldine Viswanathan, David Harbour, Hannah John-Kamen va Julia Louis-Dreyfus rol öynadi. Syujetga köra, antiqahramonlar guruhi ölimga olib keladigan tuzoqqa tuşib qoladi, uning iştirokçilari omon qoliş va xavfli topşiriqni bajariş uçun birgalikda işlaşi kerak.

Marvel Studios MKOda Thunderbolts komandasining şakllanişi haqida ilk marta 2021-yilda aytib ötgan edi. 2022-yil iyun oyida maʼlum böldiki, film Şreyer va Pirson rahbarligida işlab çiqilmoqda. Asosiy aktyorlar tarkibi sentabrda eʼlon qilindi, ikkinçi darajali aktyorlar esa 2023-yil boşida loyihaga qöşildi. Li Sung Jin ssenariyni qayta işlaşga 2023-yil martiga kelib kirişdi — u Netflix seriali «Beef»da Şreyer bilan birga işlagan edi. 2023-yilgi AQŞ ssenaristlari va aktyorlarining ikki tomonlama grevi tufayli işlab çiqariş töxtatilib turdi, bu esa 2024-yil boşida aktyorlar tarkibida bir qator özgarişlarga olib keldi. Öşa paytda ssenariyni qayta yozişga Kalo ham qöşildi. Suratga oliş 2024-yil fevralʼdan iyunʼgaça Atlantadagi (Jorjiya ştati) Trilith va Atlanta Metro studiyalarida, şuningdek, Yuta va Kuala-Lumpurda olib borildi.

«Thunderbolts*»ning premyerasi 2025-yil 22-aprelda London şahridagi Empire Leicester Square kinoteatrida bölib ötdi, AQŞda film 2-mayda namoyiş etildi. Tanqidçilar filmni ijobiy baholadi. Biroq film prokatda muvaffaqiyatsizlikka uçradi: 180 million dollar byudjetga qarşi 382,3 million dollar yiğdi.

Florence Pugh — Yelena Belova: «Thunderbolts» aʼzosi, Qizil xonada Qora Bevaga aylaniş uçun tayyorlangan. Pugh sözlariga köra, qahramonga asosan MKOning sönggi loyihalaridagi salbiy voqealar, jumladan «Qasoskorlar: Yakuniy» (2019) filmidagi toğasi qizi Natasha Romanoff / Qora Beva ölimi taʼsir qilgan.

Sebastian Stan — James «Bucky» Barnes: Takomillaşgan askar va «Thunderbolts»ning de-fakto yetakçisi. Barnes Ikkinçi jahon uruşi paytida halok bölgan deb hisoblangan, lekin u hozirgi paytda miyasi yuvilgan qotil sifatida qaytib kelgan. «Qişki askar» dasturi olib taşlanganidan keyin Barnes AQŞ Kongressi aʼzosi etib saylangan. Variety naşriga bergan intervyusida Stan Barnesni Jek Nikolson ijro etgan Randle McMurphy bilan soliştirgan — «Kukuşka uyasi ustidan uçib ötiş» (1975) filmidagi personaj — va ikkalasi ham tartibsiz va tanazzulga yuz tutgan guruhga kelib, unda birlaşişga majbur bölgan odamlar ekanini aytgan.

Wyatt Russell — John Walker / U.S. Agent: Kuçaytirilgan superaskar va «Thunderbolts» aʼzosi. U AQŞ armiyasining mukofotlangan reynjerlar kapitani hamda Kapitan Amerika bölgan, hukumat uni şarmandalik bilan işdan böşatgunça şu lavozimlarda işlagan.

Olga Kurylenko — Antonia Dreykov / Taskmaster: Raqiblarining jang uslubini taqlid qilişga imkon beruvçi fotografik refleksga ega. Qizil xona uçun topşiriqlarni bajariş maqsadida u otasi Dreykovning nazorati ostida bölgan, töxtatilgunga qadar uni Belovaning singlisi Natasha Romanoff ozod qilgan.

Lewis Pullman — Robert «Bob» Reynolds / Soat / Mrak: Supersuvoriylarga ega, amneziya bilan oğrigan odam. Mrak, Robertning alter-egosi, soya bilan töliq qoplangan, yengilmas, zulmat tarqatadi va odamlarni soyaga aylantiradi.

David Harbour — Aleksey Şostakov / Red Guardian: Rus superaskari va «Thunderbolts» aʼzosi, Kapitan Amerikaning analogi va Belovaning tarbiyaçi otasi.

Hannah John-Kamen — Ava Starr / Ghost: Molekulyar beqarorlikka ega, aşyolar orqali öta oladigan «Thunderbolts» aʼzosi. John-Kamen aytişiça, film «Ant-Man and the Wasp» (2018) filmidagi iştirokidan keyin personajning boşqa tomonini körsatadi: Ghost endi doimiy molekulyar nomutanosiblik holatida emas va öz kuçlarini boşqara oladi.

Julia Louis-Dreyfus — Valentina Allegra de Fontaine: Grafinya va MDT direktori, Yelena Belova va Uoker bilan işlaydi.

Geraldine Viswanathan — Mel, Valentinaning yordamçisi.

«Guardians of the Galaxy» (2014) filmi suratga olingan paytda rejissyor James Gunn Thunderbolts haqida film yaratişga qiziqiş bildirgan. Marvel Studios prezidenti Kevin Feige buning mumkinligini, «Guardians of the Galaxy» muvaffaqiyatini hisobga olganda, taʼkidlagan, lekin Gunn DC filmi «The Suicide Squad» (2021) rejissyorligidan keyin «Thunderbolts»ni suratga olişdan voz keçgan. 2018-yil iyun oyida Hannah John-Kamen Thunderbolts filmida Ava Starr / Ghost rolini ijro etiş istagini bildirgan (komikslardagi personaj bu jamoa aʼzosi bölgan).

MKOda Thunderbolts paydo bölişi haqidagi taxminlar 2019-yil örtalarida, studiya Daniel Bruhl Helmut Zemo rolini Disney+ serialida «The Falcon and the Winter Soldier» (2021) qayta ijro etişini eʼlon qilganda paydo böldi. Uşbu serialda hamda «Black Widow» (2021) filmida Julia Louis-Dreyfus John Walker / U.S. Agent (Wyatt Russell) va Yelena Belova / Qora Beva (Florence Pugh) bilan işlaydigan ayol Valentina Allegra de Fontaine rolini öynagan. Kinoolam muxlislari Zemo, Uoker va de Fontaine serialda qatnaşgani asosida Thunderbolts «The Falcon and the Winter Soldier»da paydo böladi, deb hisoblaşgan. Ijroçi prodyuser Nate Moore jamoa bu serialda paydo bölişi kerak emasligini, çunki yaratuvçilar hikoyani «xiralaştirişni» istamaganini aytgan. Boş ssenarist Malcolm Spellman MKOda jamoaning potentsial paydo bölişi haqida «köp gap» borligini, lekin «muxlislar aqldan ozdimi yoki yöqmi, bilmayman», deb qöşimça qilgan.

2022-yil iyun oyida Thunderbolts rejissyori etib Jeyk Şreyer tayinlandi, u Marvel Studios rahbarlarini «lol qoldirgan» taqdimot ötkazgan. Ssenariy muallifi Erik Pirson böldi, prodyuser esa Feige böldi. Studiya aktyorlar bilan aloqada bölib, ularning öz rollarini qayta ijro etişga tayyorligini muhokama qildi. Tomoşabinlar taxminiça, jamoa Zemo, Belova, Taskmaster, U.S. Agent, Ghost, Abomination, Bucky Barnes yoki Clint Barton kabi personajlardan iborat bölişi mumkin edi, jamoa boşida esa de Fontaine yoki Zemo turadi. Deadline Hollywood jurnali filmda Thaddeus «Thunderbolt» Ross rolini Uilyam Xerd vafotidan keyin boşqa aktyorga beriş mumkinligini taxmin qilgan, çunki bu personaj komikslarda jamoa bilan mustahkam aloqada bölgan. ComicBook.com esa Marvel Studios Rossni boşqa personaj — Robert Maverick bilan almaştirişi mumkinligini yozgan, u komikslarda Qizil Xalkka aylangan ikkinçi qahramon edi. Film iyulda San-Diegodagi Comic-Conʼda rasman eʼlon qilindi va çiqiş sanasi 2024-yil 26-iyul etib belgilandi. Dastlab bu Marvel kinoolamining Beşinçi fazasidagi sönggi film bölişi rejalaştirilgan edi.

2022-yil sentabrda Deadline Hollywood jurnalisti Justin Kroll filmning konsepsiyasi Pugh, Russell va Bruhl Belova boşçiligidagi antiqahramonlar jamoasi aʼzolarini ijro etişi bölişini aytdi; Kroll buni personaj uçun spin-off deb atadi. Şu oyda bölib ötgan D23 Expo körgazmasida Pugh, Russell, John-Kamen va Louis-Dreyfus Sebastian Stan bilan birga Barnes, David Harbour Aleksey Şostakov / Red Guardian, Olga Kurylenko esa Antonia Dreykov / Taskmaster rollari uçun asosiy aktyorlar sifatida tasdiqlandi; uşbu aktyorlar avvalgi MKO loyihalaridagi rollariga qaytdi. Harbour film MKO uçun noyob bölişini aytib, asosiy aktyorlar tarkibini «supergeroy statusiga haqiqatan ham mos kelmaydigan çiqindilar, çetlatilganlar va mağlublar töplami» deb taʼriflagan. Pugh «Thunderbolts» va yana bir MKO filmi uçun sakkiz xonali haq olişi kerak edi. Oy oxirida Above the Line jurnalisti Jeff Snyder Harrison Ford Marvel Studiosʼning Uilyam Xerd örniga Ross rolini bajarişga asosiy nomzodi bölganini, Marvel esa uning iştirokini D23ʼda eʼlon qilişni rejalaştirganini, ammo Lucasfilm prezidenti Kathleen Kennedy studiyadan buni qilmaslikni söraganini xabar qildi, çunki bu «Indiana Jones and the Dial of Destiny» (2023) filmini tarğib qilişga xalaqit berişi mumkin edi. Snyder öşa paytdan beri Ford rolidan voz keçgan-keçmaganini töliq bilmasligini aytdi. Oktyabr örtasida Snyder Ford Rossning rolini olganini va u birinçi marta «Captain America: Brave New World» (2025) filmida paydo bölişini eʼlon qildi. Şundan söng Fordning «Brave New World» va «Thunderbolts»dagi iştiroki rasman tasdiqlandi. 2023-yil yanvarda Louis-Dreyfus suratga oliş iyunda boşlanişini aytdi, Ayo Edebiri esa nomaʼlum rol bilan aktyorlar tarkibiga qöşildi. Keyingi oyda Stiven Yeun «Thunderbolts» va kelajakdagi MKO filmlari uçun muhim rol oldi, keyinçalik u Soat rolini ijro etişi maʼlum böldi.

2023-yil martda Li Sung Jin Şreyerning iltimosiga köra ssenariyni qayta yoziş uçun loyihaga qöşilganini aytdi; Li ilgari Şreyer bilan u özi yaratgan Netflix seriali «Beef» ustida işlagan edi. Li kinokomiksdagi «köplab mavzular va ajoyib narsalar» uni jalb qilganini aytdi; ssenarist «Beef»dan farqli ölaroq, «Thunderbolts*» Şreyerning loyihasi ekanini, ammo ular hali ham yaqin hamkorlik qilişlarini va filmning «katta kölami» boşqaça ssenariy yondaşuvini talab qilişini taʼkidladi. Snyder Pirsonning ssenariysi tomoşabinlar yaxşi tanigan «Black Widow» personajlariga juda köp eʼtibor qaratganini, Marvel Studios esa boşqa personajlar ham teng ahamiyatli rolga ega bölişini xohlaganini aytdi, şu sababli film endi ansambl kabi his qilinadi. Grace Yun film rassomi-dekoratori böldi. Mayda operator Steve Yedlin loyihada işlaşga qöşildi, lekin öşa oyda boşlangan AQŞ Ssenaristlar gildiyasi greviga boğliq holda suratga oliş töxtatildi va ish grev tugagandan keyin davom ettirilişi rejalaştirildi. Keyingi oyda Yuta Kinokomissiyasi 2023-yil örtalarida «Thunderbolts»ni Emery va Grand okruglarida suratga olişini eʼlon qildi, har bir okrugda suratga oliş uçun 4,5 million dollar sarflanişi kerak edi. Şundan söng filmning premyera sanasi 2024-yil 20-dekabrga, SAG-AFTRA grevi noyabrda tugagaç esa 2025-yil 25-iyulga köçirildi. 2024-yil yanvarda Stiven Yeun loyihani tark etdi. 2024-yil fevralda film çiqiş sanasini «Fantastic Four: First Steps» filmi bilan almaştirdi va uning relizi endi 2025-yil 5-mayga rejalaştirildi.

Asosiy suratga oliş ssenaristlar grevidan keyin «Oops All Berries» işçi nomi ostida boşlanişi kerak edi. Nom Capʼn Crunç nomli, mevali taʼmga ega quruq nonuşta donalari turiga işora qiladi. Operator Andrew Droz Palermo böldi. Dastlab suratga oliş 2023-yil örtalarida boşlanib, olti oy davom etişi kerak edi va ssenaristlar grevi jarayonga taʼsir qilmasligi kutilgan edi, Marvel Studios asosiy suratga oliş davomida imkon qadar köproq materialni suratga olişi, tuzatişlar esa qöşimça suratga oliş bosqiçida kiritilişi rejalaştirilgan edi; oxir-oqibat grev tufayli suratga oliş töxtatildi. Harbour «Thunderbolts» va «Stranger Things» serialining beşinçi mavsumida bir vaqtda işlaşni rejalaştirgan edi, uning suratga olinişi ham Atlantada bölişi kerak edi, ammo ssenaristlar grevi tufayli keçiktirildi. Suratga oliş Yutaning Emery va Grand okruglarida ham ötkaziladi.

Filmning montajçilari Garry Yun va Angela M. Catanzaro böldi. Yun ilgari «Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings» (2021) filmi ustida işlagan.

Son Lux guruhi «Thunderbolts*» uçun partituraning yozuvini 2025-yil fevralining birinçi haftasida London şahridagi Abbey Road studiyasida boşladi. Ularning musiqasi bilan sauntrek albomi 2025-yil 30-aprelda Hollywood Records va Marvel Music yorliqlari tomonidan çiqarildi.

«Thunderbolts*»ning Yevropadagi premyerasi 2025-yil 22-aprelda London şahridagi Cineworld Leicester Square kinoteatrida bölib ötdi.

AQŞda film 2025-yil 2-mayda IMAX, Dolby Cinema, RealD 3D, ScreenX va 4DX formatlarida namoyiş etildi. Dastlab çiqariliş 26-iyulga, keyin 2024-yil 20-dekabrga va 2025-yil 25-iyulga rejalaştirilgan edi. Bu MKOning Beşinçi fazasidagi sönggi film.

2025-yil aprel oyi örtalarida filmning AQŞda 63–77 million dollar yiğişi haqida prognozlar paydo böldi, «maqsadli körsatkiç» esa 70 million dollar bölişi kerak edi. Oy oxiriga kelib, filmning mahalliy bozorda 70–75 million dollar, jahon bozorida esa 160–175 million dollar yiğişi prognoz qilindi, baʼzi başoratlar 80–90 million dollarga yetdi. Prokatning birinçi kunida film 31,6 million dollar yiğdi, şu jumladan 1-may, payşanba kuni bölib ötgan premyera seanslarida 11,6 million dollar. Birinçi dam oliş kunlarida lenta AQŞda 76 million dollar, xorijda 86,1 million dollar işladi, jami 162,1 million dollar yiğildi.

Kredit ortidagi sahnada rus ildizlariga ega personaj, yaʼni Qizil Pasdor, jamoani «Avengers» örniga «New Avengerz» deb ataşni taklif qiladi, çunki ikkinçi nom allaqaçon band. Bu Rossiya–Ukraina uruşi doirasida Rossiyani qöllab-quvvatlaş ifodasi deb hisoblagan ukrainalik tomoşabinlarning noroziligini uyğotdi.

Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida film 351 şarh asosida 88 foiz maʼqullaş reytingini oldi. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Florence Pugh boş qahramon bölgan turli-tuman mağlublar tödasini jamlab, „Thunderbolts*“ MKOning eng yaxşi sarguzaştlarining sinovdan ötgan va işonçli ssenariysiga qaytadi». Metacritic saytida filmning örtaça vaznli bahosi 53 şarh asosida 100 ballik şkala böyiça 68 ball, bu «umuman ijobiy şarhlar» mezoniga mos keladi. CinemaScore sörovida qatnaşgan tomoşabinlar filmga «A+» dan «F» gaça bölgan şkalada örtaça «A−» baho qöyişdi. PostTrak sörovida qatnaşgan tomoşabinlarning 74 foizi filmni «albatta tavsiya qilaman», deb bildirdi.

NDR tanqidçisi Bob Mondello öz şarhida filmni «yutqazuvçi yollanmaçilar va pop-psixologiyaning ança samarali aralaşmasi» deb atadi va MKOning oldingi muvaffaqiyatsiz filmlari seriyasi bilan soliştirganda bu loyiha «yengillik» ekanini taʼkidladi. Associated Press agentligining Jake Coyle Florence Pughʼning aktyorlik öyinini yuqori baholadi, şuningdek, «Thunderbolts*»ni sönggi yillardagi eng yaxşi Marvel filmi deb atadi va şunday yozdi: «Bu yerda töplangan barça elementlar, ayniqsa ajoyib aktyorlar tarkibi, Marvel uzoq vaqtdan beri qilmagan tarzda beğubor işlaydi va bir-biriga mos keladi». BBC Culture jurnalining Nicholas Barber umuman ijobiy şarh yozdi, unda filmning personajga yönaltirilgan yondaşuvi va Pugh öyini maqtovga sazovor böldi. Tanqidçining fikriça, film tomoşabinga u Marvel muxlisi bölişidan qatʼi nazar yoqadi, uning jozibasi esa, boşqa franşiza personajlaridan farqli ölaroq, qahramonlarning ölmas emasligi va maxsus superkuçlarga ega emasligi edi. The Daily Telegraphʼdan Robbin Collin filmni tanqid qilib, unga 5 balldan 2,5 ball qöydi. U filmni kredit ortidagi sahnagaça zerikarli deb atadi, bu sahna esa kelajakdagi qiziqroq va kamroq çalkaş voqealarga işora qiladi.