A Nightmare on Elm Street

2008-yil 29-yanvarda Variety jurnali Maykl Bey va uning Platinum Dunes kompaniyasi 1984-yilda çiqqan seriyaning birinçi filmi remeyki bilan «Elm Streetʼdagi Kabus» kinoseriyasini «qayta işga tuşirmoqçi» ekanini xabar qildi. Prodyuser Bred Fuller intervyusida “Friday the 13th” remeyki bilan qilgan işlarining xuddi şu yöldan borayotganini tuşuntirdi: Freddi Kruger seriyaning keyingi filmlarida xarakterining öziga xos belgisiga aylangan «ölim oldidagi hazillar»ni tark etadi; buning örniga ijodkorlar «dahşatli film» (ingl. horrifying movie) yaratişga köproq eʼtibor qaratadilar. Fuller şuningdek, film birinçi kartinaning remeyki bölsa-da, ayrim qahramonlarning obrazlari va ölimlari butun seriyadan olinişini ham taʼkidladi.

2009-yil fevralda The Hollywood Reporter reĵissyorlik kreslosini Samuel Beyer egallaşini eʼlon qildi. New Line Cinema studiyasining işlab çiqariş bölimi boşliği Toby Emmerich maʼlumotiga köra, Dэvid Finçer va reklama böyiça direktorlar bilan birgalikdagi uçraşuvda Maykl Bey Beyerning nomzodini qattiq qöllab-quvvatlagan. Bey «Beyer yangi filmga jozibali va ğalati köriniş bera oladi, seriyaning vizual tomoniga yangi nafas olib kiradi» deb taʼkidlagan. Beyer Platinum Dunes taklifini ikki marta rad etgan, keyin esa Maykl Beyning özi köndirgandan söng loyihada iştirok etişga rozi bölgan. Samuel Beyer seriya tarixida franşizada reĵissyor örnini egallagan birinçi musiqiy klip reĵissyori böldi.

2009-yil 9-iyunda bergan intervyusida Wes Craven öz filmlari «The Last House on the Left» va «The Hills Have Eyes» remeyklariga maslahatçi sifatida jalb qilinmagani uçun studiya qaroridan afsuslanganini bildirdi.

Krugerni 20 yil davomida ijro etgan Robert Englund, aksinça, hikoyaning yangi versiyasini maʼqullagan — «hozir remeyk suratga oliş uçun eng munosib vaqt». Inglund 1984-yilda klassik dahşat filmi ekranga çiqqanda mavjud bölmagan yangi vizual texnologiyalar bilan film yaratiş imkoniyatini baholagan. Beyer işini asl kartinaga ehtirom körsatiş deb hisoblaydi, asl film esa qölda topilgan vositalar bilan suratga olingan. Beyer bu filmni «çuqur maʼnoli filmlardan biri» deb atagan, şuningdek, Freddi Kruger va filmlarning butun avlod tomoşabinlariga taʼsiri haqida gapirgan. Uning aytişiça, remeyk yangi xarakterlar va syujet çiziqlarini taqdim etib, yangi avlodga öşa dahşat hissini qaytarişga harakat qiladi.

Fuller va Form muxlislarga remeyk «Texas Chainsaw Massacre» (2003) remeykiga öxşab bölişini, «Friday the 13th» kabi emasligini va eng diqqatga sazovor narsalar asl filmdan olinib, yangi versiyada qayta suratga olinganini aytib tinçlantirdilar. Bundan taşqari, yangi filmning atmosferasi «Friday the 13th» remeykidagidan boşqaça böladi. Form şunday degan: «Biz hammamiz «Friday the 13th» ustida işlaşni yaxşi kördik — seks, giyohvand moddalar va rok-n-roll. Lekin hamma yaxşi biladiki, «Kabuslar» bu boşqaça narsa».

New Line Cinema nega aynan şu kartinaning remeykini suratga olişga qaror qilgani haqidagi savolga mualliflar şunday javob berişgan: «Bu filmlarning mohiyati — tuşlarimizga asoslangan çuqur içki bezovtalik hissi. Tuşlar har bir inson uçun xos bölgani uçun biz keng tomoşabin auditoriyasiga “yetib borişimiz” mumkin, va bu har qanday tilda va har qanday madaniyatda tuşunarli böladi». Beyer tuş olami tomoşabinlar oldida «qoronği dunyo» sifatida namoyon böladigan qoronği film suratga olişni xohlagan. Reĵissyorning sözlariga köra, filmda çuqur ijtimoiy mazmun bor, mualliflar «Yirtqiç odamlar qanday tuğiladi?» degan savolga javob izlaydi va bu nima — qölida dahşatli qurol uşlagan buzilgan odammi yoki oddiy odam içida yaşiringan eng qoronğu va dahşatli narsalarmi.

Wesley Strick ssenariyçi sifatida yollangan, Emmerich uning 1995-yilgi «Se7en» filmiga prikvel versiyasini öqib, ssenariy işidan taassurot qoldirgandan keyin. Erik Heisserer esa asosiy suratga oliş boşlanişidan oldin yakuniy ssenariyni «silliqlaş» uçun yollangan. Beyer ssenariyni Strik va Heisserer işlab bölgandan keyin öqigan. Reĵissyorning fikriça, hali işlov beriş talab qilinsa-da, Beyer ssenariyni va Krugerga yondaşuvni maʼqulladi. Beyer yangi filmning Freddi şaxsiyatiga çuqurroq kirib borişini, u qanday qilib özi bölib qolganini körsatişni xohlagan. Beyerning sözlariga köra, “Friday the 13th” remeykidan farqli ölaroq, u birinçi törtta filmning eng yaxşi tomonlarini jamlagan, Kruger haqidagi yangi film töğridan-töğri birinçi filmdan kelib çiqişi kerak. Bir sahnada qahramonlar maşhur “Guitar Hero” video öyinini öynaşadi, lekin Fuller uni aniq vaqt bilan boğlanib qolmaslik uçun olib taşlaşga qaror qildi. Boşqa tomondan, mualliflar filmda qahramonlar albatta internet, mobil telefonlar va matnli xabarlardan foydalanişi kerak, deb hisobladilar, şunda syujetning vaqti noaniqligi bilan kontrast hosil böladi.

Fuller tomoşabinlar vaqti-vaqti bilan Krugerning komik gaplarini eşitişini, lekin bu «tomoşabinlar oldidagi klounada» emas, balki «xarakterning qora hazili»ga öxşaşini taʼkidladi, keç filmlardagi kabi. Bundan taşqari, ssenaristlar Wes Cravenʼning asl ğoyasini amalga oşirib, Krugerni pedofil qilişga qaror qilişgan. Mualliflar Krugerning xulq-atvori yanada asoslangan bölişini tuşuntirgan. Bu, şuningdek, ösmir qahramonlarni bolaligida ular bilan nima sodir bölganini aniqlaş uçun haqiqatni yanada qidirişga undaydi. Heisserer şuningdek “mikro-tuş” ğoyasini ham rivojlantirgan: uzoq vaqt uxlamay yurgan qahramonlar gallyutsinatsiyalanadi, ular uyğoq bölsalar ham tuş köriş holatiga tuşib qoladilar. Ijodkorlarning sözlariga köra, bu haqiqat bilan tuş örtasidagi çegarani öçirişga yordam bergan, personajlar hatto uxlayotganmi yoki uyğoqmi, darhol tuşuna olmasligini taʼkidlaşgan.

Remeyk suratga oliş tayyorgarligi yakuniy bosqiçga kirgani haqidagi miş-mişlar internetda paydo bölişi bilan muxlislar hamjamiyati yangi avlod Freddi Kruger rolini kim öynaşi haqida jonli muhokama boşladi. Bu rol uçun Billy Bob Thornton nomzodi ham körib çiqilgan edi.

2009-yil fevralda The Hollywood Reporter Robert Englundning remeykda iştirok etmasligini xabar qildi — bu vaqtgaça aktyor Krugerning obrazida 8 ta film va televizion seriyada rol öynagan edi. 3-aprelda esa Entertainment Weekly Jackie Earle Haley Freddi Kruger rolini ijro etişi haqida maʼlumot eʼlon qildi. Dastlab prodyuserlar bu rolga nomaʼlum aktyorni olişni xohlagan edi, lekin Haleyning “Little Children” filmidagi işini körgaç, qarorini özgartirdilar. Englund aktyorning bu rol uçun tanlanişini maʼqulladi. Beyer Haleyning “Watçmen” filmidagi Rorsçaç sinovlarini körgani va u “aqldan ozgandek” bölib qolgani, “yuzi kuygan psixopat va tirnoqli qölqop” uçun ideal nomzod ekanini aytgan. Jackie Earle Haley asl filmda Glen rolini sinab körgan edi — bu rol uning dösti Johnny Deppʼga tegdi.

Haleyning özi rol haqida birinçi marta muxlislardan internet orqali bilganini aytadi, lekin öşa paytda aktyorning agenti Bred Fuller bilan muzokaralar olib borayotgan edi. Aktyor “qoronği ötmişga ega bolalar qotili” rolini taklif qilinganda ikkilanmasdan qabul qilganini aytdi. U darhol yangi Kruger obrazi aktyor sifatida personajning yangi uslubini işlab çiqiş imkonini berişini tuşunmagan edi.

Aktyor uçta filmga — remeyk va ikkita davomga — şartnoma imzolagan edi. Inglund Haleyning nomzodini maʼqullab, u nafaqat yaxşi aktyor, balki jismoniy maʼlumotlari bilan ham rolga mos ekanini taʼkidladi. Form va Fuller personajdan hazil-mutoyibani olib taşlaş qarorini tuşuntirib, dahşat filmlarida bu “har doim ularga qörqinçli va ğayritabiiy tuyulgan” deb aytişgan. Obrazi böyiça yangi Kruger 1984-yil asliga yaqinroq, garçi Haley Inglundning öyin uslubini köçirmoqçi emasligini aytgan. Haley grimga 3 soatdan köproq vaqt sarflagan. Aktyor hazil qilib, grim qöyiş jarayonida boşdan keçirgan salbiy his-tuyğularidan va bu jarayonning noqulayliklaridan qahramonining motivatsiyasini ekranda ifodalaş uçun foydalanganini aytgan.

Nensi Holbrukni ijro etgan Rooney Mara ham darhol ikki filmda iştirok etiş şartnomasini imzolagan. Beyer Nensini “dunyodagi eng yolğiz qiz” deb taʼriflagan. Maraning fikriça, uning Nensisi Heather Langenkamp ijro etgan Nensidan farq qiladi. Aktrisa şuningdek yangi versiyadagi qahramon “göyo bu dunyodan emasdek, odamlar bilan qanday muloqot qilişni bilmaydi” deb taʼkidlagan. Dastlab Nensi rolini Amanda Crew ijro etişi kerak edi, lekin oxirgi daqiqada u rad etdi.

Kyle Gallner filmda Kventin rolini öynagan — “Nensidan ham köproq çetlaşgan asabiy yigit”. Aktyor Kventinning şunday ekanini uyquga ketmaslik uçun qabul qiladigan turli dorilar sababli tuşuntirgan. Bred Fuller Gallner personajga özining tuğma hamdardligi va noodatiy aqli tufayli “çuqurlik va insoniylik” kiritganini aytdi. Gallner yangi Freddi Kruger haqida ham fikr bildirgan: “U 1984-yildagi prototipiga iloji boriça öxşaş, lekin zamonaviyroq körinadi. Yangi Kruger yanada yovuz va heç qanday hissiyotni ifodalamaydi. Yangi Krugerda sönggi filmlardagi Krugerning masxarabozligidan asar ham bölmaydi”. Kyle Gallner sinovda hammaga şunçalik yoqdiki, uni şu kuni rolga tasdiqlaşgan.

Boşqa ijroçilar orasida Katie Cassidy, Thomas Dekker va Kellan Lutz bor. Cassidy Kris rolini ijro etdi. Aktrisaning sözlariga köra, butun film davomida tomoşabinlar Krisning şaxsiyati parçalanişini kuzatadi — tuşlardan kelib çiqqan tuşunarsiz qörquv va dösti Dinning ölimi bilan boğliq kuçli stress sabab. Dinni ijro etgan Lutz edi. «U Hell (Dözax)dan haqiqatga qaytişga harakat qiladi, zulmat va yopiq tor yölaklar orqali yöl topadi. U doim yiğlaydi va qiçqiradi, Freddi haqidagi kabuslari kundalik hayotga oqib kiradi. U boşqa bolalar bilan boğlovçi kimdir borligini his qiladi. U hatto onasidan haqiqatni bilişga urinadi, lekin uni olmaydi». Dekker Krisning sobiq yigiti Jessi rolini ijro etgan. «U nima bölayotganini biladi, lekin unga işonişdan boş tortadi», — deydi aktyor. «U Krugerni öylab topilgan narsa deb özini işontirişga juda köp vaqt sarflaydi, şuning uçun u bilan yuzma-yuz kelganda, yigit nima qilişni bilmaydi. Heç qanday şijoat yöq, faqat sof dahşat». Lutz Dinni ijro etgan — Krisning hozirgi yigiti, “hamma uçun sevimli, tipik sportçi maktab öquvçisi”. Connie Britton va Clancy Brown mos ravişda Nensining onasi va Kventinning otasi rollarini öynagan. Gallner va Mara sözlariga köra, remeykdagi qahramonlar Kruger haqida asldagi personajlardan kö proq biladilar — “ular u ularni öldirgunga qadar deyarli bexabar bölişadi”. Kyle Gallner rolga tasdiqlangan birinçi aktyor böldi, Katie Cassidy esa oxirgi aktrisa böldi. Qiziq tomoni, Thomas Dekker va Katie Cassidy “7th Heaven” serialining bir epizodida birga suratga tuşgan edi. John Saxon (asl versiyadagi leytenant Donald Thompson) filmning bir epizodida paydo bölişni taklif qilingan, lekin aktyor suratga oliş jadvallari töqnaşuvi tufayli rad etişga majbur bölgan.

Krugerning taşqi körinişini muhokama qilib, Form va Fuller qotilning asl filmlardagiga qaraganda köproq yonğin qurboni körinişiga ega bölişi kerakligiga qaror qilişdi. Formning sözlariga köra, ular uçun tayanç bölgan narsa bor edi — mualliflar va grimçilar haqiqiy qurbonlarning köplab suratlarini körib çiqişgan, bu şikastlanişlar paydo bölganda teri qançalik oqarib ketişini körsatardi. Form tomoşabinlar Kruger har safar kadrga çiqqanda ekrandan nafrat bilan yuz ögirişini istamagan, şuning uçun grimdagi ayrim realistik tafsilotlardan voz keçişga töğri kelgan. Fuller bu fotosuratlarga qaraş naqadar dahşatli bölganini taʼkidladi. “The Dark Knight” filmida Ikki yuzli (Two-Face) obrazini “CGI” texnologiyasi yordamida yaratgan jamoa remeykda Krugerning taşqi körinişining faqat bir qismini qayta işlagan, asosiy ish esa grimçilar zimmasiga tuşgan. Endryu Klement Krugerning yangi grimini işlab çiqdi. Haley grim qöyiş va taqib yuriş jarayonini “oğir” sözi bilan taʼriflagan.

Suratga olişning dastlabki davrida Klement va uning jamoasi aktyorga grim qöyiş uçun olti soat sarflardi. Köp ötmay ular jarayonni tezlaştirişning yölini topdilar. Haleyning sözlariga köra, grim bölaklarga bölib, boş qismidan boşlab kökrakgaça yelim yordamida yopiştirilgan. Keyinroq bölaklar birlaştirilib, bir qismdan ikkinçisiga silliq ötiş taʼminlangan. Haley grim qöyiş paytida kreslo içida uç soatdan köproq, sunʼiy boş suyagi işlatilgan sahnalarda — Kruger şlyapasini kiymagan joylarda — esa taxminan tört yarim soat ötirgan. Aktyor şuningdek kontakt linzalar taqib yurgan — biri qon rangida, ikkinçisi oç kulrang — ular bilan köriş qiyin bölgan. Aktyor Krugerning sözlarini aytiş uçun ovozi ustida jiddiy işlaşga majbur bölgan. Haleyning sözlariga köra, personaj uçun mos ovozni tanlaş uning mohiyatini tuşunişning ajoyib usuli, bu jarayon “stol orqasida ötirib, ‘keling, bunday yoki şunday yoki mana bunday sinab köraman’ deyişdan iborat emas”. Haley va Beyer şuningdek postprodyuser bosqiçida Haleyning ovozi “Watçmen” filmida Rorsçaçni ijro etganda tomoşabinlar eşitgan ovozdan farq qilişi uçun “ğayritabiiy jarang” beriş maqsadida ozgina özgartirilganini tasdiqlaşgan.

35 million dollarlik byudjet bilan kartinaning suratga oliş davri 2009-yil 5-maydan 10-iyulgaça davom etgan. Platinum Dunes kompaniyasi filmni Illinoys ştatida suratga olişni tanlagan, çunki prodyuserlarda “The Amityville Horror” va “The Unborn” triller filmlarini suratga oliş paytidan yoqimli taassurotlar qolgan edi. Bundan taşqari, studiya şu ştatda suratga oliş uçun 30 % soliq çegirmasi oldi.

Dinning dafn marosimi sahnasi Elgin şahrida suratga olingan; dorixona va yoqilği quyiş şoxobçasi Cicero şahrida suratga olingan. Nensi va Krisning uylari Barrington şahridagi Linden-Road köçasida bir-biriga yaqin joylaşgan.

New Line Cinema studiyasi Illinoys ştatidagi ikki maktab bilan şartnoma imzoladi — “Elk Grove High School” va “John Hersey High School”, remeykning barça maktab sahnalari şu yerda suratga olingan. “Elk Grove High School” direktori Nancy Holman maʼlumotiga köra, prodyuserlar butun mamlakat böylab maktab rahbariyatiga murojaat qilib, suziş havzasi bor maktabni qidirişgan. Filmda birorta maktabning nomi eslatilmaydi. Ijodkorlar turli epizodik rollar uçun 200 nafar maktab öquvçisini sinovdan ötkazgan, basseyn sahnasi uçun esa bolalar 16 yoşdan katta bölişi şart qilingan. Qiziq tomoni, maktab kengaşi raisi Leonor Gonzalez Bragow maktabda zöravonlik sahnalari suratga olinişiga qarşi bölgan, lekin unga bu sahnalarda birorta ölim bölmasligi kafolatlanganidan keyingina rozilik bergan.

Kruegerning yoniş sahnasini suratga oliş uçun prodyuserlar “eski va çirigan” körinadigan joy izlaşgan. Oxir-oqibat tanlov Çikagoning ğarbidagi “Ryerson Steel” ombori tomon yönaltirildi, uning yaqinida kitob dökoni joylaşgan; şuningdek Çikagoda Springwood boğçasi sifatida işlatilgan bino ham bor.

Film qismi Indiana ştatidagi Gary şahrida suratga olingan. 22-mayda suratga oliş guruhi Metodist çerkovida sahnalarni suratga oldi. Studiya vakillari şahar hokimiyati bilan şartnoma imzolaşdan oldin uzoq muzokaralar olib borgan. Gary şahrining kino va televideniye böyiça vakili Ben Clement studiya syujetga mos keladigan arxitekturaga ega binoni qidirganini aytgan. Çerkovda tomoşabinlar heç qaçon körmagan muqobil final suratga olingan.

Şuningdek, Elm Street köçasi sifatida Gary şahridagi bir köça işlatilgan — tungi dahşat sahnasi şu yilning iyun oyida suratga olingan, dekabrda esa Los-Anjelesdagi lokatsiyalarda va studiya pavilonlarida yangi personajlar iştirokida qöşimça kafe sahnalari suratga olingan; “Springwood Diner” oşxonasi Kaliforniyadagi Sherman Oaks tumanidagi “Corkyʼs” kafesida suratga olingan.

Fuller va Formning sözlariga köra, Warner Bros. kompaniyasi prokat daromadini oşiriş uçun filmni 3-D formatda çiqarişni taklif qilgan. Platinum Dunes prodyuserlarining fikriça, agar film dastlab şu formatda suratga olinmagan bölsa, uni 3-D ga aylantiriş kerak emas. Aslida Fuller va Form prodyuserlar bilan kartinani oddiy formatda prokatga çiqariş huquqi uçun kuraşgan, xuddi 1984-yildagi asl filmda bölgani kabi, u 2D formatida çiqqan edi.

Muqobil boşlanişda tomoşabinlar Springwood şahridagi şifoxonada, bintlarga öralgan bir erkak yotgan palataga tuşişadi, lavhada “John Doe” yozilgan — AQŞ huquq-tartibot va ijtimoiy organlarida şaxsi aniqlanmagan odamlar şunday nomlanadi. Karavotda Fred Kruger yotadi, u hayotni qöllab-quvvatlovçi apparatga ulangan. Tomoşabinlar bemorning yuragi har urganda takrorlanadigan datçik signalini eşitadilar. Tösatdan signal yöqoladi va kardiogramma çiziği tekislanadi. Kruger vafot etgan. Filmning nomi yozilgan titrlar paydo böladi. Bu sahna filmning Blu-ray naşrida qöşimça materiallar bölimida mavjud.

Dastlabki versiyada film Kris uyidagi basseyn yonidagi ziyofat sahnasi bilan boşlangan: Din uy tomidan sakrab, halok böladi, Kris esa uni qutqarişga behuda urinadi — şundan keyin qizni kuçli aybdorlik hissi qiynaydi. Uşbu sahnaning kadrlari filmning teaser-treylerida, şuningdek Blu-ray naşrining hujjatli bölimida paydo böladi — sahna qayta suratga olinib, sinov tomoşasidan keyin filmda paydo bölgan sahna bilan almaştirilgan. Şuningdek, 1984-yilgi asl filmdagi sahnaga öxşaş, qölqop yasaş epizodi ham suratga olingan — uni tarqatilgan remeyk versiyasidan butunlay olib taşlaşgan.

Dastlabki test-tomoşalardan keyin filmning köplab sahnalari kesib taşlangan yoki qayta suratga olingan, şuning uçun öçirilgan sahnalarning aksariyati teaser-treyler va filmning boşqa reklama roliklarida mavjud.

Muqobil boşlaniş: qölqop yasaş sahnasi butunlay kesib taşlangan.

Muqobil boşlaniş: Din ziyofat vaqtida tomdan yiqilib halok bölgan.

Kris çerdakka çiqadi va qutilar orqasida Krugerni köradi.

Muqobil final, unda qahramonlar taşlandiq çerkovga tuşib qolişadi. Xuddi şu sahnada Kruger sözma-söz Kventinning içidan çiqib, uni bölaklarga bölib taşlaydi.

Nensi boğçadagi Krugerning yaşirin xonasida paydo böladi — xona şamlar bilan bezatilgan.

Kris sinfda uxlab qolgan sahnada Kruger doskani piçoği bilan tirnaydi, söng qizga ögiriladi.

Qon içida, qölida qölqop bilan Kris qiyofasidagi Kruger “suyuq pol” sahnasida Nensini taʼqib qiladi.

Qozonxonada Krugerning yaltirab ötgan soyasi.

Kris zulmat içida uyining yölaklari böylab ezilib yuradi.

Muqobil sahna: hammomda Nensining oyoqlari suvdan çiqib turmaydi.

Kruger Nensining otasini öldiradi.

Jessining öldiriliş sahnasida kiçkina Markus qafasda boşqa bolalar bilan ötirgan kadr kesib taşlangan.

Blu-ray naşriga faqat bitta sahna kirgan:

Boğçani qidiriş paytida Nensi Kventindan qança vaqtdan beri uyğoq ekanliklarini söraydi, söng uxlab qoladi — tuşida u vayron bölgan Springwoodni va uning ortidan köçada yurgan mutant itni köradi.