«Friday the 13th: The Final Chapter» — amerikalik sleşer, Jason Voorhees haqidagi filmlar seriyasining törtinçisi.
Oldingi uçinçi film singari, bu film ham franşizaning yakuniy qismi sifatida möljallangan edi, ammo yuqori kassa tuşumi keyingi davomlarga turtki böldi (garçi tanqidçilar filmni ança salbiy qabul qilgan bölsalar ham).
1Treylerlar
▶2Rollarda
Kimberly Beck, Erich Anderson, Corey Feldman
3Syujet
Oldingi qism voqealaridan söng darhol Jasonni mahalliy morgga olib kelişadi, u yerda manyak tez orada ongini…
Oldingi qism voqealaridan söng darhol Jasonni mahalliy morgga olib kelişadi, u yerda manyak tez orada ongini tiklab, qoçib ketadi va doktor Aksel bilan hamşira Morganni öldiradi. Jason uyiga, Krisçal köliga yöl oladi.
Şu orada Pol, Sem, Sara, Dag, Ted va Jimmi isimli yigitlar guruhi Jarvislar oilasi qöşnisida joylaşadi. Opa Triş va aka Tommi şovqinli kompaniyani kutib oliş uçun çiqişadi, ularning köpçiligi darhol gözal Trişga köz tikadi. Keyin Jarvislar şaharga ishi bilan borib, yöl çetida Rob ismli yigitni olib ketişadi — u tabiatni sevadigan va avtostopda sayohat qiladigan yigit edi.
Yigitlar uyga qaytganlarida onalarini heç yerdan topa olmaydilar. Triş Robdan ular bilan birga izlaşni söraydi, şu paytda qöşnidagi şovqinli kompaniya ham siyraklaşa boşlaydi, Jason esa yoş odamlarni ov qilişni boşlaydi. Şu orada Rob Trişga haqiqatda Krisçal köliga nima uçun kelganini aytadi: uning opasi Sandra Dayer (ikkinçi qism qahramoni) bu yerda mahalliy qotildan halok bölgan va yigit öç oliş uçun kelgan. Şu payt Tommi uyda yolğiz qoladi va Robning narsalari orasidan Jason Voorhees haqidagi maqolalar töplangan albomni topadi.
Jason Robni öldiradi, Trişga esa qoçişdan boşqa çora qolmaydi — u akasini xavf haqida ogohlantiriş uçun uyga yuguradi. Tommi soçini tekis qirqib, Jasonga öxşab qoladi va opasi manyakka öz qiliçi bilan hujum qilgunça uning eʼtiborini çalğitadi. Biroq qiz nişonga tegmaydi va manyakning xokkey niqobi uning yuzidan tuşib ketadi. Tommi qiliçni olib, uni Vurhizning boşiga sançadi. Jason hali ham harakatlanayotganini körib, bola özini boşqariş qobiliyatini yöqotadi va piçoqni manyakning tanasiga qayta-qayta sançişni boşlaydi.
4Aktyorlar va rollar
Kimberli Bek — Triş…
Kimberli Bek — Triş Jarvis
Kori Feldman — Tommi Jarvis
Erix Anderson — Rob Dayer
Ted Uayt — Jason Vurhiz
Krispin Glover — Jimmi Mortimer
Lourens Monoson — Ted Kuper
Kamilla Mor — Tina Mur
Keri Mor — Terri Mur
Barbara Xovard — Sara Parkington
Piter Barton — Dug Bell
Judi Aronson — Sem Leyn
Alan Heyz — Pol Gatri
Joan Freeman — Treysi Jarvis
Bryus Maler — Aksel Börns
Liza Freeman — Robbi Morgan
5Ssenariy
Ssenariyning dastlabki variantida finalda Kori Feldman ijro etgan personaj Jasonning boşini kesişi kerak edi,…
Ssenariyning dastlabki variantida finalda Kori Feldman ijro etgan personaj Jasonning boşini kesişi kerak edi, ammo Tom Savini boş «qahramon»ning boşini «himoya qilib», şu tariqa keyingi davomlar uçun yöl oçdi. Şuningdek, Erix Andersonning Rob personaji dastlab Tommi va Triş Jarvislar bilan birga omon qolişi kerak edi.
6Kasting
Ikkinçi qismdagi aktrisa Emi Stil Piter Bartonni bu filmda suratga tuşişga köndirgan. Kamilla Mor Saman…
Ikkinçi qismdagi aktrisa Emi Stil Piter Bartonni bu filmda suratga tuşişga köndirgan. Kamilla Mor Saman rolini sinab körgan, ammo ijodkorlar uning egizak opasi borligini bilib qolgaç, ikkalasiga ham Tina va Terri rollarini taklif qilişgan. Agent Bonni Xellman aktrisaga rol taklif qildi, biroq u rol sözsiz ekanini aytdi. Aktrisa şunga qaramay rozi böldi.
7Suratga oliş
Rejissyor boşlanğiç titrlarda Jasonning niqobi bölakka bölinib portlaşini xohlagan edi, ammo postprodakşen…

Rejissyor boşlanğiç titrlarda Jasonning niqobi bölakka bölinib portlaşini xohlagan edi, ammo postprodakşen bosqiçida bunga vaqt yetmagani sababli bu ğoyadan voz keçildi.
Suratga oliş 1983-yil oktyabridan 1984-yil yanvarigaça AQŞdagi Minnesota va Kaliforniyada ötkazildi.
Jasonni öynagan aktyor Ted Uayt suratga oliş maydonçasida boşqa aktyorlar bilan muloqot qilişdan boş tortgan. Uning fikriça, bu aktyorlarning Jasondan qörqişini kamaytirgan bölardi. Bundan taşqari, u titrlarda öz ismi tilga olinişini istamagan, çunki dastlab bu rolidan uyalgan va uni faqat yaxşi pul evaziga öynaşga rozi bölgan.
Ölim sahnasini suratga oliş vaqti kelganda, aktyor Piter Bartonning ikkilanib qolgani sabab böldi, çunki u boşqa filmidagi tryuk paytida kuçli kuyişlarni olgan va bir neça marta plastik operatsiya qilişga töğri kelgan edi. Hamkasbining xavotirini tuşungan Ted Uayt duş sahnasida aktyor orqasiga yumşoq töşama qöyişni taklif qildi.
Suratga oliş davomida aktrisa Kimberli Bek parkda yuguriş uçun çiqqanida, uni kuzatayotgan erkakni sezgan. Bundan taşqari, unga ğalati telefon qönğiroqlari ham taʼqib qilgan. Film suratga olinib bölingaç, bularning hammasi töxtagan.
Samanta rolini ijro etgan aktrisa Judi Aronson kölda qayiqda ötirgan sahnani qiş oxirida suratga olişgan. Havo juda sovuq edi va aktrisa doimo şikoyat qilardi. Ted Uayt çidamay, rejissyor Jozef Zitoga, agar aktrisaga qirğoqqa çiqib isinişga ruxsat berilmasa, loyihani tark etişini aytdi.
Jimbo raqsga tuşgan ğalati raqs — bu aktyor Krispin Gloverning tungi klublarga borganida qilgan real, ekssentrik harakatlari. Suratga olişda u «Back in Black» qöşiği ostida raqsga tuşgan, ammo montajda uning örniga Lion guruhining «Love is a Lie» qöşiği qöyilgan.
Ted Uayting sözlariga köra, Kori Feldman suratga oliş paytida nomaqbul va juda provokatsion tarzda özini tutgan. Feldmanning özi esa bunday xulq-atvorini Jozef Zitoning unga nisbatan mensimasligi bilan izohlagan: uning söziça, final sahnasini suratga olayotganda, Tommi Jasonni öz qiliçi bilan urayotganda (Feldman qum xaltalarini urardi), u Zitoni urayotganini tasavvur qilgan.
Metod sifatida Lourens Monoson öz qahramoni ölim oldida çekayotgan giyohvand giyohni çekişni örganişga qaror qilgan.
Barbara Govard duş sahnalari uçun dublyorka yollagan.
Öz sahnalari tugagaç, Ted Uayt Jon Karpenterning «Starman» («Yulduzdan kelgan odam») filmini suratga olişga ötgan. Jeff Bridjesdan intervyu oliş uçun suratga oliş maydonçasiga köplab reporterlar kelgan, ammo aktyor band bölgani uçun Karpenter matbuotni Tedning oldingi filmi haqida gaplaşişga taklif qilgan. Ted Jasonni oxirgi qismda öynaganini bilib qolgaç, barça eʼtibor faqat Uaytga qaratilgan. Ertasi kuni barça gazetalar aktyor va serialning keyingi qismi haqidagi maqolalar bilan tölib ketgan. Öşa keça köplab muxlislar Karpenter filmi maydonçasiga yangi Jasonni tomoşa qiliş uçun kelişgan.
8Grim
«Oxirgi bob» uçun serialga birinçi «Juma»ning asl spesial effektlar rassomi Tom Savini…
«Oxirgi bob» uçun serialga birinçi «Juma»ning asl spesial effektlar rassomi Tom Savini qaytgan.
9Musiqa
Filmning musiqasini yana Garri Manfredini yozgan. Şuningdek, filmda Lion guruhining «Love Is A Lie» qöşiği…
Filmning musiqasini yana Garri Manfredini yozgan. Şuningdek, filmda Lion guruhining «Love Is A Lie» qöşiği ham yangragan.
10Muqobil final
Boşqa tugaş varianti 2009-yildagi «Deluxe Edition DVD»da mavjud. Bu versiyada tomoşabinlarga tuş körsatiladi:…

Boşqa tugaş varianti 2009-yildagi «Deluxe Edition DVD»da mavjud. Bu versiyada tomoşabinlarga tuş körsatiladi: unda Triş va Tommi ertasi kuni politsiya sirenalarining uvullaşi ostida uyğonişadi. Triş Tommidan politsiyaçilarga eşikni oçişni söraydi, özi esa şiftdan tomayotgan suvga eʼtibor beradi. Qiz yuqoriga çiqadi. U hammomga kirib, suvda suzib yurgan onasining jasadini köradi. Triş onasini suvdan tortib oladi va ayolning közlari oçiqligini, özi esa hayot belgisi körsatmayotganini köradi. Şu payt eşikda Jason paydo böladi va Trişga hujum qilişga tayyor turadi. Keyin qiz kasalxonada uyğonadi va palata eşigida Tommini köradi.
Garçi bunday final oldingi uç qism anʼanasiga amal qilgan bölsa-da (finalda oxirgi tirik qolgan qiz Jason yoki Pamela tomonidan hujumga uçraydi, lekin keyin bu tuş ekani maʼlum böladi), Jozef Zito DVDdagi audioşarhida bu finalning saga finalining ğoyasiga zid kelganini tuşuntirgan.
11Film şiorlari
«Jason qaytdi va bu — siz qiçqirib kutgan film» (ing. Jasonʼs Back, and this is the one youʼve been screaming…

«Jason qaytdi va bu — siz qiçqirib kutgan film» (ing. Jasonʼs Back, and this is the one youʼve been screaming for)
«Bu — siz uçun ölişga arziydigan film…» (ing. This is the one youʼll be dying for…)
«Aprelda, 13-kuni, juma kuni Jason uçun omadsiz kun böladi…» (ing. Friday April 13th is Jasonʼs Unlucky Day)
«Oldin uç marta siz dahşatni his qilgansiz, aqldan ozişni bilgansiz, vahşatni boşdan keçirgansiz. Ammo bu sizni qiçqirtiradi.» (ing. Three Times Before You Have Felt The Terror, Known The Madness, Lived The Horror. But This Is The One Youʼve Been Screaming For)
12Reliz
Oldingi film singari, bu film ham juma kuni, 13-kuni, aniqroği 1984-yil 13-aprelda 1 594 kinoteatr ekranida…
Oldingi film singari, bu film ham juma kuni, 13-kuni, aniqroği 1984-yil 13-aprelda 1 594 kinoteatr ekranida prokatga çiqarilgan.
13Kassa tuşumi
Premyera haftasonida film prokat yetakçisi bölib, $11 183 148 yiğdi. AQŞda film jami $32 980 880 yiğdi,…
Premyera haftasonida film prokat yetakçisi bölib, $11 183 148 yiğdi. AQŞda film jami $32 980 880 yiğdi, byudjeti esa $1,8 bölgan, va «Elm köçasidagi dahşat» seriyasidagi kabi, seriyaning eng kassali qismiga aylandi — «Elm köçasidagi dahşat 4: Tuş hukmdori» ham franşiza qismlari orasida kassa böyiça yetakçi.
14Tanqid
Umuman olganda, film salbiy şarhlarga sazovor böldi va Rotten Tomatoes saytida atigi 20 % ball…
Umuman olganda, film salbiy şarhlarga sazovor böldi va Rotten Tomatoes saytida atigi 20 % ball töpladi.
15Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB16Franşiza tartibida
10 film
Matn: maqola tarjimasi «Пятница, 13-е — Часть 4: Последняя глава» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.