Star Trek Beyond

Star Trek Beyond (sözma-söz: «Yulduzli yöl: narigi tomonda») — «Star Trek» ilmiy-fantastik media franşizasining bir qismi bölgan ön uçinçi töliq metrajli ilmiy-fantastik film. Filmning işlari rasman 2013-yilda Paramount Pictures kompaniyasi tomonidan eʼlon qilingan. Film 2016-yil 20-iyulda ekranlarga çiqdi.

Film rejissyor Justin Linning rejissyorligida suratga olingan. Ssenariyni Simon Pegg, Doug Jung, Roberto Orci, John D. Payne va Patrick McKay yozgan. Film Gene Roddenberry yaratgan, xuddi şu nomdagi serialga asoslangan. Chris Pine va Zaçary Quinto kapitan James T. Kirk va komandor Spock rollarida öz avvalgi qahramonlariga qaytdilar. Simon Pegg, Karl Urban, Zoe Saldana, John Cho va Anton Yelçin oldingi filmlardagi rollarini takrorladilar. Idris Elba va Sofia Boutella ham asosiy aktyorlar tarkibiga qöşildilar. Asosiy suratga oliş 2015-yil 25-iyunda Vankuverda boşlangan.

Film 2015-yilda vafot etgan Leonard Nimoyning va filmning ekranga çiqişidan oldin halok bölgan Anton Yelçinning xotirasiga bağişlangan.

Balthazar M. Edison — Yer Birlaşgan Millatlarining M.A.K.O. maxsus kuçlari unvonli mayori, Zindi va Romulanlar bilan uruşlarning faxriysi. Federatsiya taşkil etilgandan söng Jonathan Arçer uni Birlaşgan Federatsiya Sayyoralari yulduz kemasi NX-326 «USS Franklin»da kapitan lavozimiga tayinladi. Edison özini haqorat qilingan his qildi, çunki u özini haqiqiy vazifasidan — insoniyatning askari va himoyaçisi bölişdan voz keçtirilgan deb hisobladi, amaldorlar esa diplomatiya bahonasida duşmanlar oldida egilib turişgan.

Tasodif tufayli «Franklin» Gagarin radiatsiya kamarigaça yetib bordi va öşa paytdagi Federatsiya hududidan taşqariga, Altemid sayyorasiga çiqib qoldi. Ekipaj Yulduzli Flotdan heç qanday yordam olmadi, çunki sayyora radarlar qamrovidan taşqarida edi, ammo Edison ularning «hisobdan çiqarilganiga» qatʼiy işonardi. Vaqt ötib, ekipajdan faqat ikki ofitser qoldi: Jessica Wolff va Anderson Li. Şunda Balthazar Edison u yerda bir paytlar yuksak rivojlangan sivilizatsiya qoldirgan texnologiyalardan foydalanib, özi va şeriklarining umrini uzaytiriş yölini topdi — mahalliy aholining hayotiy kuçini «sörib» oliş orqali. Şu tufayli Edison va boşqalar dahşatli mavjudotlarga aylanib ketdilar va Qadimgilar texnologiyasi yordamida sayyorani zöravonlik bilan boşqara boşladilar, faqat kuçga işonib. Endi Kroll nomi bilan tanilgan Balthazar Edison Federatsiyadan öç oliş uçun galaktika böylab dronlardan iborat «Asalari tödasi»ni qidiruvga yubordi — qadimiy nanoqurol bölaklarini izlab.

«Beş yillik missiya» boşlanganidan uç yil ötgaç, «USS Enterprise» ança omadsiz diplomatik topşiriqdan söng eng yangi Yulduzli Federatsiya bazasi Yorktownga keladi. Jim Kirk, uning tuğilgan kuni yaqinlaşmoqda, lekin öşa kundagi fojiali voqealar tufayli u bu kunni nişonlamaydi. U otasi oldidagi burç tufayligina kapitan bölganini his qilib, vitse-admiral unvonini olişni va bazaning yangi komendanti bölişni niyat qiladi, kemani esa örinbosari, komandor Spockka topşiradi. Ammo Spockning şaxsiy hayotida ham hammasi silliq emas: u Nyota Uhura bilan ajraşgan, çunki uning fikriça, vatan oldidagi burçi vulkanlik ayol bilan mantiqiy nikohda. Bundan taşqari, Eski Spock (alternativ voqelikdagi öz timsoli) vafot etgani haqidagi xabar uni Yulduzli Flotni tark etib, «egizagining» işini diplomatik amaldor sifatida davom ettirişga undadi.

Aynan şu paytda bazaga şikastlangan kema keladi, uning bortida Kalara ismli çet ellik ayol bor («mutatsiyaga uçragan» Jessica Wolff). U aytadiki, uning kemasi va ekipaji Altemidda qolib ketgan, bu sayyora mahalliy elektromagnit taʼsirdagi tumanlik tufayli Flot radarlari qamrovidan taşqarida. Kirk tumanlik orqali uçişga qaror qiladi, çunki «Enterprise» butun flotdagi eng yaxşi navigatsiya uskunalari bilan jihozlangan. Tumanlikni kesib ötgaç, Yorktown va Federatsiya bilan aloqa uzilib, «Enterprise» nomaʼlum kemalardan signallar ola boşlaydi. Bular «Asalari töda»si edi. Foton torpedalari ham, fazerlar ham kiçik va çaqqon qiruvçilarning sonli ustunligiga qarşi tura olmadi, va tez orada varp-gondolasiz qolgan kema abordaj qilindi. Kroll va uning odamlarining maqsadi «Enterprise»da sönggi missiyadan keyin qolgan begona artefakt edi. Ekipaj bosqinçilarga qarşilik körsatadi, ammo jangçilarning bir qismi dronlardan, boşqa qismi esa Kroll va uning örinbosari Manas (sobiq Anderson Li) tomonidan «sörib olinişdan» halok böladi.

Tirik qolganlar asirga olindi, faqat bir neçtasi qoçib qutuldi: kema qulab tuşayotganda turbolift içida qolgan doktor McCoy va Spock «Asalari töda»ning qiruvçilaridan biriga ilinib ketdilar, keyinçalik ular öşa qiruvçini öğirlab olişdi. Montgomery Scott kemadan özi bilan birga foton torpedasini sayyora yuzasiga uçirib qutuldi. Kalara va Çekov qölga tuşişdan spasatel kapsulalarida qoçib ulgurdilar. Jim Kirk esa ajabtovur tarzda qulayotgan kemadan «Kelvin kapsulasi» bilan qutuldi — bu kapitanni köprikdan evakuatsiya qiliş uçun maxsus işlab çiqilgan kapsula edi, xuddi Jorj Kirk bilan bölgani kabi. «USS Enterprise» esa faqat «likopça»si qolgan holda sayyora yuziga tuşib, örmonning bir qismini yöq qildi.

«Enterprise» endi yöq, ekipajning deyarli hammasi Kroll tomonidan asirga olingan. Kirk Kalaradan «Asalari töda» bazasining joylaşgan joyini bilişga urinadi, ammo Kalara «Enterprise»ni öz odamlarini qutqariş uçun tuzoqqa tuşirganini takrorlaydi. Kirk va Çekov kemaning «likopça»siga borib, kema skanerlari ekipajni topişga yordam beradi deb qaror qilişadi. Kemaga yetib borgaç, Jim Çekovni uskunalarni tartibga keltirişda qoldiradi, özi esa Kalara bilan birga — uni uzoq vaqtdan beri Kroll bilan til biriktirganlikda gumon qilgan — artefaktni bosqinçilardan yaşirgan deb aytilgan koridorlardan biriga boradi. Kalara Çekovning fazeri ostida tuzoqqa tuşadi va keyin hujum ularni «özlaridan» qutqariş uçun qilingani haqida tan oladi. Keyingi söroq dronlar olov oçişi bilan töxtaydi, ular kapitan va taktik ofitserga qarata öt oçişadi. Kirk xavfli reja qabul qiladi: yonilği baklarini portlatiş, natijada «likopça» maneviy dvigatellarning işga tuşişi bilan ağdarilib ketadi, Kalara va Kirk hamda Çekovni quvib çiqqan bir neça dronni ezib taşlaydi.

Şu orada Montgomery Scott foton torpedasi osilib qolgan jarlikda huşiga keladi. Örmonga yetib borib, u darhol mahalliy vahşiy aholidan Jaila tomonidan qutqariladi. Jaila Yer tilini biladi, garçi bu til bilan bölak-bölak va aksent bilan gapirsa ham, Scottning formasidagi Yulduzli Flot nişonini tanib oladi. U muhandisni özining «uyi»ga olib boradi — bu taşlandiq, lekin işlaydigan «USS Franklin» edi. Scotty bu qadimiy kemani nafaqat taʼmirlaşni, balki uning uskunalari yordamida döstlarini topişni ham qaror qiladi. Şuningdek, maʼlum böladiki, Jaila tilni kemadagi yozuvlar va bumboks orqali musiqadan örgangan.

McCoy va Spock jarlikda qulagan qiruvçidan çiqişadi. Spock oğir yaralanadi va Bones (McCoy) yarani mahalliy usulda kuydirişga majbur böladi. Biroz vaqt ötgaç, örinbosar va kemaning boş şifokori artefaktdagiga öxşaş belgilarga töla xonani topadilar. Ammo ularni körib çiqişga vaqt yöq: Spockning yarasi kengayib ketdi va McCoy dronlar topa olmaydigan xavfsiz joyni ğorlardan qidirişga majbur böladi. U yerda Spock Eski Spock vafot etgani sababli Yulduzli Flotni tark etişni niyat qilganini tan oladi, ammo McCoy Kirk bundan xursand bölmasligini aytadi (bundan biroz oldin Jim kapitanlik lavozimini tark etiş niyatini aytgan edi).

Asirga olingan «Enterprise» ekipaji, yetakçilari Uhura va Hikaru Sulu, qamoqdan çiqiş yölini topadi. Bu Scottning yordamçisi Kinserning burun şilliqi yordamida amalga oşiriladi (uning irqida burun şilliqi örniga kislota bor). Uhura va Sulu Kroll tomonidan «Enterprise»ning bort kompyuteridan maʼlumot yuklab oliş va Yorktownga bosqinga tayyorgarlik köriş uçun foydalanadigan Yer razvedka sunʼiy yöldoşlarining köp qismlari va uskunalari bölgan çodirlarni topişadi. Ikki ofitserni dronlar uşlab, Krollga olib borişadi, u esa Federatsiyani agressor deb hisoblaşini aytadi va ekipaj aʼzolaridan ikkitasining hayotiy kuçini namoyiş etib «oziqlanadi». Ertalab dronlarning artefaktni topişga urinişlari muvaffaqiyatsiz tugagaç, ğazablangan Kroll Suluʼni öldiriş bilan tahdid qiladi va Kirk artefaktni işonib topşirgan ensin Sayl uni beradi. Kroll qurilmani yiğadi va uning xususiyatlarini Uhuraga namoyiş qiladi: qora nanorobotlar buluti Saylʼni qoldiqsiz yutib yuboradi.

Biroz vaqt ötgaç, Kirk va Çekov Jailaning tuzoqlaridan biriga tuşib qolişadi (tutun, u şişasimon holatga ötadi). «Franklin»ga tuşgaç, Jim afsonaviy kemaning, kapitani Yulduzli Flot qahramoni hisoblangan kemaning şunçalik uzoqqa borib qolganiga hayron qoladi. Keyin Scotty va Çekov eski transporterni qayta sozlaşadi (XXII asrda u faqat yuk taşiş uçun işlatilgan) va McCoy va Spockni aniq ölimdan qutqarişadi. Söng ekipaj aʼzolarining joylaşuvi haqida bilib, Kalaraning xabarini tutib oliş va Uhuraning marjonini qidiriş körsatkiçlarini soliştirgaç (Spock uni unga sovğa qilgan), ekipaj bazaga hujumga tayyorlanadi, ammo Jaila qarşi çiqadi. Keyinroq u Scottga Qroll öz odamlari bilan oziqlanadigan «ovqatlaniş joyi» bölgan, Asalari töda joylaşgan joy bir paytlar uning qişloği bölganini aytadi. Uni qutqariş paytida Jailaning otasi halok böldi, u Manas bilan teng bölmagan jangga kirgan edi. Jim u bilan birga reydga borişga qaror qiladi, çunki ular «ruhan yaqin», ularning otalari ular uçun özlarini qurbon qilgan.

Hujum rejasi oddiy bölib çiqdi: Scotty va Çekov «Franklin»da odamlarni qabul qiliş uçun transporterni tayyorlar ekan, Jim eski mototsikl va Jaila dronlarni qörqitiş va «Franklin»ni yaşiriş uçun işlatgan golografik proyektorlar yordamida diversiya uyuştiradi, Jaila esa balandlikni egallab, özi yasagan impulsli miltiqdan dronlarni otib taşlaydi. Şu orada Spock va McCoy kameraning oldidagi qolgan dronlarni yöq qilib, ekipajni ozod qilişadi. Scotty ekipajni 20 kişidan guruhlab olib ketadi, Kirk esa Jailaning tutun tösiği yordamida evakuatsiyada yordam beradi. Jaila özi Manas bilan jangga kirişadi, Manas uning otasining ölimini mazax qilib eslatadi va Kirk va ekipaj uni qutqarmasligini aytadi. Jim topqirlik körsatadi: mototsiklda sakrab, qizni telefonlaş paytida qutqaradi, şu tufayli ikkalasi ham «Franklin» bortiga ötişadi, Manas esa tomdan yiqilib ölib qoladi.

Enterprise ekipaji qutqarilgan bölsa-da, Kroll va uning «Asalari töda»si tumanlikni kesib ötib, Yorktownga hujumni boşlagan edi. Jaila Kirkka özining «uyini» — «USS Franklin»ni beradi, şunda u Kroll bilan nihoyat hisob-kitobni tugatişi mumkin. Kemani nafaqat havoga, balki kosmosga ham qiyinçilik bilan kötarib, ekipaj qurol masalasiga duç keladi: «Asalari töda» juda ziç, va «Franklin» «Enterprise»ning taqdirini takrorlaşi mumkin. Imkoniyatlarni tenglaştiriş uçun qiruvçini boşqariş tajribasiga ega bölgan Spock va McCoy bittasiga transportatsiya qilinadi va «Asalari töda»ni beqaror qilişga harakat qilişadi. Tösatdan Kirkka dronlarni qanday yöq qiliş mumkinligi haqida fikr keladi: ular bitta çastotada işlaganligi sababli, uni biror narsa bilan bostiriş eng yaxşi yöl, şunda qiruvçilar özlari adaşib ketadi. Bumboksni uzatgiçga ulab, «Asalari töda» çastotasi XX asrning «klassik musiqasi» hisoblangan Beastie Boys hip-hop guruhining «Sabotage» qöşiği bilan bostiriladi (yoş Jeyms Kirk birinçi filmda nafratlangan ögay otasining retro-avtomobilini xuddi şu ohang ostida öğirlab urib sindirgan edi). Yorktown xavfsizlik xizmati «Kirk rejasi»ni qöllab-quvvatlaydi va qiruvçilar bazaning taşqarisida ham, içida ham portlaydi. «Asalari töda»dan Krollning qiruvçisidan boşqa hammasi yöq qilinadi, uni esa «Franklin» uşlab, «likopça» ostiga bostirib qöyadi.

Kirk köproq xavf olişni istamaydi va Kroll ölganiga işonç hosil qiliş uçun kemaning pastki qismini tekşirişni buyuradi, ammo faqat ölganlarning jasadlarini topişadi — u ularni yutib, jarohatlaridan qutuliş uçun öziga singdirgan edi. «Franklin»ning Yulduzli Flot tarkibidagi dastlabki kunlarini körsatuvçi ekranlardan birida Uhura baland böyli, qora tanli ofitserni payqaydi, unda Kroll tanib olinadi. Bort jurnalini köriş ekipajni dahşatga soladi: ularning hammasini öldirmoqçi bölgan mavjudot bir paytlar şu kemaning kapitani bölgan. Kirk hayotiy jarohatlardan ötgan, köp singdirilgan insoniy hayotlar tufayli yana insoniy qiyofaga kirgan Krollga yetib boradi — stansiyaning hayotni taʼminlaş markaziga yaqin, bu yerga nanoqurol joylaştirilsa, butun stansiya yöq bölib ketadi. Edison öz harakatlarini insoniyat va butun galaktikaning xavfsizligini faqat diplomatlarning «sözi» bilan taʼminlab bölmasligi bilan oqlaşga harakat qiladi — xuddi Aleksandr Markus özini şunday oqlagan edi. Ikki kapitan örtasida janjal boşlanadi, uning davomida artefakt faollaştiriladi. Scotty Jimga artefaktni va nanotutunni kosmosga çiqariş uçun saqlovçilarni ulaşni maslahat beradi. Edison oğirlik kuçida ham Kirk bilan uruşişni davom ettiradi, to özi ölim keltiruvçi bulut içiga tuşib qolgunça, Kirk esa oxirgi saqlovçini ulab ulguradi, şundan keyin artefakt Balthazar Edison bilan birga oçiq kosmosga uçib ketadi, undan faqat Yulduzli Flot nişoni qoladi.

Bosqin qaytarildi, Altemiddagi voqea esa ming yillik sirni oçdi. Kirkka vitse-admiral lavozimi taklif qilinadi, ammo u «kemadan taşqaridagi ish»ni istamaganligi uçun rad etadi. Spockka Eski Spockning şaxsiy buyumlari solingan quti yuboriladi, u yerda u «boşqa hayotdagi» «Enterprise» ekipaji aʼzolarining eski suratini topadi, bu bilan Eski Spock yoş «egizagiga» u faqat döstlari tufayligina özi bölgan odam bölganini işora qiladi. McCoy Jim uçun tuğilgan kun bayrami taşkil qiladi, unda maʼlum böladiki, Spock va Uhura munosabatlarini tiklaşgan, Jailani esa Yulduzli Flot Akademiyasiga qabul qilişgan. Oxirida ekipaj qurilayotgan yulduz kemasiga qaraydi — bu «Enterprise NCC-1701-A» böladi.

Film klassik monolog bilan yakunlanadi, uni «yangi ekipaj» (Chris Pine, Zaçary Quinto, Karl Urban, Zoe Saldana, Anton Yelçin, John Cho va Simon Pegg) ijro etadi: «Kosmos — sönggi çegara. Bu «Enterprise» yulduz kemasining sayohati. Uning davom etayotgan missiyasi: sirli yangi dunyolarni, yangi hayotni va yangi sivilizatsiyalarni örganiş. Heç bir inson oyoq bosmagan joylarga sayohat…»

Chris Pine — Yulduzli Flotning «Enterprise» kemasi kapitani, keyinçalik «Enterprise A» kemasi kapitani James T. Kirk

Zaçary Quinto — komandor Spock, birinçi ofitser (örinbosar), ilmiy ofitser, kemaning ilmiy xizmati boşliği, vulkanlik Sarek va inson ayolining öğli

Karl Urban — leytenant-komandor, «Enterprise» kemasining tibbiy xizmati boşliği, doktor Leonard «Bones» McCoy, ajraşgandan keyin Yulduzli Flotga kirişga qaror qilgan va darhol Kirk bilan tanişgan şifokor

Zoe Saldana — leytenant Uhura, kemadagi katta aloqa ofitseri va lingvist

Simon Pegg — leytenant-komandor Montgomery «Scotty» Scott, kemaning muhandislik xizmati boşliği

John Cho — leytenant Hikaru Sulu, uçuvçi-rulevoy

Anton Yelçin — ensin Pavel Çekov, uçuvçi-navigator

Idris Elba — Kroll / Balthazar Eddison

Sofia Boutella — Jaila

Joe Taslim — Manas / Anderson Lee

Lydia Wilson — Kalara / Jessica Wolff

Deep Roy — Kinser

Danny Pudi — FiʼJa

Shohreh Aghdashloo — Komodor Paris