Star Trek: The Motion Picture

Star Trek: The Motion Picture — Amerikaning 1979-yilda suratga olingan ilmiy-fantastik filmi. Rejissyori Robert Wise, asosi esa «Star Trek: The Original Series» teleserialidir. Serialning yaratuvçisi Gene Roddenberry filmning prodyuseri ham bölgan. Bu «Star Trek» olamida bölib ötadigan birinçi töliq metrajli film bölib, unda «The Original Series» aktyorlarining yulduzlari iştirok etgan. Film XXIII asrda bölib ötadi. Bu davrda Vʼger nomi bilan tanilgan sirli va juda kuçli musofir bulut Yerga yaqinlaşib, yölidagi hamma narsani yöq qiladi. Admiral Jeyms Kirk (William Şatner) yangidan jihozlangan «Enterprise» yulduz kemasining qömondonligini qabul qilib, sayyorani qutqariş va Vʼgerning kelib çiqişini aniqlaş missiyasiga rahbarlik qiladi.

1969-yilda «The Original Series» yopilganda, «Star Trek» yaratuvçisi Gene Roddenberry Paramount Pictures studiyasiga franşizani töliq metrajli badiiy film bilan davom ettiriş ğoyasini ilgari surdi. Serialning muvaffaqiyatli sindikatsiyasi studiyani 1975-yilda loyihada ish boşlaşga işontirdi. Bir neça yozuvçi «epik» ssenariy yaratişga urindi, ammo bu urinişlar Paramountʼni qanoatlantirmadi va 1977-yilda loyiha yopildi. Şundan söng studiya franşizani yangi «Star Trek: Phase II» serialiyi bilan kiçik ekranga qaytarişni rejalaştirdi. Lekin «Close Encounters of the Third Kind» filmining kassa muvaffaqiyati Paramountʼni «Star Wars» kabi ilmiy-fantastik filmlarning ham muvaffaqiyat qozonişiga işontirdi. Studiya «Phase II» işlab çiqarişini töxtatib, «Star Trek» filmini qayta boşlaşga qaror qildi. 1978-yilda Paramount 1950-yillardan beri studiyada ötkazilgan eng katta matbuot konferensiyasini ötkazib, Oskar sovrini sohibi, rejissyor Robert Wiseʼning «The Original Series» asosidagi filmni $15 million byudjet bilan suratga olişini eʼlon qildi. «Phase II» bekor qilingaç, ssenariyçilar rejalaştirilgan «The Cage» pilot epizodini film ssenariyiga moslaştira boşladilar. Syujet va ssenariydagi doimiy özgarişlar suratga oliş sanalarigaça, hatto har soatda yangilanadigan darajagaça davom etdi. «Enterprise» içki va taşqi tomondan qayta işlandi, kostyumlar dizayneri Robert Fletçer yangi forma öylab topdi, badiiy rassom Harold Miçelson esa köprikning yangi jihozlarini yasadi. Jerry Goldsmith filmga musiqa yozdi va bu hamkorlik franşiza bilan 2002-yilgaça davom etdi. Dastlabki vizual effektlar pudratçilari vazifalarini vaqtida bajara olmagaç, effektlar rahbari Douglas Trumbull 1979-yil dekabrida çiqariladigan film uçun töliq vakolat oldi. Film premyeradan bir neça kun oldin montaj qilindi. Wise yangi tugallangan filmni Vaşingtondagi premyerasiga olib bordi, ammo u har doim yakuniy ssenariy özi suratga olmoqçi bölgan filmning şunçaki qöpol eskizi edi, deb hisoblagan.

1979-yil 7-dekabrda Şimoliy Amerikada çiqarilgan «Star Trek: The Motion Picture» aralaş şarhlarga sazovor böldi. Köplab şarhlarda filmda dinamikaning yetişmasligi va maxsus effektlarga haddan taşqari eʼtibor berilgani tanqid qilindi. Loyihaning yakuniy narxi taxminan $46 million ga yetdi, film dunyo böylab $139 million işladi. Bu studiya kutgan darajaga yetmadi, ammo Paramountʼga arzonroq davomni boşlaş uçun yetarli mablağ berdi. Roddenberry «Star Trek II: The Wrath of Khan» (1982) davomi ustidan ijodiy nazoratdan çetlaştirildi. 2001-yilda Wise rejissyorlik versiyasi ustida işladi. Bu yaxşilangan ovozli, qöşimça va kengaytirilgan sahnalar hamda yangi kompyuter effektlari bilan maxsus DVD naşr edi.

William Şatner (James T. Kirk) — «Enterprise NCC-1701»ning sobiq kapitani va Yulduzli flot ştab-kvartirasidagi admiral. 1978-yil martda matbuot konferensiyasida undan bu rolga qaytiş qanday bölganini söraşganda, Şatner şunday degan: «Aktyor rolga personajning konsepsiyasinigina emas, balki özining asosiy şaxsiyatini, uni taşkil etuvçi narsalarni ham olib keladi. Biz ikkalamiz (Leonard Nimoy va men) şu yillar davomida özgardik, heç bölmaganda maʼlum darajada, va biz qayta yaratadigan rollarga bu özgarişlarni bilmagan holda olib kiramiz».

Leonard Nimoy (Spok) — yarim vulkanlik, yarim yer odami, «Enterprise»ning ilmiy ofitseri. Nimoy «Star Trek» uçun tölanmagan haqlaridan norozi edi va rolni takrorlaşni istamagan, şu sababli Spok ssenariydan çiqarib taşlangan edi. Rejissyor Robert Wise qizi va kuyovidan film Nimoysiz «Star Trek» bölmasligini bilgaç, Jeffrey Katzenberğni Nyu-Yorkka aktyor bilan uçraşiş uçun yubordi. Katzenberg Nimoyga yöqotgan haqlarini qoplaş uçun çek berdi va aktyor 1978-yil martdagi matbuot konferensiyasida boşqa aktyorlar bilan birga qatnaşdi. Nimoy ssenariydan norozi edi va uning Katzenberg bilan uçraşuvi yakuniy ssenariy Nimoy bilan kelişilişi kerakligi haqida kelişuvga olib keldi. Moliyaviy muammolarga qaramay, Nimoy Spok sifatida tanilişidan xursand ekanini aytdi, çunki bu uning şuhratiga ijobiy taʼsir qilgan edi.

DeForest Kelley (Leonard McCoy) — «Enterprise»ning boş şifokori. Kelleyning ssenariyga eʼtirozlari bor edi: u serialdagi personajlar va ularning munosabatlari filmda aks etmaganini his qildi. Şatner va Nimoy bilan birga Kelley köproq xarakterlilikka intilgan, ammo ularning fikrlari asosan eʼtiborsiz qoldirilgan.

James Doohan (Montgomery Scott) — «Enterprise»ning boş muhandisi. Doohan filmda işlatilgan asl klingon luğatini yaratgan. Keyinçalik lingvist Marc Okrand aktyor öylab topgan sözlar asosida töliq işlangan klingon tilini yaratdi.

Walter Koenig (Pavel Çekov) — «Enterprise»ning qurol böyiça ofitseri. Koenig film boşida kinoproba uçun yiğilganda kutilgan döstlik va eyforiya hissi yöqligini qayd etdi. «Bu Star Trek bölişi mumkin, — deb yozgan u, — ammo bu eski Star Trek emas». Aktyor filmdan umid qilgan edi, ammo personajining epizodik roli uni biroz xafa qildi.

Niçelle Niçols (Uhura) — «Enterprise»ning aloqa ofitseri. Niçols öz avtobiografiyasida filmga möljallangan yangi formaga eng qattiq qarşi çiqqan aktyorlardan biri bölganini yozgan. Çunki bir xil unisex kiyim «Uhuraga öxşamasdi», deb hisoblagan.

George Takei (Hikaru Sulu) — «Enterprise»ning rulçisi. Takei öz avtobiografiyasida filmning suratga oliş jadvalini «ajoyib darajada haşamatli» deb taʼriflagan, ammo suratga oliş davomida ssenariyning tez-tez özgarişi odatda Billga (Şatnerga) foydali bölganini qayd etgan.

Persis Khambatta (Ilia) — deltanlik, «Enterprise»ning navigatori. Khambatta hali film teleserial pilotu bölganida ham aktyorlar guruhida edi. Roddenberry unga rol uçun boşini butunlay qirqtiriş kerakligini ogohlantirganidan keyin ham rolni rad etmadi.

Stephen Collins (Willard Decker) — «Enterprise»ning yangi kapitani. Kirk kema qömondonligini qabul qilganda u vaqtinça komandir va birinçi ofitser lavozimiga tuşiriladi. Collins franşiza bilan butunlay taniş emas edi va serialning heç bir epizodini körmagan. Kelleyning grimxonasi Collinsnikiga yaqin joylaşgan edi va katta yoşdagi aktyor unga sahnada ustozlik qildi.

Franşizaning teleserialdan qaytgan boşqa aktyorlari orasida Majel Barrett kemaning şifokori Christine Çapel rolida va Grace Lee Whitney Kirkning referenti Janice Rand rolida iştirok etadi. Bekor qilingan ikkinçi teleserialda Zon roli uçun tanlangan David Gautreaux stansiya qömondoni Branch rolida kameo çiqdi. Filmning boşida klingon kemasi qömondonini öynagan Mark Lenard teleserialda va keyingi badiiy filmlarda Spokning otasi Sarek rolini ijro etgan.

Asl «Star Trek» teleserial 1966-yildan 1969-yilgaça uç mavsum davomida NBC kanalida namoyiş etilgan. Şou kanal rahbarlari orasida heç qaçon hit hisoblanmagan, serialning past Nielsen reytinglari ularning xavotirlarini kuçaytirgan. Loyiha yopilganda, Paramount Pictures egasi kamida işlab çiqariş zararlarini sindikatsiya huquqlarini sotiş orqali qoplaşni umid qilgan. Serial 1969-yil kuzida (sentabr/oktyabr) qayta efirga çiqarilgan va 1970-yillar oxiriga kelib 150 dan ortiq içki va 60 ta xalqaro bozorga sotilgan. «Star Trek» kultga aylandi va franşizaning qayta tiklanişi haqida miş-mişlar tarqala boşladi.

Roddenberry «Star Trek» asosida film suratga oliş ğoyasini ilk bor 1968-yilgi Jahon ilmiy-fantastik konventsiyasida taklif qildi. Syujet teleserialdan oldingi voqealarni körsatişi, «Enterprise» ekipajining qanday yiğilganini namoyiş etişi kerak edi. Sindikatsiyalaşgan «Star Trek»ning maşhurligi Paramount va Roddenberryni 1975-yil mayida film ustida işlaşni boşlaşga undadi. Gene Roddenberry ssenariy uçun $3 million dan $5 million gaça mablağ ajratildi. 30-iyunga kelib u özi qabul qilinadigan deb hisoblagan ssenariyni tayyorladi, ammo studiya rahbarlari bunga rozi bölmadi. Bu birinçi variantda, «Xudo narsasi» (ingl. The God Thing) deb nomlangan, admiral darajasiga kötarilgan Kirk eskirgan ekipajni qayta yiğib, qayta jihozlangan «Enterprise»da Yerga tezlik bilan kelayotgan bir neça mil kattalikdagi xudoga öxşaş mavjudotga qarşi çiqadi. Obyekt özining ölçamidan haydalgan ayyor irqning qadimgi ulkan kompyuteri bölib çiqadi. Kirk ğalaba qozonadi, mavjudot öz ölçamiga qaytadi va «Enterprise» ekipaji sayohatini davom ettiradi. Asosiy ğoyalar va sahnalar, masalan transporter nosozligi va Spokning vulkan marosimi rad etilgan edi, ammo keyinçalik ssenariyga qaytdi. Film 1976-yil bahoriga (mart/aprel) qoldirildi. Şu vaqt içida Paramount «Star Trek II» (işçi nomi) uçun Ray Bradbury, Theodore Sturgeon va Harlan Ellison kabi taniqli yozuvçilardan yangi ssenariylar yiğardi. Ellisonning syujetida ilon körinişidagi musofir irq Yer tarixiga aralaşib, öziga yaqin xalqni yaratardi. Kirk eski ekipaji bilan qayta uçraşadi, ammo ular insoniyat hukmronligini saqlab qoliş uçun Yerning tarixiy davrida sudralib yuruvçilar irqini öldiriş dilemmasiga duç kelişadi. Ellison ğoyasini taqdim etganda, rahbarlardan biri unga «Xudolar aravalari» kitobini öqib, Mayya sivilizatsiyasini hikoyasiga kiritişni taklif qildi. Bu esa Mayya tarix boşida mavjud emasligini bilgan yozuvçini ğazablantirdi. 1976-yil oktyabriga kelib Robert Silverberg ssenariy ustida işlaşga jalb qilindi. Ikkinçi yozuvçi John D. F. Black esa butun mavjudotni yutib yuborişi mumkin bölgan qora tuynuk ğoyasini taklif qildi. Roddenberry John Povill bilan birgalikda «Enterprise» ekipaji vaqt sayohati paytida özgargan koinotga tuşib qoladigan yangi syujet yozdi. Black ğoyasi kabi bu ham Paramount tomonidan yetarliça ulkan deb topilmadi.

Asl «Star Trek» aktyorlari şartnomalari ssenariy tasdiqlanmagunça imzolanmagan holda yangi filmda iştirok etişga rozi bölişgan, ammo doimiy keçikişlardan xavotirga tuşib, Roddenberry Paramount bilan işlayotgan paytda boşqa aktyorlik takliflarini qabul qila boşlagan edi. Studiya loyihani telekörsatuv bölimiga topşirişga qaror qildi, çunki franşizaning ildizi televideniyeda bölgani uçun ssenariyçilar töğri ssenariy yarata olişlari mumkin deb hisobladi. Bir neça ğoya taklif qilindi, ammo ular oxir-oqibat rad etildi. Oliy rahbarlarning filmga qiziqişi susaya borgaç, Roddenberry muxlislarning xatlariga tayanib, studiyaga bosim ötkazdi. 1976-yil iyunda Paramount yoş va faol prodyuser Jerry Isenberğni loyihaning ijro etuvçi prodyuseri etib tayinladi va byudjet $8 million gaça oşirildi. John Povill ssenariy işlab çiqiş uçun köproq yozuvçilar topişni topşirildi. Uning röyxatiga Edward Anhalt, James Goldman, Francis Ford Coppola, George Lucas, Ernest Lehman va Robert Bloç kirdi. Yakuniy natija 34 nomdan iborat röyxat böldi, ulardan heç biri ssenariy yoziş uçun tanlanmadi. Oxir-oqibat, Donald Sutherland iştirokidagi «Endi qarama» triller ssenariysini yozgan britaniyalik ssenariyçilar Chris Bryant va Allan Scott yollandi. Bryant özini ssenariyçi etib tayinlanişga loyiq deb hisobladi, çunki uning Kirkka qaraşi Roddenberry oldinroq modellaştirgan narsaga öxşar edi: «Horatio Nelsonning Tinç okeanining janubidagi kapitanlaridan biri, uy-joydan olti oy uzoqda va uç oy aloqasiz». Povill yönalişi uçun mumkin bölgan rejissyorlar röyxatini ham tuzdi, ular orasida Coppola, Steven Spielberg, Lucas va Robert Wise bor edi, ammo ularning hammasi öşa paytda band edi (yoki kiçik byudjet bilan işlaşni xohlamadi). Rejissyor qilib Philip Kaufman yollandi va u serial böyiça qisqa kurs ötdi. Roddenberry unga «Original Series»dan önta epizodni körsatdi, ularning içida şouga eng xarakterli va eng maşhur deb hisoblagan epizodlarini tanladi: «Abadiyat çekkasidagi şahar», «Zulmatdagi şayton», «Ğazab vaqti», «Bobil yöli», «Sohilga ruxsat», «Trайblar muammosi», «Içki duşman», «Korbomit manevri», «Jannatning bu tomoni» va «Işda uluş». Işlar umidvor boşlandi va 1976-yil kuziga kelib loyiha jadal rivojlana boşladi.

Şu davrda muxlislar poçta kampaniyasini taşkil etib, Oq uyni xatlar bilan töldirişdi. Bu esa AQŞ prezidenti Gerald Fordni yangi kosmik kemaning nomini «Konstitutsiya»dan «Enterprise»ga özgartirişga majbur qildi. Gene Roddenberry va «Star Trek» aktyorlarining aksariyati 1976-yil 17-sentabrda kemaning taqdimotida iştirok etişdi.

1976-yil 8-oktyabrda Bryant va Scott 20 sahifali ssenariy taklifini taqdim etişdi. Uning işçi nomi «Star Trek: Planet of Titans» edi va rahbarlar Barry Diller hamda Michael Eisner unga maʼqul qaraşdi. Unda Kirk va uning jamoasi özlarini afsonaviy Titanlar deb hisoblagan mavjudotlar bilan töqnaşib, million yillar oldinga qaytib, tasodifan erta insonga olov yoqişni örgatib qöyadi. «Titanlar sayyorasi» uçinçi köz tuşunçasini ham örganardi. Studiya bu variantni qabul qilgaç, Roddenberry boşqa loyihalarni darhol töxtatib, «Star Trek»ga eʼtibor qaratdi, ssenariyçilar va Isenberg esa muxlislarning minnatdorçilik xatlari bilan kömilib ketdi. Jerry Isenberg suratga oliş joylarini qidirişni boşladi, dizaynerlar va illyustratorlarni yolladi. Ulardan eng muhimi maşhur badiiy rassom Ken Adam edi. U şunday degan: «Menga Gene Roddenberry yaqinlaşdi va biz xuddi yonayotgan uyday tez til topişdik». Adam filmning dizaynerlaridan biriga aylandi. U «Yulduzli uruşlar»dan kelgan rassom Ralph McQuarrieʼni yolladi. Ular sayyoralar, sayyora va asteroid bazalarining dizayni, qora tuynuk şleyfi, kristall «super miya» va «Enterprise» uçun yangi konsepsiyalar, jumladan interyerlar ustida işladilar. Adam keyinçalik bu interyerlardan «Moonraker» filmida foydalangan. Kemaning yassi korpusi esa köpinça McQuarrieʼga nisbat beriladi, ammo McQuarrie öz kitobida bu konstruksiya Adamniki ekanini aytadi. McQuarrie «ssenariy yöq edi» va bu «improvizatsiya» bölganini aytgan. Uç oydan keyin Adam uçun va «bir yarim oy»dan keyin McQuarrie uçun film şakllanganda, ularning konsepsiyalari uzoq vaqtga tortib qöyildi, ammo ulardan baʼzilari keyingi yapimlarda qöllanildi.

Tayyor ssenariyning birinçi loyihasi faqat 1977-yil 1-martda tugatildi. U «komitet ssenariysi» deb taʼriflandi va studiya bir neça hafta ötib uni rad etdi. Paramountʼning qaroridagi noaniqlik tufayli Bryant va Scott Roddenberry va Kaufmanning film qanday bölişi kerakligi haqidagi qarama-qarşi ğoyalari örtasida qolişdi. Ular bir vaqtning özida barça tomonlarni qoniqtiradigan ssenariy yaratiş «jismonan imkonsiz» deb his qilib, 1977-yil 18-martda özaro kelişuv bilan loyihani tark etişdi. «Biz bizni işdan böşatişlarini iltimos qilgan edik». Kaufman syujetni Spokni öz kemasining kapitani sifatida qayta öylab çiqdi va klingon duşmani Spok rolini Toşiro Mifune ijro etişi kerak deb qöşdi. Ammo 8-mayda Katzenberg rejissyorga film bekor qilinganini aytdi. Bu «Yulduzli uruşlar» çiqişiga uç haftadan kam vaqt qolganda sodir böldi.

Barry Diller «Star Trek»ning «Titanlar sayyorasi» yönalişi böyiça ketayotganidan xavotirda edi va Roddenberryga franşizani teleserial şakliga qaytariş vaqti kelganini taklif qildi. Diller yangi telekörsatuv tarmoğining asosiy toşi böladigan yangi «Star Trek» serialini rejalaştirdi. Paramount filmdagi işidan voz keçişni istamagan bölsa-da, Roddenberry «Original Series» xodimlarini «Star Trek: Phase II» deb nomlangan yangi şou ustida işlaşga jalb qilmoqçi edi.

Prodyuser Harold Livingston yangi epizodlar uçun ssenariyçilar topişni topşirib oldi, Roddenberry esa franşiza kanoni bilan yangi kişilarni taniştiruvçi «Yozuvçilar uçun qöllanma» tayyorladi. Dastlabki tarkibdan faqat Leonard Nimoy qaytmasligini aytdi. Spokning örnini bosiş uçun Roddenberry Zon ismli vulkanlik vunderkind öylab topdi. Zon birinçi ofitser lavozimi uçun juda yoş bölgani sababli, Roddenberry komandir William Deckerʼni yaratdi va keyinroq Iliani qöşdi. Yangi pilot epizod «Öz qiyofangda» NASA zondi Yerga qaytib, his-tuyğularga ega bölişi haqida Roddenberryning ikki sahifali eskizi asosida yaratildi. Alan Dean Foster pilot uçun konspekt yozdi, uni Livingston ssenariyga aylantirdi. Ssenariy Michael Eisnerʼga taqdim etilganda, u uni badiiy film uçun munosib deb eʼlon qildi. Şu bilan birga «Close Encounters of the Third Kind» filmining muvaffaqiyati «Star Wars»ning prokatdagi muvaffaqiyati takrorlanişi mumkinligini körsatdi. 11-noyabrda, «Phase II» işlab çiqariş boşlanişiga atigi ikki yarim hafta qolganda, studiya teleserialning bekor qilinib, uning örniga yangi badiiy film çiqarilişini eʼlon qildi. Duşanba kuni yollangan aktyorlar va jamoa juma kuniga kelib işdan böşatildi, quriliş töxtatildi. Işlab çiqariş 1978-yil aprel oyiga köçirildi, şunda kerakli ssenariylar, dekoratsiyalar va kiyimlarni modernizatsiya qiliş mumkin böldi.

1978-yil 28-martda Paramount studiyada ötkazilgan eng katta matbuot konferensiyasini ötkazdi. Bu konferensiya Cecil B. DeMille «Ön amr»ni suratga olişini eʼlon qilganidan beri birinçi marta bölgan. Eisner Oskar sovrini sohibi rejissyor Robert Wise teleserial asosidagi «Star Trek: The Motion Picture» filmiga rahbarlik qilişini eʼlon qildi. Wise «Star Trek»dan faqat bir neça epizodni körgan edi, şuning uçun Paramount unga tomoşa qiliş uçun taxminan önta epizod berdi. Byudjet $15 million darajasida prognoz qilindi. Dennis Clark (1978-yilgi «Otliq keladi» amerikan vesternining ssenariyçisi) ssenariyni qayta yoziş va unga Spokni qöşiş uçun taklif qilindi, garçi u Roddenberryni yoqtirmasa ham, Roddenberry titrlarda yagona yöriqnoma berilişini talab qilgan edi. Livingston ssenariyçi sifatida qaytib keldi va u ham Roddenberryning talablarini oqilona deb hisoblamagan bölsa-da, Wise va Katzenberg uni butun suratga oliş davomida ssenariyni qayta yozişda davom etişga işontirdilar.

Ssenariyçilar «Öz qiyofangda» filmi ssenariysini moslaştira boşladilar, ammo u suratga oliş boşlanganidan tört oy ötgaç yakunlandi. Wise syujet yetarliça taʼsirçan bölsa-da, harakat va vizual effektlar yanada hayajonli bölişi mumkinligini his qildi. 1978-yil bahorining oxiriga rejalaştirilgan suratga oliş boşlanişi yaqinlaşgaç, yangi boşlaniş sanasi kerakligi ayon böldi. Vaqt muhim omil edi: Paramount ilmiy-fantastik filmi davr oxirida çiqib qolişidan xavotirda edi, çunki har bir yirik studiyada şunga öxşaş film işlab çiqarilayotgan edi. Livingston yozuvçilarning syujet bilan boğliq muammosini tasvirlab, uni «hal qilib bölmas» deb atadi:

«Bizda ajoyib raqib bor edi, şunçalik qudratliki, uni yengiş yoki unga yaqinlaşiş yoki u bilan biror munosabatda böliş uçun biz dastlabki syujet konsepsiyasini soxta qilişimiz kerak edi. Mana bu ulkan maşina, u bizdan million yil oldinda. Biz unga qanday doş berişimiz mumkin? Qaysi darajada? Syujet rivojlanar ekan, hamma narsa oxirigaça işladi. Bu muammoni qanday hal qilasiz? Agar odamlar bu ajoyib maşinani yengişsa, bu haqiqatan ham unçalik ajoyib emasmi? Yoki agar u haqiqatan ajoyib bölsa, bizga uni yengadigan odamlar yoqadimi? Ular uni yengişi kerakmi? Hikoyaning qahramoni kim? Muammo mana şu edi. Biz barça yondaşuvlarni sinab kördik... biz finalda nima qilişni bilmasdik. Biz har doim ölik devorga duç kelardik.»

Asosiy aktyorlar Şatner va Nimoy taklif qilgan özgarişlar tufayli, ular birinçi uçdan ikki qismini eslab qolmasliklarini aytişdi. Producerlar tomonidan doimiy özgartirilgan ssenariyning oxirgi uçdan bir qismini aktyorlar yodlamasliklari kerakligini aytişdi. Muhokamalar takroriy qayta yozişlarga olib keldi, hatto sahifalar olib taşlanişi kerak bölgan kungaça davom etdi. Bir vaqtda sahnalar şunçalik tez-tez qayta yozildiki, ssenariy sahifalarida «tahrirlaş soati»ni belgilaşga töğri keldi. Özgarişlar doimiy bölsa-da, eng katta kuç finalni özgartirişga sarflandi. Qayta yozişning katta qismi Kirk va Spok munosabatlari, Dekker va Ilia munosabatlari hamda «Enterprise» va Vʼger örtasidagi munosabatlar bilan boğliq edi. Uçinçi aktning yakuniy varianti 1978-yil sentabr oxirida tasdiqlandi, ammo agar NASA direktori Robert Justman «Penthouse» jurnali bergan intervyusida mexanik hayot şakllari ehtimolli ekanini aytmaganida, final umuman tasdiqlanmasligi mumkin edi. 1979-yil martiga kelib, 150 sahifalik asl ssenariydan 20 tadan kam özgarmagan sahifa qolgan edi.

- «Star Trek: The Motion Picture» — Wikipedia (ingliz tili) asosidagi maqola.