Tales from Earthsea

Arren (haqiqiy ismi: Lebanen, 17 yoş) — boy qirollikning merosxör şahzodasi, nomaʼlum sabablarga köra öz otasini öldirgan. Şundan keyin uning orqasidan doimo Soyasi ergaşadi.

Ovoz beruvçi aktyor: Juniçi Okada

Terru (haqiqiy ismi: Tehanu) — kuçli xarakterli va juda murakkab ötmişga ega qiz, bu ötmiş uning yuzida iz qoldirgan (qizil çandiq). Uyatçan bölib, begona odamlar bilan aloqaga kirişişni istamaydi. Dastlab, Arren uni qullar savdogarlaridan qutqargan bölsa-da, şahzodadan qörqardi. Aslida u ajdaho. Ajdaho bölib tuğilgan bölsa-da, u bir vaqtning özida inson hamdir, bu avlodda bir marta uçraydigan holat.

Ovoz beruvçi aktrisa: Aoi Teşima

Yastreb, yoki Haytaka (haqiqiy ismi: Ged) — oliy sehrgar. Çap yuzining yarmida oq çandiq bor. Kuçli sehrgar bölişiga qaramay, kundalik hayotda sehrdan foydalanişni yoqtirmaydi.

Ovoz beruvçi aktyor: Bunta Sugiwara

Tenar — şifokorlik sanʼatini egallagan ayol (qöşni ayollar dori-darmon oliş uçun unga keladi), nogiron Terruni boşpanasiga olgan va qişloq uyida yaşaydi. Gedning qullikdan qutqargan Arrenni ham u davolagan.

Ovoz beruvçi aktrisa: Jun Fubuki

Pauk — taşqi körinişi va ovozi androgin bölgan sehrgar. U ölim qörquvi tufayli hayot maʼnosini yöqotgan va abadiy hayotga intilib, eng katta gunohni sodir etgan: tirik va öliklar dunyosi orasidagi eşikni oçgan. U bir marta Gedning taqiqlangan sehrni qöllaganini foş qilgani uçun unga nisbatan yomon niyat saqlaydi.

Ovoz beruvçi aktrisa: Yuko Tanaka

Quyon — Paukning yordamçilari boşliği. Odamlarni ovlab, ularni kelajakda qulga sotiş maqsadida tutadi.

Ovoz beruvçi aktyor: Teruyuki Kagava

Animening bastakori Tamiya Teraşima böldi.

2006 — Yaponiya kinoakademiyasi mukofotiga «Yilning eng yaxşi töliq metrajli multfilmi» nominatsiyasida nomzod.

Şuningdek, Yaponiyada film Bunşunʼs Raspberry Awards (\"Oltin malina\" mukofotining analogi) mukofotlaş marosimida «Eng yomon film» antimukofotini oldi, Gorō Miyazaki esa «Eng yomon rejissyor» deb topildi.

Filmni suratga oliş 2005-yil 6-sentyabrda boşlangan va jami 8 oy 17 kun davom etgan.

Anime 63-Venetsiya kinofestivalining tanlovdan taşqari dasturida namoyiş etildi. Namoyişdan söng tomoşabinlar olti daqiqadan ortiq davom etgan olqişlar bilan javob berişdi. Yaponiyada «Tales from Earthsea» tijorat muvaffaqiyatiga erişib, prokat davomida 70 million dollar yiğdi. Box Office Mojo maʼlumotlariga köra, 2026-yil holatiga kassa tuşumi 68 968 732 dollarni taşkil etadi. Urσula Le Guin kitoblarini ekranlaştiriş huquqlari 2004-yilda «Legends of Earthsea» miniseriali çiqargan Sci-Fi Channel kanaliga tegişli bölgani uçun litsenziya muammolari tufayli film AQŞda 2009-yildan oldin çiqa olmadi, öşa yili litsenziya muddati tugagan edi. Şimoliy Amerika kinoteatrlarida premyera 2010-yil 13-avgustda bölib ötdi. Tarqatuvçi sifatida Touchstone Pictures kompaniyasi çiqdi. Rossiyada anime «2x2» telekanalida namoyiş etildi. Rossiya kinoprokati 2025-yil 19-iyunda yana boşlandi, tarqatuvçi RWV Film.

Metacritic 11 ta şarhga asoslanib filmga 100 balldan atigi 47 ball berdi, Rotten Tomatoes saytida esa 41 ta retsenziya hisobga olinib, reyting 37 % ni taşkil etadi.

Tanqidçilarning filmga munosabati turliça böldi. Köpçilik Gorō Miyazakining debyutini muvaffaqiyatsiz deb atadi va uni otasining ijodi bilan soliştirib bölmasligini taʼkidladi. Ayblovlar asar ikkilamçi ekanligi va asosan avvalgi işlanmalardan foydalanganiga qaratilgan edi. Gorō Miyazakining özi otasining reaktsiyasini şunday eslaydi: «Men birinçi filmimni suratga olganimda, u tomoşa paytida çiqib ketdi va menga bu bemaʼnilik ekanini aytdi».

Filmning kamçiliklari orasida, şuningdek, hikoyaning çöziqligi, mantiqsiz syujet çiziği va jonsiz dunyo ham qayd etildi.

Film.ru saytidagi retsenziyasida Boris Ivanov filmga 10 balldan 5 ball qöydi. Uning sözlariga köra, «Tales from Earthsea» «Harakatlanuvçi qalʼa» yoki «Ruhlar sehri» darajasiga yetmaydi. Bu sekin, asosan dialogga asoslangan tasma bölib, dialoglarni tuşuniş uçun kitoblar siklini yaxşi biliş kerak. Gorō Miyazaki asos qilib Yastrebning tarixi kulminatsiyasi va epilogi bölgan «The Other Wind» va «Tehanu» ni olgan. Bunday yondaşuvni Piter Jekson «Qirolning qaytişi» ekranlaştirişi bilan çeklanib qolişi bilan soliştiriş mumkin. Ammo «Tales»da na köp maxsus effektlar, na ulkan janglar bor. «Natijada klassik fentezi sagasi çözilgan, zörğa tuşunarli, juda sodda va Le Guin muxlislarini ham, fentezi multfilmidan keng sehrli janglar kutganlarni ham jiğibiyron qiladigan narsaga aylanadi». Yakuniy «tarsaki» «deus ex maçina» ruhidagi finaldir (bu holda — «ajdaho maşinadan»). Film hatto eng oddiy vazifani ham bajara olmaydi — tomoşabinga sevimli boş qahramonni taklif qiliş, unga hamdard bölişni istaş. Rassomlarning professionalligi sezilib turadi, ammo ilhom sezilmaydi. Anime durdonasini yaratiş uçun faqat Miyazaki familiyasini olib yurişning özi kifoya emas ekan.

Filmning badiiy ijrosi tanqidçilar tomonidan qarama-qarşi baholandi: ayrimlari qahramonlarning çizilişidan norozi bölsa, boşqalari, aksinça, uni «ustalarça» deb atab, filmni «jonlangan rasm»ga qiyoslaşdi.

Ijobiy şarhlar asosan filmning musiqiy jörligiga qaratilgan edi.

Urσula Le Guinning özi film bilan qoniqmagan, ammo muallifning talqin qiliş huquqini tan olib, uni «yaxşi» deb atagan.

«AnimeGid» yozişiça, 2007-yilda film birinçi marta rossiyalik kinoteatrlarda namoyiş etilganda, sifatsiz dublyaj tomoşabinlarning taassurotini deyarli butunlay buzgan: seansdan keyin tomoşabinlar eng kulgili iboralarni takrorlab, aktyorlarning ohangini taqlid qilişgan. Uç diskli DVD-reliz, çiroyli bezatilgan va köplab qöşimça materiallarni öz içiga olgan holda, bu kamçilikni tuzatib, «Tales»ga yanada diqqat bilan qaraş imkonini beradi. Ayniqsa, ovoz yozişdagi xatolar tuzatilgan. Anime adaptatsiyasining omadsiz taqdiri haqida gapiradigan bölsak, tanqid dastlab odatdagidan ikki, hatto uç barobar qattiqroq bölişi kutilgan (va haqiqatan ham şunday böldi). Bu taqdir doimo buyuk otalarning farzandlari ijodiga nasib etadi. Studio Ghibliʼda Miyazaki kenjasi suratga olgan filmni Miyazaki katta avlodining asarlari bilan soliştirişadi, u esa muvaffaqiyatli ekranlaştirişlari («Kiki — kurye xizmati», «Harakatlanuvçi qalʼa») bilan allaqaçon özini körsatgan. Natijada janjal çiqdi: «Tales»ni Gorō rejissyor qildi, jarayonda otasi heç qanday iştirok etmadi, oilaviy drama boşlandi, Le Guinning özi esa natijadan norozi qoldi. U öz asarlarini tanimadi, garçi Hayao Miyazaki bilan animatorlar uçun maʼlum erkinlik darajasini muhokama qilgan bölsa-da. Asl nusxani öqimasangiz, filmdagi köp narsalar mutlaqo tuşunarsiz bölib qoladi va asosiy ğoya unçalik çuqur tuyulmaydi. Agar öqigan bölsangiz — «baxt darhol töliq bölmay qoladi, çunki bir yarim soat içiga butun dunyo haqidagi hikoyani siğdirib bölmaydi». Boşqa tomondan, «Tales from Earthsea» «ğoya va atmosferaning quruq konsentrati» sifatida amerikalik yozuvçi asarlari bilan tanişişga yaxşi kiriş bölişi mumkin. Şarhlovçining fikriça, eng oqilona yöl — «rejissyor haqida heç narsa bilmaymiz, voqealarni adabiy asarlarga boğlaşga urinmaymiz va birinçi, muvaffaqiyatsiz dublyajni unutamiz» deb tomoşa qilişdir. Şu «göyo»lar bilan film durdona bölmasa-da, butunlay muvaffaqiyatsizlik ham emas. «Uni qiziq tomoşa qiliş mumkin, çizilgan Yer dengizining gözalligi nafasni oladi»; baʼzi lavhalar haqiqatan ham qörqinçli (kinoteatrda yiğlagan bolalar bor, ularni tuşuniş mumkin). Çunki tajribali tomoşabinni qiziqtiriş va qörqitiş — bu ham kam emas. Jurnal tahririyati filmni Ghibli standartlariga javob bermaydigan talabalik ishi deb atadi. Köpçilik ekranlaştirişlar kabi, u kutilgan natijani bermaydi, ammo versiya sifatida mavjud böliş huquqiga ega. Afsuski, bu yerda Le Guindan deyarli heç narsa qolmagan. «Notöğri Miyazaki» haqidagi şovqinga eʼtibor bermasdan, xotirjam tomoşa qilsak, his-tuyğularimiz unçalik ğamgin bölmaydi.