A History of Violence

Film asl grafik romanga asoslangan. Ssenariy muallifi Josh Olson boşidanoq asl hikoyani öziga qiziqtirgan mavzularni örganiş uçun boşlanğiç nuqta sifatida işlatişni niyat qilgan.

Viggo Mortensen Olsonning asl ssenariy variantini öqigan va «juda hafsalasi pir bölgan. Bu 120 dan ortiq sahifa aralaş-quralaş edi; aslida juda maʼnosiz» deb aytgan. U faqat Kroneberg bilan uçraşgandan keyin filmda iştirok etişga rozi bölgan, Mortensenning sözlariga köra, Kroneberg ssenariyni qayta işlagan.

Filmning katta qismi Ontario ştatining Millbrook şahrida suratga olingan. Savdo markazidagi sahna Ontario ştatining Tottenham şahrida, final sahnasi esa Ontario ştatining King City şahridagi tarixiy Eaton Hall saroyida olingan. Harrison Ford Tom Stall rolidan voz keçgan. Kroneberg «menimça, montajga uç hafta ketdi» deb taʼkidlagan.

Amerika va Yevropa versiyalari faqat ikki janjal sahnasi bilan farq qiladi: birida Tom Fogartyning yollanma qotillaridan birining burnini sindiradi, ikkinçisida esa Riçie Cusackning yordamçilaridan birining böğzini oyoq ostida ezadi. Ikkala sahnada ham Yevropa versiyasida jabrlanuvçilardan köproq qon oqişi körsatilgan. Bundan taşqari, Tomning böğziga zarba berilganda suyaklarning ezilişi tovuşi ança aniq eşitiladi.

«44-sahna» deb nomlangan öçirilgan sahnada şoxobçada tuş köriş epizodi bor, unda Fogarty Tomga uning oilasini va özini öldirişini aytadi, Tom esa yaqin masofadan ov miltiği bilan javob beradi. Söngra u xunuk jarohatlangan Fogartyning jasadi oldiga keladi, Fogarty esa qurolni kötarib, unga öq uzadi. Orqa sahnalarda Kroneberg bu sahnaning uning avvalgi asarlariga, xususan, «Videodrome» filmiga öxşaşligidan xavotirga tuşgani haqida gapirgan. U hatto Fogarty qurolni kökrak qafasidan olişini xohlaganini aytgan, agar bu «Videodrome» sahnasiga juda öxşab qolmasa.

Filmning nomi bir neça maʼno darajasida öynaydi. Kino tanqidçisi Roger Ebert Kroneberg uçta imkoniyatga işora qilayotganini aytgan:

Kroneberg özi filmni inson tanasi va uning zöravonlik bilan aloqasi haqidagi mulohaza sifatida taʼriflagan:

«Men uçun insон mavjudligining birinçi fakti — inson tanasidir. Men ateist emasman, lekin men uçun inson tanasining har qanday jihatidan yuz ögiriş — falsafiy xiyonatdir. Va şunday köplab sanʼat asarlari va diniy arboblar bor, ularning maqsadi inson tanasidan yuz ögirişdir. Öz sanʼatimda mening vazifam buni qilmaslik deb hisoblayman. Şuning uçun, u gözal narsami — jinsiylikmi, zöravonlikmi yoki biror jirkanç narsami, bu şunçaki tana suyuqliklari. “Mening ölik egizagim” filmida Elliot aytadi: “Nega tana içki aʼzolari gözallik tanlovlari bölmasligi kerak?” Bu fikr meni bezovta qiladi. Qanday qilib biz öz tanamizdan jirkanişimiz mumkin? Bu haqiqatan ham insoniy maʼnoga ega emas. Bunda qandaydir hayvoniy maʼno bor, lekin insoniy maʼno yöq, şuning uçun men buni har doim öz filmlarimda muhokama qilaman, xususan, bu filmda. Men heç qaçon birovni qöpollik bilan, vulgar tarzda ekspluatatsiya qilayotganimni yoki şunçaki eʼtibor uçun şunday qilayotganimni his qilmayman. Bunda doim aniq aytişim mumkin bölgan maqsad bor. Bu filmda, albatta, tomoşabinlar zöravonlik harakatlarini olqişlaydi va ular şunday qiladi, çunki filmda bu harakatlar oqlangan va baʼzan deyarli qahramonona körsatilgan. Lekin men aytaman: “Agar siz buni olqişlay olsangiz, buni ham olqişlay olasizmi?” çunki bu boş miyaga öq tekkanining natijasi. Bu dahşatli. Va zöravonlik oqlansa ham, zöravonlikning oqibatlari aynan şunday. Tana bu harakatning axloqiy tomonini bilmaydi. Şuning uçun men tomoşabinlardan faqat uning qahramonona/dramatik tomonini emas, balki zöravonlik harakatining butun tajribasini his qilişga harakat qilişlarini sörayman. Men aytaman: “Mana bu dahşatli odamlar uçun haqiqatan ham dahşatli oqibatlar, lekin baribir oqibatlar juda dahşatli.” Va bunda paradoks va sir bor».

«A History of Violence» filmining saundtreki 2005-yil 11-oktabrda çiqarilgan. Filmga musiqani Howard Şore yozgan.

«A History of Violence» filmining premyerasi 2005-yil 16-mayda Kann kinofestivalida bölib ötdi, AQŞda esa u 2005-yil 23-sentabrda çeklangan prokatdan söng 30-sentabrda çiqdi.

Film 2006-yil 14-martda DVD va VHS formatida çiqarildi va Los Angeles Times naşriga köra, reklama maqsadidagi çeklangan relizlar bundan mustasno, VHS formatida çiqarilgan sönggi yirik Gollivud filmi böldi. 2009-yilda uni Warner Bros. kompaniyasi Blu-ray formatida çiqardi.

Film 2025-yil 21-oktabrda Criterion Collection tomonidan Ultra HD Blu-ray (qayta işlangan Blu-ray bilan birga) formatida çiqarildi.

Film 14 ta kinoteatrda çeklangan prokatga çiqdi va AQŞda 515 992 dollar yiğdi, har bir kinoteatr uçun örtaça 36 856 dollar. Bir hafta ötib, u 1340 ta kinoteatrda keng prokatga çiqdi va dam oliş kunlari 8,1 million dollar yiğdi. Butun prokat davomida film AQŞda 31,5 million dollar, butun dunyo böyiça esa jami 61,4 million dollar yiğdi.

Rotten Tomatoes agregatori maʼlumotlariga köra,

7.90 ta şarhdan 88 foizi ijobiy bölib, örtaça baho 216 dan 10 ga teng. Sayt tanqidçilar fikrini quyidagiça umumlaştiradi: «“A History of Violence” zöravonlik tabiati haqida işontiruvçi va çuqur savollarni kötaradi va rejissyor Devid Kronebergning eng odatiy bölmagan asarlaridan birida uning ildizlariga qaytişini ifodalaydi.». CinemaScore tomonidan söralgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkala böyiça örtaça «C+» baho berişdi.

Rolling Stone tanqidçisi Peter Travers filmga tört yulduz qöyib, uning «portlovçi kuçi va ağdaruvçi hazil tuyğusini» qayd etgan va Devid Kronebergni «özining ajoyib ijodiy şaklining çöqqisida turgan jahon darajasidagi rejissyor» deb atagan. Entertainment Weekly şarhlovçisi Lisa Sçwarzbaum filmga «A» bahosini qöygan va «Devid Kronebergning yorqin filmi» «şubhasiz, bu yildagi eng yaxşilaridan biri» degan xulosaga kelgan.

The New York Times naşridan Manohla Dargis filmni «aql-idrokni hayratga soladigan» deb atagan va «Kronebergning kinoda zöravonlikdan zavqlanişimizga yöl qöymasligi, buning uçun narxini tölamasdan», deb taʼkidlagan. Roger Ebert ham filmga ijobiy baho bergan va şunday deb yozgan: «“A History of Violence” rejissyor Kronebergning öziga xos murakkabligini hisobga olsak, aldamçi darajada sodda körinadi, lekin yana bir bor öylab köring. Bu syujet haqidagi film emas, balki personajlar haqidagi film». U filmga tört yulduzdan uç yarim yulduz qöygan.

BBC kino tanqidçisi Mark Kermode filmni 2005-yilning eng yaxşi filmi deb atagan.

Film Village Voice Film Poll sörovnomasi böyiça 2005-yilning eng yaxşi filmi deb topildi. 2005-yil dekabrida u Toronto xalqaro kinofestivali doirasida tuzilgan yilning önta eng yaxşi kanada filmi röyxatiga kiritildi.

2010-yilda Empire jurnali filmni barça davrlarning 448-chi eng buyuk filmi deb atagan.

Frantsuzça «Cahiers du cinéma» kino jurnali filmni 2000–2009-yillar ön yilligining eng yaxşi filmlari röyxatida beşinçi öringa qöygan.

Peter Travers öz ön yillik eng yaxşi filmlari röyxatida filmni törtinçi öringa qöygan. Rejissyor Devid Kronebergni maqtab, şunday yozgan:

«Kanadalik rejissyor Devid Kroneberg kinodagi eng kam baholangan novator rassommi? Şubha qilmang… Kroneberg zöravonlik bizning DNKimizga singib ketganini biladi. Uning filmi şuni körsatdiki, biz jamoat oldida qoralayotgan narsaga yaşirinça intilamiz. Bu triller uçun kuçli zahar, bu esa sof, unutilmas Kroneberg».

2016-yilda film 2000-yildan beri eng buyuk 100 ta film röyxatiga kiritildi, bu dunyo böylab 177 nafar tanqidçi örtasida ötkazilgan xalqaro sörovnoma natijalari asosida tuzilgan.

2025-yilda film Rolling Stone jurnalining «21-asrning eng yaxşi 100 ta filmi» röyxatida 33-örinni egalladi.

2006 — «Oskar» mukofotiga ikki nomzodlik: eng yaxşi yordamçi erkak roli (William Hurt), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Josh Olson)

2006 — «Oltin globus» mukofotiga ikki nomzodlik: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi ayol roli — drama (María Bello)

2006 — BAFTA mukofotiga eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun nomzodlik (Josh Olson)

2006 — «Tanqidçilar tanlovi» mukofotiga eng yaxşi ayol yordamçi roli uçun nomzodlik (María Bello)

2006 — «Saturn» mukofotiga uç nomzodlik: eng yaxşi sarguzaşt, boevik yoki triller filmi, eng yaxşi erkak roli (Viggo Mortensen), eng yaxşi erkak yordamçi roli (William Hurt)

2006 — Amerika kino instituti mukofoti, eng yaxşi film uçun

2006 — «David di Donatello» mukofotiga eng yaxşi xorijiy film uçun nomzodlik (David Cronenberg)

2006 — AQŞ ssenaristlar gildiyasi mukofotiga eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun nomzodlik (Josh Olson)

2005 — «Sputnik» mukofotiga uç nomzodlik: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi erkak roli — drama (Viggo Mortensen), eng yaxşi ayol yordamçi roli — drama (María Bello)

2005 — Kann kinofestivalining «Oltin palma şoxi» mukofotiga nomzodlik

2005 — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşi maʼlumotlariga köra, yilning eng yaxşi önta filmi qatoriga kiriş