The New World

1607-yilda Poukhatan qabilasi boşliğining jasur qizi Pokaxontas va uning qabilasining boşqa aʼzolari Angliya qirollik xartiyasi asosida Yangi Dunyoda koloniya taşkil etiş uçun yuborilgan uçta kemaning kelişiga guvoh böladi. Kemalardan birida mulkni isyonkor fikrlari uçun ölim jazosiga hukm qilingan kapitan Jon Smit bor edi, ammo qirğoqqa tuşgaç, ekspeditsiya rahbari kapitan Kristofer Nyuport uni keçiradi.

Dastlab aholi punktining istiqboli umidli körinsa-da, kasalliklar, intizomsizlik, taʼminot yetişmovçiligi va mahalliy hindular bilan keskin munosabatlar — Nyuport ularni «tabiiy» deb atagan — ekspeditsiyani xavf ostiga qöyadi. Nyuport taʼminot uçun Angliyaga qaytib ketayotgan paytda Smit kiçik guruh bilan daryo böylab savdo izlab yölga çiqadi, ammo hindular asirga oladi va Poukhatan boşliği huzuriga olib boriladi. Söroqdan söng kapitanni deyarli qatl etişadi, ammo Pokaxontas aralaşadi va uni ayamaydilar.

Mahalliy amerikaliklar asirligida yaşagan Smit yaxşi munosabatga sazovor böladi, qabilaning döstligi va hurmatini qozonadi. Bu yangi hayot tarzidan hayratga tuşgan u Pokaxontasga çuqur oşiq böladi; qiz esa ingliz va uning odatlariga qiziqadi. Boşliq Smitni Jeymstaunga qaytaradi, bu şart bilan: inglizlar kemalari qaytib kelişi bilanoq, keyingi bahorda aholi punktini tark etişlari kerak.

Smit aholi punktida tartibsizlik hukm surayotganini köradi va gubernator lavozimini qabul qilişga majbur böladi. U mahalliy aholi bilan örnatilgan tinçlik örnini maşaqqat, ölim va yangi mavqeining qiyinçiliklari egallaganini anglaydi. Smit Pokaxontasning oldiga qaytişni xohlaydi, ammo bu fikrdan voz keçadi va mahalliy amerikaliklar orasida ötkazgan vaqtini «orzu» deb hisoblaydi. Qattiq qişda aholi punktidagi odamlar soni kamayib boradi va ularni faqat Pokaxontas hamda oziq-ovqat, kiyim-keçak va taʼminot olib kelgan qutqaruv guruhi saqlab qoladi.

Bahor kelganda Poukhatan inglizlarning ketişni niyat qilmaganini tuşunadi. Qizining harakatlaridan xabar topgaç, Jeymstaunga hujum qilişni buyuradi va Pokaxontasni quvib yuboradi. Hujumni qaytargan aholi punktidagi odamlar Pokaxontasning haydalganini bilib oladi. Ingliz dengiz kapitani Semyuel Arğall Potomak daryosi böylab savdo safarida yurgan paytda ularni Pokaxontasni patavomeklardan öğirlab, uni asir sifatida olib kelişga undaydi. Bu rejaga köra, uni otasi bilan asirga olingan aholi punkti odamlariga almaşiş uçun foydalaniş kerak edi, ammo öğirlangan qurol va asboblar evaziga emas. Bu rejaga qarşi çiqib, Smit gubernator lavozimidan çetlatiladi va qamoqqa taşlanadi, ammo Pokaxontas Jeymstaunga keltirilgaç, u munosabatlarini davom ettiradi. Kapitan Nyuport qaytib keladi, Smitni ozod qiladi va unga qirolning Şarqiy Hindistonga yöl topiş uçun öz ekspeditsiyasiga rahbarlik qiliş taklifini aytadi. Sevgi bilan karyera örtasida qolgan Smit Angliyaga qaytişga qaror qiladi. Ketişdan oldin u boşqa aholi punkti odamiga körsatmalar qoldiradi, u keyinroq Pokaxontasga Smit daryo keçuvida halok bölganini aytadi.

Ruhan ezilgan Pokaxontas depressiyaga tuşadi. Jeymstaunda yaşab, u oxir-oqibat yangi aholi punkti odami Jon Rolfda taskin topadi, u unga ingliz hayot tarziga moslaşişda yordam beradi. U çöqintiriladi, taʼlim oladi va oxir-oqibat Rolfga turmuşga çiqadi, öğli Tomasni dunyoga keltiradi. Keyinçalik u kapitan Smitning hali tirik ekanini bilib oladi va bu xabar uni keskin reaksiyaga undaydi: u Rolfni rad etadi va Smitga sodiqligiga qaytadi, taqdir uning hayotini saqlab qolgan va ular qayta uçraşişlari kerak deb öylaydi. Rolf va uning oilasiga Angliyaga boriş imkoniyati beriladi. Londonga yetib kelib, qirol va qiroliça bilan uçraşgaç, Pokaxontas bu «Yangi Dunyo»ning möjizalaridan hayratga tuşadi.

U Smit bilan yolğiz uçraşadi; Smit karyerasini Pokaxontasdan ustun qöyganida, ehtimol, xato qilganini tan oladi. U Virjiniyada boşidan keçirganlari uyqu emas, balki «yagona haqiqat» bölganini aytadi. Hindistonni topdingizmi, deb söralganda u: «Ehtimol, ularning yonidan suzib ötgandirman», deb javob beradi. Ular ajralişadi va boşqa heç qaçon uçraşmaydilar. Pokaxontas Rolf — u öylagan inson ekanini va undan ham köproq ekanini anglab, nihoyat uni eri va sevgilisi sifatida qabul qiladi. Er-xotin Virjiniyaga qaytişga kelişib oladi, ammo Pokaxontas kasal bölib, Greyvzend yaqinida vafot etadi. Rolf baribir Tomas bilan Virjiniyaga qaytişga qaror qiladi.

Film yoş Pokaxontas va uning kiçik öğli ingliz mulkining boğida baxtli öynayotgan kadrlar bilan yakunlanadi. Kadr ortidan Rolf yagona öğliga yozilgan, uning hindu onasi haqidagi xatni öqiydi, unda: «Ona, endi men qayerda yaşayotganingizni bilaman», deyilgan — va film Yangi Dunyo tabiatining kadrlari bilan tugaydi.