The Hurt Locker

Hmm, Iʼll write the full translation below.

Boron hukmdori (ing. *The Hurt Locker*) — 2008-yilda suratga olingan, rejissyor Kathryn Bigelow boşqargan amerikalik badiiy film bölib, unda Amerika portlatuvçi-saperlarining Iroqdagi kundalik hayoti aks etadi. Boş rollarda Jeremy Renner, Anthony Mackie va Brian Geraghty ijro etgan.

Filmning ssenariysini Mark Boal yozgan. U 2004-yilda jurnalistlar guruhi bilan birga ikki hafta Iroqda bölib, AQŞ armiyasi portlovçi qurilmalar mutaxassislari va saperlarining işini kuzatgan.

Hurt Locker amerikalik saperlarning slengida afsonaviy «oğriq qutisi»ni anglatadi, unga minaga portlagan saperlar tuşadi; bu dengizçilarning «Devi Jons sandiği»ga öxşatilgan. Şuningdek, bu ibora amerikalik harbiylar slengida oddiygina xavfli yoki qiyin vaziyatni ham anglatişi mumkin. Filmning örtasida bu ibora yana bir, metaforik maʼnoga ega böladi: plastmassa «oğriq qutisi»ga serjant Jeymz öziga oğriq keltirgan şaxsiy narsalarini soladi — portlovçi qurilma qismlaridan tortib to nikoh uzugigaça.

Filmning premyerasi 2008-yilda 65-Venetsiya kinofestivalida bölib ötdi, Toronto kinofestivalidagi muvaffaqiyatdan söng esa Summit Entertainment kompaniyasi kartinaning AQŞdagi prokat distribyutori böldi. Film 2009-yil 29-iyunda çeklangan prokatga çiqdi, yarim yildan söng esa keng prokatga çiqdi.

Film 2009-yilda AQŞda çiqqanligi sababli «Oskar» mukofotiga daʼvogarlik qiliş huquqini oldi va keyinçalik töqqizta nominatsiyaga sazovor böldi. 82-chi marosimda u şulardan oltitasida ğolib çiqdi, jumladan «Eng yaxşi film» nominatsiyasida Bigelowning sobiq eri Jeyms Kemeronning eng kassali kartinasi «Avatar»ni ortda qoldirdi. Mark Boal «Eng yaxşi original ssenariy» nominatsiyasida taqdirlandi, Kathryn Bigelow esa «Eng yaxşi rejissyorlik» nominatsiyasida bu mukofotni qölga kiritgan birinçi ayol böldi. Amerika kinoakademiyasidan taşqari, «Boron hukmdori» bir neça önlab mukofotlarga, jumladan oltita BAFTA mukofotiga sazovor böldi. 2020-yilda film AQŞ Milliy kinoreyestriga «madaniy, tarixiy yoki estetik jihatdan ahamiyatli» deb kiritildi.

Suratga oliş Ammanda ötkazilgan. Dastlab juda köp asosiy material oliş rejalaştirilgani uçun mablağni tejaş maqsadida arzonroq 16-mm kinoplyonkada, «Super-16» formatida suratga olişga qaror qilindi. Şu sababli butun film beşta 16-mm Aaton kinokamerasi bilan suratga olingan, asl negativ esa kaşetlangan 35-mm kinonusxalarga kattalaştirilgan.

Ssenariy muallifi Mark Boal 2004-yilda Iroqda ikki hafta saperlar vzvodi bilan birga yaşagan, şu jumladan haqiqiy operatsiyalarda ham iştirok etgan.

«Boron hukmdori» tanqidçilar tomonidan yuqori baholangan. Rotten Tomatoes saytida filmga 209 ta şarhdan 97 % ijobiy baho berilgan. Metacritic saytida 35 ta şarh asosida 100 balldan 94 ball olgan. Roger Ebert filmga eng yuqori bahoni — 4 yulduzdan 4 yulduzni bergan.

«Boron hukmdori» rejissyori Kathryn Bigelow «Oskar» mukofoti uçun özining sobiq eri James Cameron bilan raqobatlaşgan; Cameron «Avatar» filmini «Eng yaxşi film» nominatsiyasida taqdim etgan, özi esa «Eng yaxşi rejissyor» nominatsiyasiga nomzod bölgan. Natijada ikkala nominatsiyada ham ğalaba «Boron hukmdori»ga nasib etdi.

2010 — 6 ta «Oskar» mukofoti: eng yaxşi film (Kathryn Bigelow, Mark Boal, Nicolas Çartier, Greg Shapiro), eng yaxşi rejissyor (Kathryn Bigelow), eng yaxşi original ssenariy (Mark Boal), eng yaxşi montaj (Bob Murawski, Chris Innis), eng yaxşi ovoz (Paul N.J. Ottosson, Ray Beckett), eng yaxşi ovoz montaji (Paul N.J. Ottosson), şuningdek 3 ta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Jeremy Renner), eng yaxşi filmga musiqa (Marco Beltrami, Buck Sanders), eng yaxşi operatorlik ishi (Barry Ackroyd)

2010 — «Oltin globus» mukofotiga 3 ta nominatsiya: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi rejissyor (Kathryn Bigelow), eng yaxşi ssenariy (Mark Boal)

2010 — 6 ta BAFTA mukofoti: eng yaxşi film (Kathryn Bigelow, Mark Boal, Nicolas Çartier, Greg Shapiro), eng yaxşi rejissyor (Kathryn Bigelow), eng yaxşi original ssenariy (Mark Boal), eng yaxşi operatorlik ishi (Barry Ackroyd), eng yaxşi montaj (Bob Murawski, Chris Innis), eng yaxşi ovoz (Ray Beckett, Paul N.J. Ottosson, Craig Stauffer), şuningdek 2 ta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Jeremy Renner), eng yaxşi vizual effektlar (Richard Stutsman)

2010 — AQŞ kino aktyorlari gildiyasining mukofoti uçun 2 ta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Jeremy Renner), eng yaxşi aktyorlar tarkibi

2010 — AQŞ rejissyorlar gildiyasining badiiy film rejissurasi uçun mukofoti (Kathryn Bigelow)

2010 — AQŞ ssenariyçilar gildiyasining eng yaxşi original ssenariy uçun mukofoti (Mark Boal)

2010 — «Saturn» mukofotiga 2 ta nominatsiya: eng yaxşi sarguzaşt, jangari yoki triller film, eng yaxşi rejissyor (Kathryn Bigelow)

2010 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar jamiyatining 3 ta mukofoti: eng yaxşi film, eng yaxşi rejissyor (Kathryn Bigelow), eng yaxşi erkak roli (Jeremy Renner), şuningdek eng yaxşi operatorlik ishi uçun nominatsiya (Barry Ackroyd)

2009 — «Sputnik» mukofotining 4 ta mukofoti: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi rejissyor (Kathryn Bigelow), eng yaxşi erkak roli — drama (Jeremy Renner), eng yaxşi montaj (Chris Innis, Bob Murawski), şuningdek eng yaxşi original ssenariy uçun nominatsiya (Mark Boal)

2009 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining yilning eng yaxşi debyuti uçun mukofoti (Jeremy Renner), şuningdek yilning eng yaxşi filmlari önligiga kiriş

2009 — «Independent Spirit» mukofotiga 2 ta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Jeremy Renner), eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Anthony Mackie)

2009 — Venetsiya kinofestivalining Gucci Prize mukofoti (Mark Boal)

2008 — Venetsiya kinofestivalining 4 ta mukofoti: Human Rights Film Network Award, SIGNIS Award (Butunjahon katolik kommunikatsiyalar assotsiatsiyasining mukofoti), Sergio Trasatti Award, Young Cinema Award («hozirgi zamonga nigoh» uçun) (barçasi — Kathryn Bigelow), şuningdek Oltin şer uçun nominatsiya (Kathryn Bigelow)