«Buyuk gözallik» (it. La grande bellezza) — Rimda yaşovçi isteʼdodli yozuvçi Jep Gambardella haqida. U önlab yillar davomida Rimning tungi ziyofatlarida vaqt ötkazib keladi. Unga 65 yoş tölgan kuni ötmişdan kelgan kutilmagan xabar uning hayotiga boşqaça nazar bilan qaraşga majbur qiladi. Voqea zamonaviy Rimda bölib ötadi, maşhur joylar esa kutilmagan rakurslardan körsatiladi.
Filmni rejissyor Paolo Sorrentino suratga olgan, boş rolni Toni Servillo ijro etadi. Kartinani «Medusa Film» studiyasi işlab çiqargan. Janri — komediya, davomiyligi 142 daqiqa. Film 2013-yil 25-iyulda dunyo ekranlariga çiqdi va matbuotda Federiko Fellininging «Şirin hayot» filmini erkin talqin qilgan remeyk sifatida nomlandi. Kartina «Oskar», «Oltin globus» va BAFTA mukofotlarini «Çet tilidagi eng yaxşi film» nominatsiyasida qölga kiritgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Toni Servillo, Carlo Verdone, Sabrina Ferilli
·Ensiklopediyadan
= Umumiy maʼlumot =
Hmm, aslida bu matn tarjima uçun quyida berilgan sarlavhalar bilan boşlanadi. Quyida töliq tarjima:
«Buyuk gözallik» (it. La grande bellezza) — rejissyor Paolo Sorrentinoning zamonaviy jamiyatga bağişlangan epik kinosatirasi bölib, u «zamonaviy Rimning dekadent rohatga botgan portreti»ni ifodalaydi. Matbuotda bu film Federiko Fellininging maşhur «Şirin hayot» dramasini qayta talqin qiliş, uning erkin remeyki sifatida nomlangan.
Film 66-Kann kinofestivalining asosiy tanlov dasturiga kiritildi, Yevropa kino akademiyasining törtta mukofotiga sazovor böldi, jumladan, yilning eng yaxşi filmi uçun. «Oskar», «Oltin globus» va BAFTA mukofotlarini «Çet tilidagi eng yaxşi film» nominatsiyasida qölga kiritdi. Xorijiy kino matbuotining aksariyat qismi «Buyuk gözallik»ni 2013-yilning eng yaxşi filmlaridan biri deb topdi.
3Syujet
Filmning boş qahramoni — Jep Gambardella (Toni Servillo) — isteʼdodli yozuvçi, «Inson apparati» (it.…
Filmning boş qahramoni — Jep Gambardella (Toni Servillo) — isteʼdodli yozuvçi, «Inson apparati» (it. Lʼapparato umano) nomli şov-şuvli bestsellerning muallifi. Unga endigina 65 yoshi tölgan va u Rim markazidagi tom ustida tantanali nişonlamoqda. Uyqusiz tundan keyin u qirğoq böyida sayr qiladi va yoşligida poytaxtga köçib kelgan Neapoldagi ötmiş kunlariga bölgan kuçli nostalgiya bilan kuraşadi.
Gambardella özining isteʼdodi va boyligi kabi sinik ham: u Kolizey manzarali ikki qavatli bohemiy kvartiraga ega va keçalari bir ziyofatdan ikkinçisiga ötib yuradi. Kunduzi mahalliy modа jurnalida kolumnist bölib işlaydi, Italiya sanʼat elitasi vakillari bilan aloqani saqlaydi.
Bir kuni Jepning oldiga böyi çözilgan, soqolli, ançagina keksa bir erkak keladi va uning hayotidagi birinçi va deyarli yagona sevgilisi vafot etganini aytadi. Qirq yil avval u Jep bilan sababini aytmasdan ajraşgan edi. Uning vafotidan keyin, ayol turmuş örtoği bölgan bu erkak uning kundaligini öqidi va u butun umri davomida faqat Jepni sevganini va faqat unga intilganini bilib oldi. Şu damdan boşlab Jep ötib ketgan qaytarib bölmas yillar haqida öylay boşlaydi va öziga muqaddas savollar beradi: «Men bu hayotni behuda sarflab qöymadimmikan?».
Kartinaning leytmotivi — besteskor Arvo Pyartning qayta işlagan Robert Bernsning «Mening yuragim toğlarda» (ingl. My heartʼs in the highlands) sheʼri bölib, u hikoyaning eng oğir lahzalarida Gambardellaga hamroh böladi.
4Voqea joyi
Filmdagi voqealar Rimda bölib ötadi, maşhur turistik joylar esa kutilmagan rakurslardan yoki ğayrioddiy…

Filmdagi voqealar Rimda bölib ötadi, maşhur turistik joylar esa kutilmagan rakurslardan yoki ğayrioddiy vaqtda körsatiladi. Bu jihatdan film Federiko Fellininging «Rim» filmi anʼanasiga mos keladi.
Filmning birinçi sahnasi — huşini yöqotayotgan turist bilan Yanikul tepaligida, Akva-Paola favvorasi yonida röy beradi, şaharning manzaralari esa Garibaldi maydonidan olingan.
Ona Yanikuldagi San-Pyetro-in-Montorio çerkovi yonida adaşib qolgan qizini qidiradi, bu yerda arxitektor Bramantening miniatyura çerkovi Tempyetto joylaşgan.
Keçki ziyofatdan keyin Gambardella Aventinda dam oladi va Sankta Sabina bazilikasi maydonidagi Maskera favvorasida yuzini yuvadi, u yerda rohibalar va yoş rohibalar-şogirdlarni kuzatadi.
Aktsionist rassomaning performansi Appiy va Tuskulan yöllari orasidagi boğda, akveduk devorlari yonida ötadi.
Jep va Ramona Aventindagi Malta ordeni Santa-Mariya-del-Priorato çerkovi eşigidagi kalit teşigidan qaraşadi.
Qahramonlar sirli Stefano bilan birga keçasi muzeylarga boradi — Kapitoliy muzeyi, Borrominining soxta perspektivali Spada galereyasi, Altemps saroyidagi Milliy muzey filiali va Mediçi villasiga taşrif buyurişadi, Jambolonyaning «Niobidlar» haykallar guruhi fonida selfi olişadi.
Termalar Karakalla hududida jirafa bilan boğliq optik illyuziya röy beradi.
5Şarhlar
Sorrentinoning kartinasi 66-Kann kinofestivalining asosiy tanloviga kirdi va u yerda jurnalistlar tomonidan…

Sorrentinoning kartinasi 66-Kann kinofestivalining asosiy tanloviga kirdi va u yerda jurnalistlar tomonidan juda iliq qabul qilindi. Rossiyaning The Hollywood Reporter jurnali şarhlovçisi Yelena Slatina, ayniqsa, operator Luka Bigazzining işini alohida taʼkidladi: u «issiq, uluğvor, ammo qandaydir jonsiz Rimni juda yaxşi suratga olgan».
Kino tanqidçisi Andrey Plaxov şarhini filmning rus tilidagi nomiga, lokalizatorlar tomonidan tanlangan nomga nisbatan norozilik bildirişdan boşlaydi: «Italyan tili yuksak tuşunçalarni ifodalaş uçun rus tilidan ança mos keladi, bundan taşqari, bu holda „buyuk gözallik“ qöştirnoq içiga olingan, şuning uçun bejiz bir hazilkaş kartinani „Gözallikka qarang“ deb ataşni taklif qilmagan». «Sorrentino özidan ham yuqoriga sakradi — özining eng yaxşi filmini suratga oldi. Ammo biz bilamizki, şunçaki yonida Fellini yöq edi. … Yuqori parvozli kino, garçi yarim asr avvalgi italyan klassikasiga hali ham yetolmasa-da», — deb xulosa qiladi Plaxov.
Sorrentino ijodi Valeriy Kiçinda noaniq his-tuyğular uyğotdi:
Anton Dolin aqlli aktyor Toni Servillo ijrosiga qoyil qoladi va filmda «heç qanday syujet yöq, bu zaiflik emas, balki mustaqillik belgisi» deb taʼkidlaydi. «Sorrentino özining oldingi ingliz tilidagi asari „Bu, ehtimol, şu yerdadir“ (This Must Be the Place) da amerikaliklar qilganidek, „hikoya aytişga“ urinib körgan (va bu uning eng muvaffaqiyatsiz filmi bölgan), lekin endi öz ona tuproğiga qaytib, dabdabali va ataylab mazmunsiz dekadans muhitiga berilgan», — deb davom etadi Dolin.
2013-yil kinoyilini yakunlaşda «Buyuk gözallik» yilning eng yaxşi filmlari röyxatlarining aksariyatiga kiritildi, jumladan, Sight & Sound (4-örin), Time (2-örin), Empire (50 tadan 9-örin) va Total Film (50 tadan 30-örin) jurnallarining reytinglarida. Maşhur ispan kinorejissyori Pedro Almodovar esa özining şaxsiy eng yaxşi 12 talik röyxatiga bu kartinani kiritib, uni ikkinçi öringa qöydi.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB7Franşiza tartibida
30 film
8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Великая красота» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.



