The Tree of Life

«The Tree of Life» (ingl. The Tree of Life) — Amerikalik epik eksperimental dramatik film, rejissyor va ssenariy muallifi Terrence Malikning ulʼğayiş haqidagi filmi bölib, 2011-yilda ekranlarga çiqqan. Film 2010-yilgi Kann kinofestivalining tanlov dasturiga kirişi rejalaştirilgan edi, ammo Malik uni belgilangan muddatda tugatişga ulgurmadi. Premyera 2011-yilgi Kann festivalida bölib ötdi, u yerda kartina «Oltin palma şoxi» bilan taqdirlandi. AQŞda lenta 2011-yil 26-mayda prokatga çiqdi, Rossiyada esa — 2011-yil 9-iyunda.

Malik loyiha haqida ilk bor 70-yillarning oxirida gapirgan — öşa paytda lenta «Q» nomi bilan maşhur edi. Loyiha töxtatilgan, ammo baʼzi ğoyalar «The Tree of Life»ga kirgan. 2006-yilda Colin Farrell va Mel Gibson iştirokida kartinani suratga oliş boşlandi, ammo keyinçalik u töxtatildi. 2007-yil oktabrida Sean Penn va Heath Ledger bilan muzokaralar olib borildi. Dekabrda Penn rolga tasdiqlandi, Ledger esa 2008-yilda vafot etgani sababli uning örni uçun Brad Pitt körib çiqildi.

Filmning suratga olinişi 2008-yilda Texas ştatining Smithville şahrida bölib ötdi.

Kanndagi premyerada film yuʼqotildi, bu esa, şunga qaramay, unga asosiy mukofot — Oltin palma şoxi va kino tanqidçilarining yuqori baholarini olişga tösqinlik qilmadi. Rotten Tomatoesda şarhlarning 85 foizi ijobiy. Metacriticda kartina 43 ta şarh asosida 100 balldan 85 ball oldi. Kino tanqidçisi Roger Ebert filmga eng yuqori bahoni — 4 yulduz berdi. Anton Dolin (Gazeta.Ru) lentani bir tomondan «tarbiya romani» sifatida tavsiflab, Selincerning «The Catçer in the Rye» asari bilan maʼlum parallellar ötkazdi, boşqa tomondan esa «olamning yaratilişi va uning yaqinlaşib kelayotgan halokati haqidagi kino» deb atadi. Tanqidçining söziça, filmning taʼsirçan vizual qatorini taşkil etuvçi «aqldan ozdiruvçi» spetseffektlar ovozli şarh, ongning oqimi va hatto «ruhiy radio» bilan birga keladi. Oleg Zintsov («Vedomosti») kartinani matryoşka tamoyili böyiça bir-biriga kiritilgan qismlardan iborat simfoniya deb taʼriflagan, Roman Volobuev («Afişa») esa filmga eng yuqori baho berib, rejissyorning bosiqligi va işonçini, «olam tuzilişi haqida töliq film» janrida çiqqanini taʼkidlagan.

Ammo filmning qarşi çiqувçilari ham topildi. Malikning yangi asariga J. Hoberman juda şubha bilan qaradi va uni kitsçga yaqin dabdabali pafosda ayblagan. Uning söziça, film ongni öçiradi va sezgilarni xiralaştiradi (disengages the mind, even as it dulls the senses). Andrey Plakhovga lenta nafaqat pompezli Gollivudni, balki sovet «yuksak maʼnaviy» pafosining eng yomon anʼanalarini eslatgan.

Ilgari Malikning barça asarlarini zavq bilan qabul qilgan Michael Atkinson «The Tree of Life»da rejissyor uçun yangi kino tilini topmagan. Tanqidçi fikriça, avtobiografik muhitga şöngigan rejissyor öz bolaligining eng mayda tafsilotlaridan zavqlanadi va ularni sayyoraviy miqyosdagi voqealar bilan boğlaydi, şu bilan birga «quyoş koinotni uning dumbasidan yoritadi» degan işonçda. Atkinsonning fikriça, Malik filmi rejissyor öz bolaligidan mehribon onasiga bölgan bolalarça sajda va otasiga nisbatan ğamgin nafrat boşqa heç narsani bilmasligini körsatadi; bu bolaligiga kattalarning qamrovli nigohi emas (Aleksey Germanning «Xrustalyov, maşinu!» filmidagidek), balki oddiy oilaviy nizoga qotib qolgan bolaning orzuçan his-tuyğulari.

2012-yil — «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi film (Sara Green, Bill Pohlad, Dede Gardner, Grant Hill), eng yaxşi rejissyor (Terrence Malik), eng yaxşi operatorlik ishi (Emmanuel Lubezki)

2012-yil — eng yaxşi operatorlik ishi uçun «Tanqidçilar tanlovi» mukofoti (Emmanuel Lubezki), şuningdek törtta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi badiiy rassomlik ishi (Jack Fisk, David Crank), eng yaxşi vizual effektlar, eng yaxşi ovoz

2011-yil — «Sputnik» mukofotining ikkita sovrini: eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli (Jessica Chastain), eng yaxşi original ssenariy (Terrence Malik), şuningdek ikkita nominatsiya: eng yaxşi operatorlik ishi (Emmanuel Lubezki), eng yaxşi ovoz (John Pritchett)

2011-yil — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşi böyiça yil eng yaxşi filmlari önligiga kiriş

2011-yil — Kann kinofestivalining Oltin palma şoxi (Terrence Malik)